Η Βαγδάτη ανοίγει τον δρόμο για τον OPEC
10 Σεπτεμβρίου 1960
Στις 10 Σεπτεμβρίου 1960, εκπρόσωποι του Ιράν, του Ιράκ, του Κουβέιτ, της Σαουδικής Αραβίας και της Βενεζουέλας συγκεντρώθηκαν στην αίθουσα Al-Shaab της Βαγδάτης για μια διάσκεψη που επρόκειτο να αλλάξει τον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη. Δεν ιδρύθηκε ο OPEC εκείνη ακριβώς την ημέρα —η απόφαση ολοκληρώθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου— αλλά στις 10 Σεπτεμβρίου ξεκίνησε η ιστορική Διάσκεψη της Βαγδάτης, από την οποία γεννήθηκε ο Οργανισμός Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών.
σχετικά άρθρα
Η συνάντηση ήταν απάντηση στην τεράστια οικονομική δύναμη που είχαν τότε οι μεγάλες διεθνείς πετρελαϊκές εταιρείες, οι περίφημες «Seven Sisters». Οι παραγωγοί είχαν περιορισμένο έλεγχο όχι μόνο στην εμπορία του πετρελαίου τους αλλά ακόμη και στις τιμές πάνω στις οποίες υπολογίζονταν τα κρατικά τους έσοδα. Οι μονομερείς μειώσεις των λεγόμενων posted prices είχαν άμεση επίπτωση στους εθνικούς προϋπολογισμούς των πετρελαιοπαραγωγών χωρών.
Το ίδιο το ιδρυτικό κείμενο εξηγούσε τη βαθύτερη οικονομική λογική: οι χώρες αυτές χρηματοδοτούσαν σε μεγάλο βαθμό τα αναπτυξιακά τους προγράμματα και τους κρατικούς προϋπολογισμούς από τις εξαγωγές πετρελαίου. Μια μεταβολή στην τιμή του αργού μπορούσε επομένως να ανατρέψει ολόκληρο τον δημοσιονομικό σχεδιασμό τους.
Οι πέντε χώρες επιδίωκαν σταθερότητα τιμών, συντονισμό πολιτικής και μεγαλύτερο έλεγχο των φυσικών τους πόρων. Σύμφωνα με ιστορικό υλικό του OPEC, οι ιδρυτικές χώρες αντιπροσώπευαν τότε περίπου 80% των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου, γεγονός που τους έδινε δυνητικά τεράστια διαπραγματευτική ισχύ.
Η εξέλιξη θα άλλαζε σταδιακά την ισορροπία ανάμεσα στις πολυεθνικές και στα κράτη-παραγωγούς. Το πετρέλαιο δεν ήταν πλέον μόνο εμπόρευμα· μετατρεπόταν σε εργαλείο οικονομικής κυριαρχίας και γεωπολιτικής ισχύος.
Η 10η Σεπτεμβρίου 1960 είναι επομένως η ημέρα που άρχισε στη Βαγδάτη μια διαδικασία η οποία θα επηρέαζε για δεκαετίες πληθωρισμό, ανάπτυξη, ενεργειακές κρίσεις και παγκόσμιες αγορές.
