Η παγίδα αισιοδοξίας πριν από το μεγάλο κραχ
25 Οκτωβρίου 1929
Στις 25 Οκτωβρίου 1929, η Wall Street προσπάθησε να ανακτήσει την ισορροπία της, μόλις μία ημέρα μετά τη δραματική συνεδρίαση που έμεινε στην ιστορία ως «Μαύρη Πέμπτη». Οι τιμές των μετοχών κατέγραψαν μικρή άνοδο, δημιουργώντας την εντύπωση ότι η κρίση είχε ξεπεραστεί. Στην πραγματικότητα, όμως, το αμερικανικό χρηματιστήριο βρισκόταν μόλις στην αρχή μιας από τις μεγαλύτερες καταρρεύσεις της οικονομικής ιστορίας.
σχετικά άρθρα
Ο δείκτης Dow Jones Industrial Average ενισχύθηκε κατά περίπου 0,58%, μετά τις συντονισμένες παρεμβάσεις μεγάλων τραπεζιτών που είχαν πραγματοποιηθεί την προηγούμενη ημέρα για να ανακοπούν οι μαζικές πωλήσεις.
Στις 24 Οκτωβρίου είχαν αλλάξει χέρια σχεδόν 12,9 εκατομμύρια μετοχές, όγκος συναλλαγών πρωτοφανής για τα δεδομένα της εποχής. Οι επενδυτές είχαν κατακλύσει το χρηματιστήριο με εντολές πώλησης, ενώ οι χρηματιστηριακές εταιρείες δυσκολεύονταν να διαχειριστούν την τεράστια πίεση.
Η προσωρινή βελτίωση της 25ης Οκτωβρίου ενισχύθηκε από τις καθησυχαστικές δηλώσεις της πολιτικής και επιχειρηματικής ηγεσίας.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Herbert Hoover υποστήριξε ότι οι θεμελιώδεις δραστηριότητες της αμερικανικής οικονομίας, δηλαδή η παραγωγή και η διανομή αγαθών, εξακολουθούσαν να βρίσκονται σε υγιή βάση.
Ανάλογη αισιοδοξία εξέφραζαν ισχυροί επιχειρηματίες, όπως ο βιομήχανος Charles M. Schwab, ο οποίος θεωρούσε ότι η βιομηχανική ανάπτυξη μπορούσε να συνεχιστεί εφόσον διατηρούνταν η ισορροπία μεταξύ παραγωγής και κατανάλωσης.
Το πρόβλημα ήταν ότι μεγάλο μέρος της χρηματιστηριακής ανόδου της δεκαετίας του 1920 είχε στηριχθεί στον υπερβολικό δανεισμό και στην κερδοσκοπία.
Εκατομμύρια Αμερικανοί είχαν επενδύσει σε μετοχές με χρήματα που είχαν δανειστεί, προσδοκώντας ότι η συνεχής αύξηση των τιμών θα κάλυπτε τόσο τα δάνεια όσο και τους τόκους.
Όταν όμως οι τιμές άρχισαν να υποχωρούν, οι υποχρεωτικές ρευστοποιήσεις επιτάχυναν τις απώλειες, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο πωλήσεων.
Η ανάκαμψη της 25ης Οκτωβρίου αποδείχθηκε βραχύβια.
Τη Δευτέρα 28 Οκτωβρίου, ο Dow Jones κατέρρευσε σχεδόν 13%, ενώ την επόμενη ημέρα, τη «Μαύρη Τρίτη», υποχώρησε κατά περίπου 12% ακόμη.
Η αμερικανική αγορά εισήλθε σε μια παρατεταμένη περίοδο πτώσης, η οποία συνδέθηκε με τη βαθύτερη οικονομική κρίση του 20ού αιώνα, τη Μεγάλη Ύφεση.
Η 25η Οκτωβρίου 1929 απέκτησε ιδιαίτερη σημασία για την οικονομική θεωρία και την επενδυτική ψυχολογία. Απέδειξε ότι μια πρόσκαιρη ανοδική αντίδραση δεν αποτελεί απαραίτητα ένδειξη ότι έχει ολοκληρωθεί μια μεγάλη χρηματιστηριακή κρίση.
Στη σύγχρονη χρηματιστηριακή ορολογία, τέτοιες κινήσεις συνδέονται συχνά με τις λεγόμενες bear market rallies, δηλαδή τις προσωρινές ανακάμψεις μέσα σε μια ευρύτερη πτωτική αγορά.
Το ιστορικό δίδαγμα παραμένει εξαιρετικά επίκαιρο: η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης απαιτεί πραγματική βελτίωση των οικονομικών συνθηκών και όχι μόνο καθησυχαστικές δηλώσεις ή μερικές ώρες χρηματιστηριακών κερδών.
