H συνθήκη του Νανκίνγκ και ο εμπορικός ιμπεριαλισμός 2
29 Αυγούστου 1842
Στις 29 Αυγούστου 1842, υπογράφηκε πάνω στο βρετανικό πολεμικό πλοίο HMS Cornwallis η περιβόητη Συνθήκη του Νανκίνγκ, τερματίζοντας επίσημα τον Πρώτο Πόλεμο του Οπίου. Αυτή η λεγόμενη «Άνιση Συνθήκη» δεν ήταν ένα απλό διπλωματικό έγγραφο, αλλά ο ορισμός του ωμού εμπορικού ιμπεριαλισμού. Η Βρετανική Αυτοκρατορία, προκειμένου να διασώσει τα περιθώρια κέρδους των δικών της μονοπωλίων (όπως η Εταιρεία των Ανατολικών Ινδιών), εξανάγκασε την κινεζική δυναστεία των Τσινγκ να ανοίξει πέντε λιμάνια στο βρετανικό εμπόριο, να πληρώσει υπέρογκες πολεμικές αποζημιώσεις και να εκχωρήσει το Χονγκ Κονγκ, μετατρέποντάς το στο απόλυτο διαμετακομιστικό κέντρο του δυτικού κεφαλαίου. Αυτή η ημέρα αποτελεί τη σκοτεινή ληξιαρχική πράξη γέννησης της πρώιμης παγκοσμιοποίησης.
Αποδεικνύει ότι η έννοια της «ελεύθερης αγοράς» στο διεθνές εμπόριο επιβλήθηκε ιστορικά με τις κάννες των πολυβόλων. Η Βρετανία αρνήθηκε να αποδεχθεί το κινεζικό δικαίωμα στον προστατευτισμό, απαιτώντας τον πλήρη έλεγχο των ασιατικών εφοδιαστικών αλυσίδων. Η συνθήκη αυτή κατακερμάτισε την κινεζική μακροοικονομία, προκαλώντας έναν αιώνα εθνικής ταπείνωσης και ασύλληπτης φτώχειας. Σήμερα, όταν παρατηρούμε τις δυτικές υπερδυνάμεις να επιβάλλουν εμπορικούς αποκλεισμούς ή να απαιτούν το άνοιγμα των αγορών του Παγκόσμιου Νότου μέσω του ΔΝΤ, το φάντασμα της Συνθήκης του Νανκίνγκ είναι παρόν: το ελεύθερο εμπόριο ευνοεί πάντα αυτόν που κατέχει τη συντριπτική στρατιωτική και χρηματοπιστωτική υπεροχή.

