Τι θα συμβεί αν αλλάξουν τα κόμματα αρχηγούς;
Τα πάνω... κάτω φέρνουν οι δημοσκοπήσεις
Το παράδοξο των δημοσκοπήσεων: Τι θα γινόταν αν τα κόμματα άλλαζαν αρχηγούς – Ο Τσίπρας χάνει, ο Ανδρουλάκης κερδίζει…
σχετικά άρθρα
.
Ένα μάλλον ασυνήθιστο ερώτημα, από εκείνα που δεν συναντά κανείς συχνά στις δημοσκοπήσεις, έρχεται να προκαλέσει συζητήσεις για την πραγματική δύναμη των πολιτικών αρχηγών και τη σχέση τους με τα κόμματα που εκπροσωπούν. Τι θα συνέβαινε εάν όλα τα κόμματα κατέβαιναν στις εκλογές με διαφορετικούς αρχηγούς; Θα άλλαζε η εκλογική τους απήχηση και, κυρίως, ποιοι πολιτικοί θα έχαναν και ποιοι θα κέρδιζαν από μια τέτοια υποθετική ανατροπή;
Η απάντηση που δίνει η τελευταία έρευνα της RealPolls για το Protagon παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Στο υποθετικό σενάριο αλλαγής αρχηγών, το ΠΑΣΟΚ εκτοξεύεται στο 18,5%, από 9,3% στην πρόθεση ψήφου που καταγράφεται στο συγκεκριμένο ερώτημα, ενώ η ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα υποχωρεί στο 5,7%, από 14,5%. Η Νέα Δημοκρατία εμφανίζεται στο 23,1%, έναντι 24,7% στην αντίστοιχη μέτρηση.
Προφανώς, πρόκειται για ένα υποθετικό δημοσκοπικό πείραμα και όχι για πρόβλεψη του τι θα συνέβαινε σε περίπτωση αλλαγής ηγεσιών. Ωστόσο, η μεγάλη απόκλιση που καταγράφεται σε ορισμένα κόμματα αναδεικνύει ένα κρίσιμο ζήτημα: σε ποιον βαθμό η εκλογική επιρροή ενός πολιτικού σχηματισμού συνδέεται με την προσωπική ακτινοβολία, την αποδοχή ή την απόρριψη του αρχηγού του;
Το ενδιαφέρον είναι ότι η συγκεκριμένη μέτρηση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το πολιτικό σκηνικό βρίσκεται σε διαδικασία αναδιάταξης, με τον Αλέξη Τσίπρα να διεκδικεί την επανεμφάνισή του στο πολιτικό προσκήνιο, το ΠΑΣΟΚ να αναζητεί τον βηματισμό του και τη Νέα Δημοκρατία να επιδιώκει να διατηρήσει την κυριαρχία της ενόψει των εκλογών του 2027.
Η ΝΔ πάνω από το 30%, αλλά η αυτοδυναμία δεν είναι δεδομένη
Στην πανελλαδική μέτρηση της RealPolls η Νέα Δημοκρατία καταγράφει 30,1% στην εκτίμηση εκλογικής επιρροής, διατηρώντας διαφορά 12,9 μονάδων από την ΕΛΑΣ, η οποία βρίσκεται στο 17,2%. Το ΠΑΣΟΚ ακολουθεί με 12%, καταγράφοντας άνοδο σε σχέση με την προηγούμενη μέτρηση, όταν βρισκόταν στο 10,8%.
Η εικόνα αυτή έχει διπλή ανάγνωση για το Μέγαρο Μαξίμου. Από τη μία πλευρά, η ΝΔ διατηρεί σαφές προβάδισμα και εμφανίζεται να έχει σταθεροποιήσει την εκλογική της επιρροή πάνω από το 30%. Από την άλλη, η πρωτιά δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με αυτοδυναμία. Μάλιστα, στο ερώτημα για το εάν η ΝΔ θα καταφέρει να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση, μόλις το 25,7% απαντά θετικά, ενώ το 73% εκτιμά ότι δεν θα τα καταφέρει.
Εδώ βρίσκεται και η βασική πολιτική εξίσωση που καλείται να διαχειριστεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Η κυβέρνηση μπορεί να προηγείται με σημαντική διαφορά, αλλά το ζητούμενο είναι εάν αυτή η διαφορά μπορεί να μετατραπεί σε κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Σε ένα περιβάλλον με αρκετούς πολιτικούς σχηματισμούς και διασπορά των ψήφων, η αριθμητική της κάλπης γίνεται πολύ πιο σύνθετη.
Ο Τσίπρας, ο Ανδρουλάκης και η μάχη της δεύτερης θέσης
Η δεύτερη σημαντική παράμετρος αφορά την αναμέτρηση ανάμεσα στην ΕΛΑΣ και το ΠΑΣΟΚ. Η ΕΛΑΣ διατηρεί τη δεύτερη θέση με 17,2%, ωστόσο εμφανίζει μικρή υποχώρηση από το 17,9% της προηγούμενης μέτρησης. Αντιθέτως, το ΠΑΣΟΚ ανεβαίνει στο 12% από 10,8%.
Η απόσταση παραμένει σημαντική, αλλά η τάση έχει τη δική της πολιτική σημασία. Ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει μπροστά του τη διπλή πρόκληση να διατηρήσει το ΠΑΣΟΚ ως τον βασικό οργανωμένο πόλο της κεντροαριστεράς και να αποτρέψει την παγίωση μιας νέας πολιτικής πραγματικότητας στην οποία ο Αλέξης Τσίπρας θα διεκδικεί τον ρόλο του κεντρικού αντιπάλου της κυβέρνησης.
Το υποθετικό ερώτημα της RealPolls για την αλλαγή αρχηγών προσθέτει μια ακόμη διάσταση σε αυτή τη συζήτηση. Το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται να έχει σημαντικά μεγαλύτερη δυνητική απήχηση στο συγκεκριμένο σενάριο, ενώ η ΕΛΑΣ παρουσιάζει μεγάλη πτώση. Δεν πρόκειται για απόδειξη ότι το πρόβλημα του ενός ή το πλεονέκτημα του άλλου βρίσκεται αποκλειστικά στην ηγεσία τους. Είναι, όμως, μια ένδειξη ότι οι προσωπικές παράμετροι εξακολουθούν να επηρεάζουν καθοριστικά την πολιτική συμπεριφορά.
Η πολυδιάσπαση και τα νέα κόμματα
Ένα ακόμη στοιχείο που προκύπτει από την πανελλαδική μέτρηση είναι η πολυδιάσπαση του πολιτικού συστήματος. Το ΚΚΕ συγκεντρώνει 6,3%, η Συμμαχία Ελλήνων 5,7%, ενώ Ελληνική Λύση και Πλεύση Ελευθερίας βρίσκονται στο 5,5%. Η Ελπίδα καταγράφει 4,2%, το ΜέΡΑ25 4% και η Φωνή Λογικής 3,7%.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η υποχώρηση της Ελπίδας, που από το 7,5% της προηγούμενης μέτρησης περιορίζεται στο 4,2%. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η δυναμική που μπορεί να δημιουργηθεί γύρω από ένα νέο πολιτικό εγχείρημα δεν μετατρέπεται αυτομάτως σε σταθερή εκλογική επιρροή.
Την ίδια ώρα, η παρουσία νέων σχηματισμών και η κινητικότητα στον χώρο δεξιά της ΝΔ διαμορφώνουν πρόσθετες εστίες ανταγωνισμού. Το υπό ίδρυση κόμμα του Αντώνη Σαμαρά, αλλά και οι υπόλοιπες πολιτικές πρωτοβουλίες, αποτελούν παράγοντες που θα πρέπει να συνυπολογιστούν στην τελική εκλογική εξίσωση.
Τι δείχνει η κάλπη της Θεσσαλονίκης
Η εικόνα της πανελλαδικής έρευνας αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον εάν συνδυαστεί με τη δημοσκόπηση της To The Point στην Α΄ Θεσσαλονίκης για τη Voria. Εκεί η Νέα Δημοκρατία καταγράφει 19,9%, με την ΕΛΑΣ στο 9,9% και το ΠΑΣΟΚ στο 9,7%. Η μεταξύ τους διαφορά είναι μόλις δύο δέκατα της μονάδας, γεγονός που αποτυπώνει την ένταση της μάχης για τη δεύτερη θέση σε τοπικό επίπεδο.
Στην ίδια μέτρηση η Ελληνική Λύση συγκεντρώνει 7,2%, το ΚΚΕ 6,9%, η Ελπίδα 5,5%, ενώ η Συμμαχία Ελλήνων βρίσκεται στο 5,2%. Το υπό ίδρυση κόμμα Σαμαρά καταγράφεται στο 3,4%, ποσοστό που αποκτά ενδιαφέρον καθώς η πολιτική του παρουσία δεν έχει ακόμη αποκτήσει πλήρη οργανωτική και εκλογική μορφή.
Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι οι αναποφάσιστοι στην Α΄ Θεσσαλονίκης περιορίζονται στο 11,6%, από 17% τον Μάιο. Η ακρίβεια αναδεικνύεται σε κυρίαρχο κριτήριο ψήφου, καθώς το 92,7% τη θεωρεί σημαντικό παράγοντα για την επιλογή του, ενώ ακολουθούν τα εθνικά θέματα με 84,9% και το στεγαστικό με 81,2%.
Η Θεσσαλονίκη, άλλωστε, αποτελεί μια ιδιαίτερη πολιτική περιφέρεια, όπου οι μετακινήσεις ψηφοφόρων, η παρουσία της Ελληνικής Λύσης και η απήχηση των νέων σχηματισμών μπορούν να δώσουν διαφορετική εικόνα από τον πανελλαδικό μέσο όρο.
Το πραγματικό στοίχημα του 2027
Οι δύο δημοσκοπήσεις, παρά τις διαφορετικές γεωγραφικές αναφορές και μεθοδολογικές παραμέτρους τους, καταγράφουν ένα πολιτικό σκηνικό με σαφή πρώτη δύναμη, αλλά χωρίς εξασφαλισμένη κυβερνητική πλειοψηφία. Η ΝΔ διατηρεί το προβάδισμα, η ΕΛΑΣ εμφανίζεται ως δεύτερος πόλος στην πανελλαδική μέτρηση, ενώ το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να ανακτήσει έδαφος.
Το μεγάλο ερώτημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο ποιος θα βγει πρώτος, αλλά ποια πολιτική δύναμη θα μπορέσει να μετατρέψει την εκλογική της επιρροή σε κυβερνητική προοπτική.
Και εδώ επιστρέφουμε στο παράδοξο ερώτημα της δημοσκόπησης: εάν αλλάξουν οι αρχηγοί, θα αλλάξουν και οι πολιτικοί συσχετισμοί; Η απάντηση δεν μπορεί να δοθεί μέσα από ένα υποθετικό σενάριο. Το γεγονός, όμως, ότι οι μετρήσεις καταγράφουν τόσο μεγάλες αποκλίσεις όταν αλλάζει η ηγετική παράμετρος, υπενθυμίζει ότι η επόμενη εκλογική αναμέτρηση θα είναι και μια μάχη προσώπων, όχι μόνο κομματικών μηχανισμών.
Για τον Κυριάκο Μητσοτάκη το ζητούμενο παραμένει η μετατροπή της πρωτιάς σε αυτοδυναμία. Για τον Αλέξη Τσίπρα η εδραίωση ενός νέου πολιτικού φορέα. Και για τον Νίκο Ανδρουλάκη η διατήρηση του ΠΑΣΟΚ σε θέση πρωταγωνιστή στην επόμενη ημέρα. Η κάλπη του 2027 θα κληθεί να απαντήσει και στα τρία αυτά ερωτήματα.
