Η Black Wednesday γονατίζει τη στερλίνα
16 Σεπτεμβρίου 1992
Η 16η Σεπτεμβρίου 1992 πέρασε στην οικονομική ιστορία ως Black Wednesday, η ημέρα κατά την οποία η βρετανική κυβέρνηση αναγκάστηκε να αποσύρει τη στερλίνα από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών, τον ERM. Ήταν μία από τις μεγαλύτερες συγκρούσεις ανάμεσα στις αγορές συναλλάγματος και μια κυβέρνηση που προσπαθούσε να υπερασπιστεί μια προκαθορισμένη συναλλαγματική ισοτιμία. Η Bank of England εκτιμά ότι η επιχείρηση κόστισε στο βρετανικό Treasury πάνω από 3 δισ. στερλίνες.
σχετικά άρθρα
Η Βρετανία είχε ενταχθεί στον ERM το 1990. Το σύστημα απαιτούσε από τα συμμετέχοντα νομίσματα να κινούνται μέσα σε συγκεκριμένα όρια έναντι των υπόλοιπων ευρωπαϊκών νομισμάτων. Στην πράξη, όμως, το γερμανικό μάρκο είχε αποκτήσει κεντρικό ρόλο. Μετά τη γερμανική επανένωση, η Bundesbank διατηρούσε σχετικά υψηλά επιτόκια για να αντιμετωπίσει τις πληθωριστικές πιέσεις. Η Βρετανία, αντίθετα, αντιμετώπιζε ύφεση, αδύναμη αγορά ακινήτων και πιέσεις για χαμηλότερα επιτόκια.
Οι αγορές άρχισαν να στοιχηματίζουν ότι η βρετανική κυβέρνηση δεν θα μπορούσε να διατηρήσει τη στερλίνα μέσα στα όρια του ERM. Στις 16 Σεπτεμβρίου η κυβέρνηση προσπάθησε να αμυνθεί αγοράζοντας στερλίνες και αυξάνοντας το επιτόκιο από 10% σε 12%. Αργότερα ανακοινώθηκε ότι θα αυξανόταν στο 15%, αλλά η δεύτερη αύξηση δεν εφαρμόστηκε ποτέ.
Η πίεση δεν υποχώρησε. Το βράδυ η κυβέρνηση αναγκάστηκε να ανακοινώσει την αναστολή της συμμετοχής της Βρετανίας στον ERM. Η στερλίνα αφέθηκε να υποτιμηθεί και η σχεδιαζόμενη αύξηση στο 15% ακυρώθηκε.
Η πολιτική ζημιά ήταν τεράστια, αλλά η οικονομική συνέχεια υπήρξε πιο σύνθετη. Η έξοδος επέτρεψε στη Βρετανία να μειώσει τα επιτόκια και να ακολουθήσει περισσότερο ανεξάρτητη νομισματική πολιτική. Η εμπειρία συνέβαλε αργότερα στην υιοθέτηση επίσημου στόχου πληθωρισμού.
Η 16η Σεπτεμβρίου 1992 παραμένει ένα από τα πιο χαρακτηριστικά μαθήματα των αγορών: όταν μια συναλλαγματική ισοτιμία δεν συμβαδίζει με τα θεμελιώδη μεγέθη της οικονομίας, ακόμη και μια κυβέρνηση με δισεκατομμύρια συναλλαγματικά αποθέματα μπορεί να αναγκαστεί να υποχωρήσει.
