Ποιον ακούει τελικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης;
Γιατί έκαψε τις πρόωρες κάλπες και τον ανασχηματισμό;
Η προσωπική στρατηγική του πρωθυπουργού, οι σύμβουλοι που δεν φαίνεται να επηρεάζουν τις αποφάσεις του και το στοίχημα μέχρι τις κάλπες του 2027. Αυτή είναι η ταμπακιέρα του πολιτικού ρεπορτάζ και εξηγεί πολλές από τις κινήσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη που θέλει να εμφανίζεται θεσμικός ακόμα και όταν τα πράγματα έχουν φτάσει ένα βήμα πριν από το γκρεμό… Με το βλέμμα στη ΔΕΘ και στους 400.000 νέους ψηφοφόρους, το Μαξίμου χαράζει πορεία χωρίς πρόωρες εκλογές και χωρίς ανασχηματισμό. Το μεγάλο ερώτημα όμως παραμένει: υπάρχει το πολιτικό αφήγημα που μπορεί να αλλάξει τους συσχετισμούς;
σχετικά άρθρα
Ο πρωθυπουργός αποφασίζει μόνος του
Το μεγαλύτερο πολιτικό ερώτημα που προκύπτει από τη στρατηγική του Κυριάκου Μητσοτάκη για την τελική ευθεία προς τις εκλογές του 2027 δεν είναι μόνο το «πότε θα στηθούν οι κάλπες», αλλά κυρίως το «ποιον ακούει τελικά ο πρωθυπουργός». Γιατί αν κάτι προκύπτει από τις μέχρι τώρα κινήσεις του Μαξίμου, είναι πως ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν φαίνεται να ακολουθεί απόλυτα τις εισηγήσεις των συνεργατών και των συμβούλων του. Οι αποφάσεις του δείχνουν να περνούν περισσότερο από το προσωπικό του πολιτικό ένστικτο παρά από μια συλλογική στρατηγική που υπαγορεύεται από το επιτελείο. Όπως έχουμε επισημάνει πολλές φορές από το iAxia ένα ερώτημα είναι για παράδειγμα ποιοι συμμετέχουν σε αυτό τον διαβόητο πρωϊνό καφέ του Μαξίμου, αν συμβάλλουν στη λήψη αποφάσεων ή αν είναι εντελώς διακοσμητικοί.
Οι εισηγήσεις για πρόωρες εκλογές μπήκαν στο τραπέζι, το σενάριο του ανασχηματισμού συζητήθηκε έντονα, όμως τελικά και τα δύο φαίνεται να μπήκαν στην άκρη. Ο πρωθυπουργός επέλεξε τη γραμμή της πολιτικής αντοχής: εξάντληση της τετραετίας, παρεμβάσεις μέσω της οικονομίας και αναμονή για αλλαγή του πολιτικού κλίματος.
Έκαψε το χαρτί των πρόωρων εκλογών
Για ένα διάστημα, οι πρόωρες εκλογές αποτέλεσαν ένα από τα βασικά σενάρια πολιτικής συζήτησης. Η φθορά της κυβέρνησης, οι πιέσεις από την κοινωνία και οι δημοσκοπικές δυσκολίες είχαν οδηγήσει αρκετούς στο συμπέρασμα ότι το Μαξίμου θα μπορούσε να αναζητήσει μια πιο ευνοϊκή συγκυρία. Τελικά, ο πρωθυπουργός επέλεξε να μην ανοίξει αυτό το κεφάλαιο.
Η απόφαση αυτή έχει δύο αναγνώσεις. Η μία λέει ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης θεωρεί πως ο χρόνος λειτουργεί υπέρ της κυβέρνησης. Η άλλη όμως υποστηρίζει ότι η κυβέρνηση χάνει το πλεονέκτημα της πρωτοβουλίας και αφήνει την αντιπολίτευση να ανασυνταχθεί. Παράλληλα, ούτε ο ανασχηματισμός προχώρησε με τρόπο που θα σηματοδοτούσε μια νέα αρχή. Το μήνυμα από το Μαξίμου είναι ότι δεν χρειάζονται κινήσεις εντυπωσιασμού, αλλά συνέχιση της πορείας.
Το μεγάλο πρόβλημα: λείπει το νέο αφήγημα
Το βασικό ερώτημα όμως παραμένει αναπάντητο: ποιο είναι το μεγάλο πολιτικό αφήγημα με το οποίο η Νέα Δημοκρατία θα διεκδικήσει τη νίκη το 2027; Η κυβέρνηση έχει επενδύσει στη σταθερότητα, στη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων και στην οικονομική βελτίωση. Όμως μέχρι σήμερα δεν έχει εμφανιστεί ένα σύνθημα ή μια μεγάλη πολιτική υπόσχεση που να δημιουργεί την αίσθηση μιας νέας εποχής. Το 2019 υπήρχε το αφήγημα της πολιτικής αλλαγής. Το 2023 το αφήγημα της σταθερότητας απέναντι στον κίνδυνο αστάθειας. Για το 2027 το ερώτημα είναι τι ακριβώς θα κινητοποιήσει τους πολίτες.
Η στρατηγική της ΔΕΘ και το στοίχημα της τσέπης
Το μεγάλο χαρτί του πρωθυπουργού φαίνεται να είναι η οικονομία και ειδικότερα οι παρεμβάσεις που θα ανακοινωθούν στη ΔΕΘ. Η λογική του Μαξίμου είναι πως οι πολίτες δεν ψηφίζουν μόνο με βάση την πολιτική αντιπαράθεση, αλλά με βάση το τι βλέπουν στην καθημερινότητά τους. Αν από το 2027 οι πολίτες αισθανθούν μεγαλύτερη οικονομική ασφάλεια, τότε το πολιτικό κλίμα μπορεί να αλλάξει.
Όμως και αυτό το σενάριο έχει ρίσκο.
Γιατί άλλο είναι η ανακοίνωση ενός μέτρου και άλλο η πολιτική ανταπόδοση στην κάλπη. Ένα βοήθημα 200 ή 300 ευρώ μπορεί να δώσει μια προσωρινή ανάσα, αλλά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι μετατρέπεται σε ψήφο εμπιστοσύνης προς την κυβέρνηση. Οι πολίτες δεν ψηφίζουν μόνο το πορτοφόλι τους. Ψηφίζουν και την αίσθηση ότι υπάρχει σχέδιο, προοπτική και λόγος να συνεχιστεί μια διακυβέρνηση.
Το στοίχημα Τσίπρα και η «χαμηλότερη» αυτοδυναμία
Ένα σημαντικό κομμάτι της στρατηγικής του Μαξίμου βασίζεται και στις εξελίξεις στον χώρο της κεντροαριστεράς. Η εκτίμηση είναι ότι μια πιθανή επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα στην πολιτική σκηνή μπορεί να αναδιατάξει τον χώρο της αντιπολίτευσης, να πιέσει το ΠΑΣΟΚ και να οδηγήσει σε μεγαλύτερη πολυδιάσπαση των μικρότερων κομμάτων.
Σε αυτό το σενάριο, η Νέα Δημοκρατία εκτιμά ότι αρκετά κόμματα μπορεί να μείνουν εκτός Βουλής, γεγονός που θα χαμηλώσει τον πήχη της αυτοδυναμίας σε επίπεδα περίπου 37%-37,5%. Είναι όμως ένα στοίχημα που δεν εξαρτάται μόνο από την κυβέρνηση. Εξαρτάται από τις κινήσεις των αντιπάλων της και από το αν οι πολίτες θα επιλέξουν τελικά τη σταθερότητα ή την αλλαγή.
Το μεγάλο ρίσκο του Μητσοτάκη
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης φαίνεται να ποντάρει σε μια μακρά διαδρομή μέχρι τις εκλογές. Στοχεύει στο να αλλάξει σταδιακά η καθημερινότητα των πολιτών, να αποδώσουν οι οικονομικές παρεμβάσεις και να διαμορφωθεί ένα διαφορετικό κλίμα μέχρι την άνοιξη του 2027. Το ερώτημα όμως είναι αν αυτό αρκεί.
Γιατί μέχρι στιγμής η κυβέρνηση δεν έχει παρουσιάσει ένα θεαματικό αφήγημα που να δημιουργεί ενθουσιασμό και πολιτική ασφάλεια. Περισσότερο μοιάζει να περιμένει τη φθορά των αντιπάλων της παρά να επιβάλλει η ίδια μια νέα μεγάλη πολιτική ατζέντα. Και αυτό ίσως είναι το μεγαλύτερο στοίχημα του πρωθυπουργού: αν θα καταφέρει να κερδίσει όχι επειδή οι άλλοι έχασαν, αλλά επειδή ο ίδιος έπεισε ξανά.
