Εκλογές χωρίς αναταράξεις με τους Τούρκους και συνεργασία μόνο με το ΠΑΣΟΚ
Τα ήρεμα νερά και το focus στη Χαριλάου Τρικούπη
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης βλέπει εκλογές το καλοκαίρι με «ήρεμα νερά» – Το καλώδιο, η αγωνία του Μαξίμου και το εκλογικό παράθυρο πριν από τον Άγιο Πνεύμα είναι τα βασικά χαρακτηριστικά της πολιτικής επικαιρότητας όπως διαμορφώνεται μετά τον σάλο που ξέσπασε με τη ρηματική διακοίνωση των Γάλλων…
σχετικά άρθρα
Ο Μητσοτάκης έκλεισε την πόρτα των εκλογών για τη 2α Μαΐου, αλλά άφησε ορθάνοιχτο το ενδεχόμενο για κάλπες πριν από τις 20 Ιουνίου. Η στρατηγική αποκλιμάκωσης με την Τουρκία, η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου και το παρασκήνιο των εκλογικών σχεδιασμών αρχίζει να μεταβάλλεται αφού το Μαξίμου θέλει να κερδίσει χρόνο, αλλά δεν θέλει να χάσει το καλοκαίρι.
Το πολιτικό ημερολόγιο αρχίζει να γεμίζει με εκλογικές ημερομηνίες, ακόμη κι αν στο Μέγαρο Μαξίμου επιμένουν να διαβεβαιώνουν ότι η κυβέρνηση έχει μπροστά της έναν μακρύ δρόμο μέχρι τις κάλπες. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης μπορεί να επιχείρησε να βάλει φρένο στα σενάρια για πρόωρες εκλογές στις 2 Μαΐου, ωστόσο η στάση του απέναντι στο ενδεχόμενο μιας εκλογικής αναμέτρησης πριν από τις 20 Ιουνίου είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Για την ακρίβεια, απέφυγε να δώσει ξεκάθαρη απάντηση. Και στην πολιτική, πολλές φορές, αυτό που δεν λέγεται έχει μεγαλύτερη σημασία από αυτό που ανακοινώνεται.
Το σενάριο για κάλπες μέσα στο καλοκαίρι δεν έχει φύγει από το τραπέζι. Αντιθέτως, όσο η κυβέρνηση επιχειρεί να κλείσει τις ανοιχτές πληγές στο μέτωπο της εξωτερικής πολιτικής και να διαχειριστεί την εσωτερική πολιτική πίεση, τόσο περισσότερο ενισχύεται η συζήτηση για το κατάλληλο εκλογικό παράθυρο. Η ημερομηνία της 2ας Μαΐου φαίνεται να απομακρύνεται, αλλά το διάστημα πριν από το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος παραμένει μια ενδιαφέρουσα εκδοχή για όσους παρακολουθούν τις κινήσεις του πρωθυπουργικού επιτελείου.
Και κάπως έτσι, πίσω από τις διαβεβαιώσεις περί πολιτικής σταθερότητας, αρχίζει να διαμορφώνεται ένα διαφορετικό σκηνικό: εκλογές με καλοκαιρινό φόντο, εφόσον βεβαίως το επιτρέψουν οι πολιτικές και διπλωματικές συνθήκες.
Το καλώδιο και η επιχείρηση να κλείσει η πληγή
Προτού όμως ανοίξει οριστικά ο εκλογικός φάκελος, το Μαξίμου έχει μπροστά του έναν δύσκολο λογαριασμό. Και αυτός ακούει στο όνομα ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου.
Η υπόθεση του καλωδίου εξελίχθηκε σε μια από τις πιο δύσκολες δοκιμασίες για την κυβέρνηση στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής. Οι τουρκικές αντιδράσεις, οι NAVTEX, οι αμφισβητήσεις επί του πεδίου και η γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Άγκυρα δημιούργησαν ένα εκρηκτικό μείγμα, με την Αθήνα να βρίσκεται αντιμέτωπη με ερωτήματα για τους χειρισμούς της, τη στρατηγική της και κυρίως για το κατά πόσο έχει καταφέρει να διασφαλίσει την απρόσκοπτη υλοποίηση ενός έργου με τεράστια γεωπολιτική σημασία.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε να στείλει μήνυμα αποκλιμάκωσης, δηλώνοντας ότι το ταξίδι του έργου θα ολοκληρωθεί «χωρίς αναταράξεις». Η φράση δεν ήταν τυχαία. Το Μαξίμου θέλει να τελειώσει η συζήτηση περί διπλωματικού αδιεξόδου και να περάσει στην επόμενη ημέρα. Να πείσει ότι δεν υπήρξε εθνική υποχώρηση, ότι δεν ζητήθηκε και δεν πρόκειται να ζητηθεί άδεια από την Τουρκία και ότι η ηλεκτρική διασύνδεση δεν μπαίνει σε καθεστώς ομηρίας από τις διαθέσεις της Άγκυρας.
Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: Πώς φτάσαμε από τις μεγαλόστομες διακηρύξεις για ένα έργο στρατηγικής σημασίας σε μια κατάσταση όπου κάθε επόμενο βήμα συνοδεύεται από ανησυχία για την τουρκική αντίδραση;
Η κυβέρνηση επιλέγει να απαντήσει με ψυχραιμία και χαμηλούς τόνους. Ο πρωθυπουργός διαβεβαιώνει ότι η χώρα είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει κάθε ενδεχόμενο, ενώ ο Παύλος Μαρινάκης ανέλαβε να αποκρούσει τις κατηγορίες περί εθνικής ήττας και μυστικής διπλωματίας.
Το κυβερνητικό αφήγημα είναι σαφές: αποκλιμάκωση δεν σημαίνει υποχώρηση. Μόνο που η αντιπολίτευση επιμένει να ζητά απαντήσεις για τους χειρισμούς που προηγήθηκαν και για το τι ακριβώς έχει συμφωνηθεί στο διπλωματικό παρασκήνιο.
Ο Μητσοτάκης θέλει ηρεμία, αλλά κοιτάζει και την κάλπη
Το πρόβλημα για το Μαξίμου είναι ότι η εξωτερική πολιτική δεν μπορεί να απομονωθεί από την εσωτερική πολιτική πραγματικότητα. Μια νέα ένταση με την Τουρκία, μια εμπλοκή στο καλώδιο ή μια εικόνα διπλωματικής αμηχανίας θα μπορούσαν να δημιουργήσουν πρόσθετο πολιτικό κόστος σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση θέλει να παρουσιάσει εικόνα ελέγχου και σταθερότητας.
Γι’ αυτό και η στρατηγική των «ήρεμων νερών» αποκτά και εσωτερική πολιτική διάσταση. Δεν αφορά μόνο τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Αφορά και την ανάγκη του πρωθυπουργού να διαμορφώσει ένα περιβάλλον χωρίς μεγάλες αναταράξεις, μέσα στο οποίο θα μπορεί να σχεδιάσει τις επόμενες κινήσεις του.
Την ίδια ώρα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιμένει στην αυτοδυναμία, γνωρίζοντας ότι οι πολιτικοί συσχετισμοί δεν είναι εύκολοι. Στο συνέδριο Greece Talks επανέλαβε ότι η Νέα Δημοκρατία είναι το μόνο κόμμα που διεκδικεί αυτοδυναμία, ενώ άφησε ανοιχτή μόνο θεωρητικά την πόρτα μιας μετεκλογικής συνεργασίας με το ΠΑΣΟΚ.
Μάλιστα, φρόντισε να υπογραμμίσει ότι οι διαφορές με τη Χαριλάου Τρικούπη είναι μεγάλες, τόσο σε επίπεδο πολιτικών θέσεων όσο και στον τρόπο άσκησης της εξουσίας. Δεν παρέλειψε, βεβαίως, να επισημάνει ότι το ΠΑΣΟΚ έχει ήδη στείλει μήνυμα πως δεν επιθυμεί συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία.
Με άλλα λόγια, ο πρωθυπουργός θέλει να εμφανίζεται ως ο πολιτικός που επιδιώκει τη σταθερότητα, αλλά ταυτόχρονα μεταφέρει στην αντιπολίτευση την ευθύνη για το ενδεχόμενο ακυβερνησίας.
Τσίπρας εκτός κάδρου και το μήνυμα προς τους ψηφοφόρους
Ιδιαίτερα επιθετικός εμφανίστηκε απέναντι στον Αλέξη Τσίπρα, αποκλείοντας κατηγορηματικά κάθε ενδεχόμενο συνεργασίας μαζί του. Ο πρωθυπουργός κατηγόρησε τον πρώην πρωθυπουργό ότι επενδύει στην πόλωση και στην πολιτική όξυνση, επιχειρώντας να μετατρέψει την αντιπαράθεση σε προσωπική σύγκρουση.
Το ενδιαφέρον είναι ότι ο Μητσοτάκης θέλει να κρατήσει τον Τσίπρα στο πολιτικό κάδρο, χωρίς όμως να εμφανίζεται ότι αναμετριέται καθημερινά μαζί του. Επιχειρεί να τον παρουσιάσει ως εκπρόσωπο μιας παρωχημένης πολιτικής σύγκρουσης, ενώ ο ίδιος θέλει να εμφανίζεται ως εγγυητής της κυβερνησιμότητας.
Μόνο που το πραγματικό πρόβλημα της Νέας Δημοκρατίας δεν είναι αποκλειστικά ο Τσίπρας ή το ΠΑΣΟΚ. Είναι η δυσκολία να μετατρέψει την κυβερνητική φθορά σε πειστικό αφήγημα για την επόμενη τετραετία.
Το καλοκαιρινό παράθυρο και οι δεύτερες σκέψεις
Εδώ ακριβώς μπαίνει στο κάδρο η ημερομηνία των εκλογών. Η 2α Μαΐου δεν φαίνεται να αποτελεί πλέον επιλογή, καθώς ο πρωθυπουργός απέκλεισε αυτό το ενδεχόμενο. Ωστόσο, όταν η συζήτηση μεταφέρθηκε στις εκλογές πριν από τις 20 Ιουνίου, δεν υπήρξε αντίστοιχα κατηγορηματική διάψευση.
Και αυτό είναι που τροφοδοτεί τα σενάρια. Το Μαξίμου γνωρίζει ότι όσο πλησιάζει το καλοκαίρι, τόσο περισσότερο θα πρέπει να σταθμίσει τις πολιτικές ισορροπίες, τις δημοσκοπήσεις, την οικονομική κατάσταση και φυσικά τις εξελίξεις στα ελληνοτουρκικά.
Μια κάλπη πριν από το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος θα μπορούσε να αποτελέσει ένα συγκεκριμένο εκλογικό παράθυρο, εφόσον η κυβέρνηση κρίνει ότι οι συνθήκες είναι ευνοϊκές. Δεν υπάρχει, βεβαίως, επίσημη απόφαση ούτε επιβεβαιωμένο χρονοδιάγραμμα. Υπάρχει όμως μια πολιτική συζήτηση που δεν λέει να κοπάσει.
Το μεγάλο στοίχημα για τον Κυριάκο Μητσοτάκη είναι να φτάσει σε εκείνο το χρονικό σημείο χωρίς να έχει ανοίξει καινούργια μέτωπα. Να έχει περιορίσει τις απώλειες από την υπόθεση του καλωδίου, να έχει αποκαταστήσει την εικόνα διπλωματικού ελέγχου και να μπορεί να παρουσιάσει την κυβέρνηση ως τη μόνη ασφαλή επιλογή για την επόμενη ημέρα.
Το ερώτημα είναι αν θα καταφέρει να επιβάλει τα δικά του «ήρεμα νερά» και στην εσωτερική πολιτική σκηνή. Γιατί μπορεί ο πρωθυπουργός να θέλει να ταξιδέψει το καλώδιο χωρίς αναταράξεις, αλλά το δικό του πολιτικό ταξίδι προς την κάλπη κάθε άλλο παρά ανέφελο προμηνύεται.
