Η βρετανική κατάληψη του Χονγκ Κονγκ και το εμπόριο

23 Αυγούστου 1839

Στις 23 Αυγούστου 1839, οι βρετανικές δυνάμεις κατέλαβαν το νησί του Χονγκ Κονγκ, θέτοντας τις βάσεις για τον Πρώτο Πόλεμο του Οπίου. Η Βρετανική Αυτοκρατορία, αντιμετωπίζοντας ένα τεράστιο εμπορικό έλλειμμα με την Κίνα (λόγω της αθρόας εισαγωγής τσαγιού και μεταξιού), είχε επιλέξει να εξισορροπήσει τον ισολογισμό της πλημμυρίζοντας την κινεζική αγορά με όπιο από την Ινδία. Όταν η δυναστεία των Τσινγκ προσπάθησε να απαγορεύσει το καταστροφικό αυτό ναρκωτικό, η απάντηση του βρετανικού κεφαλαίου ήταν η ωμή στρατιωτική βία. Η κατάληψη του Χονγκ Κονγκ, που επισημοποιήθηκε αργότερα με τη Συνθήκη του Νανκίνγκ, αποτελεί το απόλυτο μνημείο του «εμπορίου των κανονιοφόρων» (gunboat diplomacy). Μακροοικονομικά, αυτή η ιστορική στιγμή αποκαλύπτει την πραγματική φύση της πρώιμης παγκοσμιοποίησης.

σχετικά άρθρα

Το δόγμα του «ελεύθερου εμπορίου» δεν προέκυψε μέσα από ειρηνικές διαπραγματεύσεις, αλλά επιβλήθηκε με τα όπλα για να εξυπηρετήσει τα μονοπώλια της Δύσης. Το Χονγκ Κονγκ μετατράπηκε στο απόλυτο διαμετακομιστικό κέντρο, τον κόμβο όπου η ασιατική παραγωγή συναντούσε την ευρωπαϊκή ρευστότητα, χτίζοντας τεράστιες, παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες πάνω στην εκμετάλλευση και τον εξαναγκασμό. Σήμερα, καθώς το Χονγκ Κονγκ ενσωματώνεται ξανά στο αυταρχικό ψηφιακό σύστημα του Πεκίνου και αποκόπτεται σταδιακά από τα δυτικά δίκτυα, το μάθημα παραμένει ζωντανό: το διεθνές εμπόριο και η ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίων απαιτούν πάντα έναν ηγεμόνα διατεθειμένο να διασφαλίσει τα περιθώρια κέρδους του με ωμή ισχύ, διαλύοντας τις εθνικές αντιστάσεις.