Η αμερικανική ουδετερότητα και η πολεμική χρηματοδότηση

18 Αυγούστου 1914

Η αμερικανική ουδετερότητα και η πολεμική χρηματοδότηση

Στις 18 Αυγούστου 1914, με τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο να έχει μόλις ανάψει στην Ευρώπη, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Γούντροου Ουίλσον εξέδωσε επίσημη διακήρυξη ουδετερότητας (Proclamation of Neutrality). Ενώ σε πολιτικό επίπεδο το μήνυμα αφορούσε τον αμερικανικό απομονωτισμό, σε στενά μακροοικονομικά πλαίσια, αυτή η πράξη αποτέλεσε την αφετηρία για τη μεγαλύτερη μεταφορά πλούτου στην ιστορία. Η αμερικανική ουδετερότητα επέτρεψε στα τεράστια πιστωτικά ιδρύματα της Wall Street (όπως η J.P. Morgan) και στη βαριά αμερικανική βιομηχανία να λειτουργήσουν ως οι απόλυτοι προμηθευτές και χρηματοδότες των ευρωπαϊκών δυνάμεων (κυρίως της Αντάντ).

σχετικά άρθρα

Η απόφαση αυτή διέλυσε τις παραδοσιακές ευρωπαϊκές εφοδιαστικές αλυσίδες και μετέτρεψε τις Ηνωμένες Πολιτείες από ένα έθνος-οφειλέτη (debtor nation), που εξαρτάτο από ευρωπαϊκά κεφάλαια, στον απόλυτο παγκόσμιο πιστωτή (creditor nation). Τα δισεκατομμύρια που δανείστηκαν η Βρετανία και η Γαλλία για να αγοράσουν αμερικανικά όπλα και σιτηρά, διοχέτευσαν τεράστια ρευστότητα στην εγχώρια αμερικανική οικονομία. Σήμερα, όταν εξετάζουμε τη συμπεριφορά των παγκόσμιων υπερδυνάμεων απέναντι στους σύγχρονους πολέμους δι’ αντιπροσώπων (proxy wars) και την ισχύ που αντλεί το στρατιωτικο-βιομηχανικό σύμπλεγμα, το μάθημα του 1914 είναι αναντικατάστατο. Η ουδετερότητα υπήρξε απλώς το προκάλυμμα μιας κυνικής οικονομικής επιλογής: η γεωοικονομική κυριαρχία επιτυγχάνεται όταν καταφέρνεις να πουλάς και να δανείζεις στους εμπλεκόμενους ενός πολέμου χωρίς να ματώνεις εσύ ο ίδιος τα δικά σου αποθέματα.