Ο θάνατος του Μάο πριν τη μεγάλη οικονομική στροφή
9 Σεπτεμβρίου 1976
Στις 9 Σεπτεμβρίου 1976 πέθανε στο Πεκίνο ο Μάο Τσετούνγκ, ο άνθρωπος που είχε κυριαρχήσει στην πολιτική και οικονομική ζωή της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας από την ίδρυσή της το 1949. Ο θάνατός του δεν σήμαινε ότι η Κίνα μετατράπηκε ξαφνικά σε οικονομία της αγοράς. Αποτελεί όμως ένα κρίσιμο ιστορικό σημείο πριν από τη μεγάλη αλλαγή κατεύθυνσης που θα ξεκινούσε δύο χρόνια αργότερα, όταν η χώρα άρχισε τις πολιτικές «μεταρρύθμισης και ανοίγματος». Η ημερομηνία θανάτου του Μάο καταγράφεται στις 9 Σεπτεμβρίου 1976.
σχετικά άρθρα
Η κινεζική οικονομία της εποχής λειτουργούσε με κεντρικό σχεδιασμό, κρατικό έλεγχο των μεγάλων παραγωγικών μονάδων και αγροτικές κομμούνες. Οι αναταράξεις της Πολιτιστικής Επανάστασης είχαν παράλληλα προκαλέσει σοβαρές δυσλειτουργίες στην εκπαίδευση, στη διοίκηση και στην παραγωγή. Μετά τον θάνατο του Μάο ακολούθησε περίοδος πολιτικής μετάβασης, με τον Hua Guofeng να αναλαμβάνει αρχικά την ηγεσία και τον Deng Xiaoping να αναδεικνύεται σταδιακά ως ο ισχυρότερος παράγοντας της νέας οικονομικής κατεύθυνσης.
Το αποφασιστικό σημείο ήρθε το 1978. Οι μεταρρυθμίσεις ξεκίνησαν αρχικά στην ύπαιθρο, περιορίζοντας το μοντέλο των κομμούνων και δίνοντας στα νοικοκυριά μεγαλύτερη ευθύνη για την παραγωγή. Ακολούθησαν σταδιακή απελευθέρωση τιμών, μεγαλύτερη αυτονομία επιχειρήσεων, δημιουργία ειδικών οικονομικών ζωνών, ανάπτυξη εξωτερικού εμπορίου και προσέλκυση ξένων επενδύσεων. Η κινεζική μετάβαση δεν έγινε με μια απότομη εγκατάλειψη του κρατικού συστήματος, αλλά με σταδιακή εισαγωγή κινήτρων αγοράς μέσα σε ένα ισχυρά ελεγχόμενο πολιτικό πλαίσιο.
Τα αποτελέσματα των πρώτων αγροτικών μεταρρυθμίσεων ήταν εντυπωσιακά. Στοιχεία που παραθέτει η Παγκόσμια Τράπεζα δείχνουν ότι μεταξύ 1978 και 1984 τα αγροτικά εισοδήματα αυξήθηκαν περίπου 15% ετησίως, ενώ η παραγωγικότητα και η αγροτική παραγωγή ενισχύθηκαν θεαματικά.
Η 9η Σεπτεμβρίου 1976 δεν είναι λοιπόν η ημέρα κατά την οποία ξεκίνησε η κινεζική οικονομική μεταρρύθμιση. Είναι όμως η ημερομηνία που σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής λίγο πριν αρχίσει η μετάβαση που θα μετέτρεπε την Κίνα σε κεντρικό παίκτη της παγκόσμιας οικονομίας.
