Η Μαύρη Δευτέρα γκρεμίζει τη Wall Street
19 Οκτωβρίου 1987
Στις 19 Οκτωβρίου 1987 η Wall Street γνώρισε τη μεγαλύτερη ημερήσια ποσοστιαία πτώση στην ιστορία του Dow Jones. Μέσα σε μία μόνο συνεδρίαση, ο Dow Jones Industrial Average έχασε 508 μονάδες ή 22,6%, σε ένα κραχ που έμεινε γνωστό ως Μαύρη Δευτέρα. Μέσα σε λίγες ώρες εξαφανίστηκαν περισσότερα από 500 δισ. δολάρια χρηματιστηριακής αξίας.
Η κρίση είχε παγκόσμιο χαρακτήρα. Οι πωλήσεις είχαν ξεκινήσει στις ασιατικές αγορές, πέρασαν στην Ευρώπη και έφθασαν στη Νέα Υόρκη. Από το κλείσιμο της 13ης Οκτωβρίου μέχρι το τέλος της 19ης Οκτωβρίου, ο Dow είχε χάσει σχεδόν το ένα τρίτο της αξίας του, ενώ η συνολική απώλεια κεφαλαιοποίησης των αμερικανικών μετοχών εκτιμήθηκε περίπου στο 1 τρισ. δολάρια.
Οι αιτίες ήταν πολλές. Οι αγορές ανησυχούσαν για τα αμερικανικά εμπορικά και δημοσιονομικά ελλείμματα, την άνοδο των επιτοκίων και την πορεία του δολαρίου. Παράλληλα, ένα νέο χρηματοοικονομικό εργαλείο, το portfolio insurance, επιδείνωσε την κατάσταση. Τα αυτοματοποιημένα συστήματα έδιναν εντολές πώλησης όταν οι τιμές έπεφταν, δημιουργώντας έναν μηχανισμό όπου η πτώση προκαλούσε νέες πωλήσεις και οι νέες πωλήσεις ακόμη μεγαλύτερη πτώση.
Η κρίση ανέδειξε επίσης τα προβλήματα σύνδεσης ανάμεσα στις αγορές μετοχών, futures και options. Η ρευστότητα εξαφανίστηκε και σε ορισμένες περιπτώσεις οι επενδυτές δυσκολεύονταν ακόμη και να βρουν αγοραστές σε οποιαδήποτε τιμή.
Η Federal Reserve, υπό τον νέο τότε πρόεδρο Άλαν Γκρίνσπαν, αντέδρασε παρέχοντας ρευστότητα στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και δηλώνοντας ότι ήταν έτοιμη να στηρίξει τις οικονομικές και χρηματοπιστωτικές αγορές. Η παρέμβαση βοήθησε να αποτραπεί η μετατροπή του κραχ σε τραπεζική κρίση.
Η Μαύρη Δευτέρα είχε και μακροχρόνια θεσμικά αποτελέσματα. Τα χρηματιστήρια υιοθέτησαν αργότερα circuit breakers, δηλαδή προσωρινές διακοπές συναλλαγών όταν η αγορά υποχωρεί υπερβολικά γρήγορα.
Η 19η Οκτωβρίου 1987 παραμένει έτσι μια διαρκής υπενθύμιση ότι η τεχνολογία και οι χρηματοοικονομικές καινοτομίες μπορούν όχι μόνο να βελτιώνουν την αποτελεσματικότητα των αγορών αλλά, σε συνθήκες πανικού, να πολλαπλασιάζουν τον συστημικό κίνδυνο.
