Η εθνικοποίηση της βιομηχανίας πετρελαίου στο Μεξικό

18 Μαρτίου 1938

Η εθνικοποίηση της βιομηχανίας πετρελαίου στο Μεξικό

Ο Πρόεδρος του Μεξικού, Λάζαρο Κάρντενας, υπογράφει ένα ιστορικό διάταγμα με το οποίο απαλλοτριώνει όλα τα περιουσιακά στοιχεία των ξένων πετρελαϊκών εταιρειών (όπως η Standard Oil και η Royal Dutch Shell) και δημιουργεί τον κρατικό κολοσσό PEMEX.

σχετικά άρθρα

Μακροοικονομικά, αυτή η μέρα είναι η επιτομή του «Εθνικισμού των Πόρων» (Resource Nationalism). Μέχρι τότε, οι δυτικές πολυεθνικές εκμεταλλεύονταν το μεξικανικό πετρέλαιο, εξάγοντας σχεδόν το σύνολο των κερδών πίσω στις ΗΠΑ και την Ευρώπη, ενώ πλήρωναν πενιχρούς μισθούς στους ντόπιους εργάτες. Η κίνηση του Κάρντενας ήταν ένας γεωοικονομικός σεισμός: απέδειξε ότι ένα αναπτυσσόμενο κράτος (Global South) μπορούσε να αψηφήσει το ξένο κεφάλαιο και να ανακτήσει την κυριαρχία επί του φυσικού του πλούτου.

Η 18η Μαρτίου 1938 προκάλεσε διεθνές μποϊκοτάζ κατά του Μεξικού, αλλά έθεσε το νομικό και ηθικό προηγούμενο για τα κύματα εθνικοποιήσεων που θα ακολουθούσαν παγκοσμίως τις επόμενες δεκαετίες (όπως στο Ιράν τη δεκαετία του ’50 και από τον ΟΠΕΚ τη δεκαετία του ’70). Μας διδάσκει ότι η σύγκρουση μεταξύ ξένων επενδυτών και κρατικής κυριαρχίας παραμένει ο κεντρικός άξονας της γεωπολιτικής των εμπορευμάτων.