Γιατί ο Μητσοτάκης λέει «όχι» στην προανακριτική για τον Τσίπρα
Ο Μητσοτάκης δεν θέλει να δώσει στον Τσίπρα ένα δεύτερο πολιτικό αφήγημα
Ένα από τα κρίσιμα ερωτήματα της πολιτικής επικαιρότητας είναι το ακόλουθο: Γιατί η ΝΔ δεν θέλει προανακριτική για τον πρώην πρωθυπουργό από την στιγμή που τον κατηγορεί ανοικτά για το ζήτημα με τους ποινικούς κώδικες και την εξυπηρέτηση συμφερόντων; Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι το Μαξίμου δεν θέλει να προσφέρει στον πρώην πρωθυπουργό το αφήγημα του πολιτικού διωκόμενου. Γιατί λοιπόν ο Κυριάκος επιλέγει την πολιτική αντιπαράθεση αντί της κοινοβουλευτικής ποινικής σύγκρουσης, ενώ ταυτόχρονα ανοίγει παράθυρο συνεργασίας με το ΠΑΣΟΚ;
σχετικά άρθρα
Μια απόφαση που έχει πολύ μεγαλύτερη πολιτική σημασία από όσο δείχνει εκ πρώτης όψεως είναι η άρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη να στηρίξει την πρόταση για σύσταση προανακριτικής επιτροπής σε βάρος του Αλέξη Τσίπρα. Ο πρωθυπουργός δεν επιλέγει απλώς να απορρίψει μια κοινοβουλευτική πρωτοβουλία της Ελληνικής Λύσης. Επιλέγει να χαράξει μια συγκεκριμένη στρατηγική απέναντι στην επανεμφάνιση του πρώην πρωθυπουργού, ο οποίος επιχειρεί να επιστρέψει στο πολιτικό προσκήνιο και να διεκδικήσει ξανά ρόλο στο νέο κομματικό σκηνικό.
Στο Μέγαρο Μαξίμου γνωρίζουν ότι μια τέτοια διαδικασία θα μπορούσε να εξελιχθεί σε πολιτικό δώρο προς τον Τσίπρα. Και αυτό είναι το τελευταίο που θα ήθελαν να του προσφέρουν σε μια περίοδο κατά την οποία η συζήτηση για την επόμενη ημέρα της Κεντροαριστεράς, τις νέες πολιτικές πρωτοβουλίες και τις πιθανές εκλογικές συνεργασίες βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο.
Δεν θέλει έναν Τσίπρα σε ρόλο διωκόμενου
Η λογική πίσω από την επιλογή του πρωθυπουργού είναι σχετικά απλή, αλλά με σημαντικές πολιτικές προεκτάσεις. Εάν η ΝΔ συντασσόταν με την πρόταση για προανακριτική σχετικά με τους Ποινικούς Κώδικες του 2019, ο πρώην πρωθυπουργός θα αποκτούσε τη δυνατότητα να μεταφέρει τη συζήτηση από τις πολιτικές ευθύνες της διακυβέρνησής του σε ένα εντελώς διαφορετικό πεδίο: εκείνο της πολιτικής δίωξης.
Με άλλα λόγια, αντί να απολογείται πολιτικά για τις επιλογές της κυβέρνησής του, θα μπορούσε να εμφανίζεται ως στόχος μιας κοινοβουλευτικής πρωτοβουλίας της σημερινής κυβέρνησης. Θα είχε τη δυνατότητα να συσπειρώσει δυνάμεις, να καταγγείλει απόπειρα πολιτικής εξόντωσης και να επαναφέρει στο προσκήνιο το γνωστό δίπολο Μητσοτάκης – Τσίπρας.
Αυτό ακριβώς θέλει να αποφύγει το Μαξίμου. Δεν επιθυμεί να μετατρέψει την επιστροφή του πρώην πρωθυπουργού σε μια σύγκρουση με χαρακτηριστικά πολιτικής δίωξης, ούτε να του προσφέρει μια εύκολη αφορμή για να εμφανιστεί ως πρωταγωνιστής μιας νέας αντιπαράθεσης με την κυβέρνηση.
Η παγίδα της ηρωοποίησης
Στην πραγματικότητα, η κυβέρνηση έχει μπροστά της ένα πολιτικό δίλημμα. Από τη μία πλευρά, υπάρχουν οι πολιτικές ευθύνες που αποδίδονται στην κυβέρνηση Τσίπρα για τις νομοθετικές επιλογές του 2019. Από την άλλη, υπάρχει ο κίνδυνος η κοινοβουλευτική διερεύνηση να επισκιάσει την ουσία της πολιτικής αντιπαράθεσης και να δημιουργήσει μια εντελώς διαφορετική εικόνα για τον πρώην πρωθυπουργό.
Ο Τσίπρας θα μπορούσε να αξιοποιήσει μια τέτοια εξέλιξη ως αφετηρία για μια νέα πολιτική αφήγηση. Να εμφανιστεί ως ο άνθρωπος που επιστρέφει και βρίσκεται αντιμέτωπος με την κυβερνητική πλειοψηφία. Να επιχειρήσει να συσπειρώσει παλιούς υποστηρικτές, αλλά και να απευθυνθεί σε ένα ευρύτερο ακροατήριο που αντιμετωπίζει με καχυποψία τις πολιτικές συγκρούσεις γύρω από δικαστικές και κοινοβουλευτικές διαδικασίες.
Για τον Μητσοτάκη, επομένως, η άρνηση δεν αφορά μόνο την πρόταση Βελόπουλου. Αφορά και τον τρόπο με τον οποίο θέλει να διεξαχθεί η αναμέτρηση με τον πολιτικό του αντίπαλο. Το μήνυμα είναι ότι ο Τσίπρας θα κριθεί στην πολιτική αρένα και όχι μέσα από μια διαδικασία που θα μπορούσε να του προσφέρει την ευκαιρία να εμφανιστεί ως πολιτικά διωκόμενος.
Το μήνυμα για την επόμενη ημέρα και το ΠΑΣΟΚ
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η συγκεκριμένη τοποθέτηση του πρωθυπουργού έρχεται την ίδια στιγμή που ο ίδιος δηλώνει ότι το μοναδικό κόμμα με το οποίο θα μπορούσε να υπάρξει περιθώριο μετεκλογικής συνεργασίας είναι το ΠΑΣΟΚ.
Δεν πρόκειται για μια ασήμαντη λεπτομέρεια. Ο Μητσοτάκης επιχειρεί να περιγράψει εκ των προτέρων το πολιτικό τοπίο της επόμενης ημέρας. Θέλει να εμφανίσει τη ΝΔ ως τη δύναμη που διεκδικεί την αυτοδυναμία, αλλά ταυτόχρονα να αφήσει ανοιχτό ένα συγκεκριμένο κανάλι συνεννόησης σε περίπτωση που οι κάλπες δεν δώσουν αυτοδύναμη κυβέρνηση.
Σε αυτό το σχήμα ο Τσίπρας δεν έχει θέση. Ούτε ως κυβερνητικός συνομιλητής ούτε ως πρόσωπο γύρω από το οποίο θα μπορούσε να οικοδομηθεί μια νέα πολιτική συνεννόηση. Αντιθέτως, ο πρωθυπουργός επιχειρεί να τον κρατήσει απέναντί του, αλλά χωρίς να του προσφέρει την πολιτική διευκόλυνση μιας κοινοβουλευτικής σύγκρουσης που θα μπορούσε να κυριαρχήσει στην επικαιρότητα.
Είναι μια σαφής προσπάθεια διαχωρισμού των πολιτικών στρατοπέδων: από τη μία η ΝΔ και το ενδεχόμενο συνεννόησης με το ΠΑΣΟΚ, από την άλλη ο Τσίπρας και η προσπάθειά του να επανατοποθετηθεί στο πολιτικό σύστημα.
Το ρίσκο για το Μαξίμου
Βεβαίως, η επιλογή αυτή έχει και το δικό της πολιτικό κόστος. Η άρνηση μιας προανακριτικής δεν εξαφανίζει τα ερωτήματα που έχουν τεθεί ούτε υποκαθιστά την ανάγκη να εξετάζονται με θεσμικό τρόπο συγκεκριμένες καταγγελίες, εφόσον υπάρχουν επαρκή στοιχεία. Η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει με σαφήνεια γιατί θεωρεί ότι η συγκεκριμένη πρόταση δεν πληροί τις προϋποθέσεις για κοινοβουλευτική διερεύνηση.
Διαφορετικά, η στάση της μπορεί να ερμηνευθεί από τους πολιτικούς της αντιπάλους ως επιλεκτική ευαισθησία απέναντι σε υποθέσεις που αφορούν πρώην πρωθυπουργούς.
Το βέβαιο είναι ότι ο Μητσοτάκης δεν θέλει να ανοίξει τώρα ένα μέτωπο που θα μπορούσε να μετατρέψει τον Τσίπρα σε κεντρικό πρωταγωνιστή της πολιτικής επικαιρότητας. Προτιμά να τον αντιμετωπίσει με πολιτικούς όρους, να τον προκαλέσει να παρουσιάσει συγκεκριμένες θέσεις και να τον υποχρεώσει να αναμετρηθεί με το κυβερνητικό έργο και το παρελθόν της διακυβέρνησής του.
Το μεγάλο ερώτημα, ωστόσο, παραμένει: Μήπως τελικά ο μεγαλύτερος φόβος του Μαξίμου δεν είναι η ίδια η προανακριτική, αλλά το ενδεχόμενο να μετατραπεί σε ένα απρόσμενο πολιτικό όχημα για την επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα;
Γιατί στην πολιτική, πολλές φορές, δεν έχει σημασία μόνο ποιον βάζεις απέναντί σου. Έχει σημασία και ποιον επιλέγεις να μην κάνεις πρωταγωνιστή.
