Πυρά Μητσοτάκη στον Τσίπρα, αλλά χωρίς… προανακριτική
Ακρίβεια πόλωση στο πολιτικό σκηνικό
Το παιχνίδι του Μαξίμου με τις καταγγελίες και τα επιχειρηματικά συμφέροντα. Ο Μαρινάκης και ο Γεωργιάδης ανεβάζουν τους τόνους με βαριές εκφράσεις για τους Ποινικούς Κώδικες, τις «βαλίτσες» από τη Βενεζουέλα και τον ρόλο του πρώην πρωθυπουργού.
σχετικά άρθρα
Γιατί το Μαξίμου δεν θέλει να πάει την υπόθεση στη Βουλή και ποια επιχειρηματικά μέτωπα φοβάται ότι μπορεί να ανοίξουν;
Ένα πολιτικό παράδοξο βρίσκεται πίσω από τη στάση της κυβέρνησης απέναντι στον Αλέξη Τσίπρα. Από τη μία πλευρά, κυβερνητικά στελέχη εξαπολύουν επιθέσεις με πρωτοφανή σκληρότητα εναντίον του πρώην πρωθυπουργού, επαναφέροντας στο προσκήνιο τους Ποινικούς Κώδικες του 2019 και αφήνοντας βαριές αιχμές για σχέσεις με επιχειρηματικά συμφέροντα. Από την άλλη, η Νέα Δημοκρατία δεν δείχνει καμία διάθεση να μεταφέρει αυτή την αντιπαράθεση στο επίπεδο μιας προανακριτικής επιτροπής.
Το ερώτημα είναι εύλογο: Εάν οι καταγγελίες είναι τόσο σοβαρές, γιατί δεν επιδιώκεται η θεσμική διερεύνησή τους; Και εάν δεν υπάρχουν οι προϋποθέσεις για μια τέτοια διαδικασία, γιατί η πολιτική αντιπαράθεση συντηρείται με τόσο βαριές κατηγορίες;
Η απάντηση βρίσκεται, όπως φαίνεται, στον πολιτικό σχεδιασμό του Μεγάρου Μαξίμου και στην προσπάθεια να διατηρηθεί ο Τσίπρας σε θέση πολιτικής άμυνας, χωρίς να του προσφερθεί η ευκαιρία μιας θεαματικής επιστροφής μέσα από μια κοινοβουλευτική σύγκρουση.
Μαρινάκης και Άδωνις σε ρόλο πολιορκητικού κριού
Ο Παύλος Μαρινάκης και ο Άδωνις Γεωργιάδης έχουν αναλάβει να σηκώσουν μεγάλο μέρος της πολιτικής επίθεσης κατά του πρώην πρωθυπουργού. Οι παρεμβάσεις τους για τους Ποινικούς Κώδικες συνοδεύονται από ιδιαίτερα σκληρές εκφράσεις και βαρύτατες πολιτικές κατηγορίες.
Ο Τσίπρας εμφανίζεται από τα κυβερνητικά στελέχη ως πολιτικός που, μέσω των νομοθετικών επιλογών της κυβέρνησής του, εξυπηρέτησε συγκεκριμένα επιχειρηματικά συμφέροντα. Η φράση «σερβιτόρος συμφερόντων» αποτυπώνει το ύφος της επίθεσης και δείχνει ότι η κυβέρνηση δεν επιδιώκει απλώς να ασκήσει κριτική σε μια παλαιότερη κυβερνητική επιλογή, αλλά να πλήξει συνολικά την πολιτική αξιοπιστία του πρώην πρωθυπουργού.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι αναφορές για υποτιθέμενη χρηματοδότηση του ΣΥΡΙΖΑ από το καθεστώς Μαδούρο το 2012, με χρήματα που, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς που διατυπώνονται, μεταφέρθηκαν σε βαλίτσες.
Πρόκειται για εξαιρετικά σοβαρές καταγγελίες, οι οποίες, ωστόσο, απαιτούν συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία. Το πολιτικό ενδιαφέρον βρίσκεται στο γεγονός ότι οι αναφορές αυτές διατυπώνονται με μεγάλη ένταση, χωρίς να συνοδεύονται στη δημόσια αντιπαράθεση από πλήρη τεκμηρίωση, συγκεκριμένα ονόματα και σαφή περιγραφή της διαδρομής του χρήματος.
Πες, πες, κάτι θα μείνει…
Εδώ ακριβώς βρίσκεται η ουσία της κυβερνητικής τακτικής. Η ΝΔ επιλέγει να συντηρεί μια διαρκή πολιτική πίεση προς τον Τσίπρα, επαναφέροντας συνεχώς το ζήτημα των Ποινικών Κωδίκων και των σχέσεων της τότε κυβέρνησης με επιχειρηματικά κέντρα.
Το μήνυμα που επιχειρεί να περάσει είναι απλό: ο πρώην πρωθυπουργός δεν μπορεί να επιστρέψει στην πολιτική σκηνή σαν να μην έχει προηγηθεί τίποτα, ούτε να εμφανίζεται ως φορέας μιας νέας πολιτικής πρότασης χωρίς να δώσει εξηγήσεις για τα πεπραγμένα της διακυβέρνησής του.
Στην πράξη, όμως, η στρατηγική κινείται σε μια λεπτή γραμμή. Οι καταγγελίες είναι αρκετά βαριές ώστε να προκαλούν πολιτική φθορά, αλλά δεν μετατρέπονται σε συγκεκριμένη κοινοβουλευτική πρωτοβουλία που θα απαιτούσε πλήρη παρουσίαση στοιχείων, ονομάτων και ευθυνών.
Με άλλα λόγια, η πολιτική αντιπαράθεση διατηρείται στο επίπεδο της δημόσιας καταγγελίας. Το «πες, πες, κάτι θα μείνει» φαίνεται να αποτελεί ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά αυτής της τακτικής.
Οι… ανεπιθύμητες αποκαλύψεις
Υπάρχει, ωστόσο, και μια δεύτερη διάσταση που δεν μπορεί να αγνοηθεί. Εάν η υπόθεση των Ποινικών Κωδίκων οδηγηθεί σε μια οργανωμένη κοινοβουλευτική διερεύνηση, τότε αναπόφευκτα θα τεθούν ερωτήματα όχι μόνο για τις πολιτικές αποφάσεις της κυβέρνησης Τσίπρα, αλλά και για τα συμφέροντα που φέρεται να ευνοήθηκαν.
Ποιοι ήταν οι επιχειρηματίες; Ποιοι είχαν όφελος από τις συγκεκριμένες νομοθετικές παρεμβάσεις; Ποιοι διατηρούσαν διαύλους επικοινωνίας με το τότε κυβερνητικό περιβάλλον; Και κυρίως, ποια συγκεκριμένα στοιχεία υπάρχουν που να συνδέουν πολιτικές αποφάσεις με επιχειρηματικές επιδιώξεις;
Μια τέτοια συζήτηση θα μπορούσε να ανοίξει ένα πολύ ευρύτερο πεδίο αντιπαράθεσης, με ονόματα και αναφορές που δεν θα περιορίζονταν απαραίτητα στον ΣΥΡΙΖΑ.
Στο Μέγαρο Μαξίμου, προφανώς, δεν υπάρχει διάθεση να ανοίξουν καινούργια μέτωπα με την επιχειρηματική κοινότητα, σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση έχει ήδη αρκετές ανοιχτές πολιτικές εκκρεμότητες. Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει κάποια αποδεδειγμένη συμφωνία προστασίας επιχειρηματιών. Αποτελεί, όμως, μια εύλογη πολιτική ανάγνωση του γιατί η ρητορική δεν συνοδεύεται από συγκεκριμένες ονομαστικές αναφορές και θεσμική κλιμάκωση.
Έτσι, ο Τσίπρας κατηγορείται για εξυπηρέτηση συμφερόντων, αλλά τα ίδια τα συμφέροντα παραμένουν σε μεγάλο βαθμό απροσδιόριστα στη δημόσια συζήτηση.
Ο φόβος της πολιτικής θυματοποίησης
Υπάρχει ασφαλώς και ένας πολύ πιο άμεσος λόγος για τον οποίο ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν επιθυμεί να στηρίξει την προανακριτική που έχει τεθεί στο τραπέζι.
Το Μαξίμου εκτιμά ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αποτελέσει πολιτικό δώρο για τον πρώην πρωθυπουργό. Αντί να βρίσκεται διαρκώς αντιμέτωπος με ερωτήματα για την περίοδο της διακυβέρνησής του, ο Τσίπρας θα αποκτούσε τη δυνατότητα να εμφανιστεί ως στόχος πολιτικής δίωξης.
Θα μπορούσε να καταγγείλει την κυβέρνηση για απόπειρα πολιτικής εξόντωσης, να συσπειρώσει δυνάμεις στον χώρο της Κεντροαριστεράς και να επαναφέρει στο προσκήνιο το δίπολο Μητσοτάκης – Τσίπρας.
Αυτό ακριβώς θέλει να αποφύγει ο πρωθυπουργός. Προτιμά έναν Τσίπρα που δέχεται καθημερινά πολιτικά πυρά, παρά έναν Τσίπρα που θα μπορούσε να μετατρέψει μια προανακριτική σε προσωπική πολιτική σταυροφορία.
Οι κατηγορίες βολεύουν τη ΝΔ
Η ουσία είναι ότι η σημερινή τακτική της Νέας Δημοκρατίας έχει και πλεονεκτήματα και κινδύνους. Οι επιθέσεις κατά του Τσίπρα εξυπηρετούν την προσπάθεια να παραμείνει πολιτικά εγκλωβισμένος στο παρελθόν του. Δεν χρειάζεται, όμως, να μετατραπούν σε μια διαδικασία που θα μπορούσε να δημιουργήσει απρόβλεπτες εξελίξεις.
Οι βαριές κουβέντες έχουν τη δική τους χρησιμότητα στην πολιτική αντιπαράθεση. Όμως, όταν συνοδεύονται από τόσο σοβαρές καταγγελίες, η απουσία συγκεκριμένων στοιχείων και η μη κατονομασία των εμπλεκομένων δημιουργούν αναπόφευκτα ερωτήματα.
Γιατί εάν υπάρχουν αποδείξεις, αυτές πρέπει να παρουσιαστούν. Και εάν υπάρχουν συγκεκριμένες ευθύνες, πρέπει να προσδιοριστούν.
Το Μαξίμου, πάντως, φαίνεται να έχει επιλέξει τη δική του ισορροπία: σκληρή πολιτική επίθεση, διαρκής υπενθύμιση των καταγγελιών, αλλά όχι προανακριτική που θα μπορούσε να γυρίσει μπούμερανγκ.
Στο τέλος της ημέρας, οι κατηγορίες κατά του Τσίπρα εξυπηρετούν τη ΝΔ τόσο όσο. Της επιτρέπουν να κρατά τον πρώην πρωθυπουργό υπό πολιτική πίεση, χωρίς να αναλαμβάνει το ρίσκο μιας διαδικασίας με άγνωστες προεκτάσεις. Το ερώτημα είναι πόσο μπορεί να διαρκέσει αυτή η στρατηγική χωρίς να απαιτηθούν απαντήσεις για τα ονόματα, τα συμφέροντα και τα πραγματικά στοιχεία πίσω από τις καταγγελίες.
