Ο ΔΣ Ελληνικών Σιδηροδρόμων δήλωσε ότι το ETCS δεν λειτουργεί

Τρία και πλέον χρόνια μετά το σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών, η δήλωση του Διευθύνοντος Συμβούλου των Ελληνικών Σιδηροδρόμων, Χρήστου Παληού, ότι το ευρωπαϊκό σύστημα ελέγχου αμαξοστοιχιών ETCS – γνωστό και ως «ψηφιακό φρένο» των τρένων – δεν λειτουργεί, «αν και έχει εγκατασταθεί και είναι λειτουργικό», αναδεικνύει ζητήματα σχετικά με την ασφάλεια του ελληνικού σιδηροδρομικού δικτύου.

σχετικά άρθρα

Καταγγέλθηκε επίθεση κατά του Ζαχαρία Στουρνάρα στη δίκη των Τεμπών

Ο Βασίλης Κικίλιας υπογράμμισε την ενίσχυση του Λιμενικού Σώματος

Οι κάτοικοι Κυψέλης καταγγέλλουν ζημιές στα κτίρια λόγω έργων Μετρό

Η παραδοχή αυτή έγινε από τον κ. Παληό κατά την ακρόασή του στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής για τα Τέμπη, έπειτα από ερώτηση της βουλεύτριας του ΠΑΣΟΚ, Μιλένας Αποστολάκη. Ο νέος διευθύνων σύμβουλος των Ελληνικών Σιδηροδρόμων ανέφερε συγκεκριμένα: «Αυτή τη στιγμή σας είπα ότι είναι εγκατεστημένο και λειτουργικό. Αν λειτουργεί σήμερα… Δεν λειτουργεί σήμερα το ETCS. Σας είπα πως είναι εγκατεστημένο, λειτουργικό και αδειοδοτημένο στα περισσότερα τμήματα και αδειοδοτείται στα υπόλοιπα».

Γιατί δεν μπορεί να λειτουργήσει το σύστημα ETCS

Το σύστημα ETCS αποτελείται από δύο βασικά υλικά: το παρατρόχιο, που προσαρμόζεται στις γραμμές, και το on-board, το οποίο βρίσκεται στην καμπίνα του μηχανοδηγού. Η επικοινωνία μεταξύ αυτών των δύο γίνεται μέσω της σηματοδότησης του δικτύου.

Ο πρώην πρόεδρος του ΟΣΕ, Γιάννος Γραμματίδης, επεσήμανε ότι «υπάρχουν σημεία που έχουν σηματοδότηση, αλλά κάποια δεν έχουν, όπως για παράδειγμα το τμήμα Λιόσια-Κόρινθος και τα τμήματα που υπέστησαν ζημιές από τον Daniel. Πρόκειται για ‘νεκρά’ σημεία. Ακόμη όμως, και εάν υπήρχε σηματοδότηση, και πάλι, δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει το ETCS, γιατί, απλούστατα, δεν είναι έτοιμο το σύστημα».

Σύμφωνα με τον κ. Γραμματίδη, ενώ το παρατρόχιο υλικό έχει τοποθετηθεί, δεν έχει γίνει η ανανέωση, ο εκσυγχρονισμός και η λειτουργία του on-board συστήματος. Ο βασικότερος λόγος γι’ αυτό είναι ότι οι συμβάσεις του ETCS έγιναν το 2006, και έκτοτε οι κυβερνήσεις δεν προέβησαν στις απαραίτητες ενέργειες για την υλοποίηση των συμβάσεων και τη λειτουργία του ETCS, με αποτέλεσμα το on-board σύστημα να έχει σχεδόν απαξιωθεί.

Επιπλέον, ακόμη και αν αυτά τα προβλήματα είχαν επιλυθεί, το ETCS δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει, καθώς «θα πρέπει να γίνουν δοκιμές, που δεν έχουν γίνει ακόμα. Και αφού γίνουν οι δοκιμές, θα πρέπει να ακολουθήσουν και οι κατάλληλες πιστοποιήσεις από την πλευρά της ΡΑΣ. Αυτές οι διαδικασίες, γίνονται ακόμη πιο χρονοβόρες και δύσκολες, διότι όταν λέμε ότι η ΡΑΣ κάνει πιστοποίηση του υλικού, μιλάμε για πιστοποίηση όλου του βαγονιού της μηχανής».

Τα έργα υποδομής και οι προοπτικές ολοκλήρωσης

Ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, είχε δηλώσει κατά τον απολογισμό της 15μηνης θητείας του ότι όλα τα συστήματα ασφαλείας, δηλαδή σηματοδότηση, τηλεδιοίκηση και ETCS, θα βρίσκονταν σε λειτουργία έως το τέλος Αυγούστου. Ωστόσο, μετά τις αντιδράσεις, ο Χρήστος Παληός προχώρησε την Παρασκευή (24/7) σε νέα διευκρινιστική δήλωση, αναφέροντας ότι έως το τέλος Αυγούστου 2026 ο βασικός σιδηροδρομικός άξονας Αθήνα – Θεσσαλονίκη θα διαθέτει πλήρη τηλεδιοίκηση, σηματοδότηση και εγκατεστημένο σύστημα ETCS. Τόνισε πως η εγκατάσταση του ETCS πρέπει να διακρίνεται από την πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία του, η οποία θα τεθεί σε εφαρμογή μετά την ολοκλήρωση των αναγκαίων διαδικασιών πιστοποίησης και αδειοδότησης.

Εντούτοις, σύμφωνα με εργαζομένους στον σιδηρόδρομο, το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα δεν θεωρείται εφικτό να τηρηθεί.

Ο Νίκος Τσικαλάκης, γενικός γραμματέας του σωματείου εργαζομένων του ΟΣΕ, εξήγησε ότι για την ασφαλή λειτουργία του σιδηροδρόμου απαιτείται εναρμόνιση των έργων υποδομής (γραμμή κυκλοφορίας και σηματοδότηση) με τη λειτουργία των συστημάτων παρακολούθησης (ETCS, τηλεδιοίκηση, GSMR). Αυτά όμως, για να είναι λειτουργικά, πρέπει να ολοκληρωθεί η υποδομή.

Ο κ. Τσικαλάκης ανέφερε ότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν ζητήματα στην υποδομή, όπως η μονοδρόμηση στο τμήμα Λιανοκλάδι-Δομοκός λόγω καθιζήσεων στη σήραγγα της Όρθης, η μη ολοκλήρωση των έργων από τον Daniel στο τμήμα Δομοκό έως Λάρισα, προβλήματα στο τμήμα από το Σιδηροδρομικό Κέντρο Αχαρνών έως την Οινόη, καθώς και κίνδυνος πτώσης του συστήματος τηλεδιοίκησης από το Σιδηροδρομικό Κέντρο Αχαρνών προς τον προαστιακό για το αεροδρόμιο.

Κατά συνέπεια, ο κ. Τσικαλάκης εκτιμά ότι δεν υπάρχει προοπτική να έχουν ολοκληρωθεί τα έργα μέσα στο επόμενο εξάμηνο, καθιστώντας δύσκολη την πλήρη λειτουργία των ηλεκτρονικών συστημάτων ασφαλείας. Για το τμήμα Αθήνα – Θεσσαλονίκη, αν και έχουν εγκατασταθεί σε κάποια σημεία τα συστήματα ασφαλείας, «για να λειτουργήσει πλήρως το ETCS, θα πρέπει να υπάρχει και στην υποδομή, και πάνω στους σιδηροδρομικούς συρμούς».

Προβλήματα με το τροχαίο υλικό της Hellenic Train

Συνολικά 100 οχήματα (που αντιστοιχούν σε 70 συρμούς) της Hellenic Train έχουν διαπιστωθεί ότι δεν πληρούν τις απαραίτητες ευρωπαϊκές προδιαγραφές για τη σωστή λειτουργία του συστήματος ETCS.

Είχε προηγουμένως αναφερθεί ότι η Hellenic Train επεδίωκε την εξαίρεση 100 σιδηροδρομικών οχημάτων από την εφαρμογή δύο ευρωπαϊκών κανονισμών σχετικών με το ETCS. Η ιταλική πλευρά φέρεται να επιχειρούσε να χρεώσει στην εταιρεία Σιδηρόδρομοι Ελλάδος ΜΑΕ (ΟΣΕ) το κόστος της πλήρους αποκατάστασης της λειτουργίας του ETCS για τα συγκεκριμένα οχήματα.

Η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων είχε εντοπίσει προβλήματα που δεν της επέτρεπαν μια «καθαρή» έγκριση. Αυτά αφορούσαν:

• Έλλειψη αποδείξεων για την πλήρη λειτουργία του ETCS: Για δεκάδες οχήματα που κυκλοφορούν με προσωρινές εγκρίσεις, δεν έχει κατατεθεί επίσημη τεκμηρίωση για την κανονική λειτουργία του ETCS, χωρίς την οποία η Αρχή αδυνατεί να λάβει οριστική απόφαση.
• Ασάφειες για την κατάσταση μέρους του στόλου: Από 70 οχήματα που είχαν εγκριθεί παλαιότερα, τέσσερα έχουν καταστραφεί ολοσχερώς, για δύο δεν υπάρχει σαφής εικόνα λειτουργίας, ενώ άλλα δύο εξαιρούνται από το αίτημα. Η ΡΑΣ είχε ζητήσει επίσημη ενημέρωση για αυτά τα οχήματα από τον σημερινό κάτοχό τους, την εταιρεία Σιδηρόδρομοι Ελλάδος ΜΑΕ.
• Μη ελεγμένα στοιχεία για 38 επιπλέον οχήματα: Για 38 από τα συνολικά 100 οχήματα του αιτήματος, δεν υπήρχε προηγούμενη έγκριση της ΡΑΣ σχετικά με το ETCS, εμποδίζοντας την επιβεβαίωση βασικών στοιχείων καταγραφής τους.
• Ευθύνη για την οικονομική τεκμηρίωση: Η ΡΑΣ αποστασιοποιήθηκε από την οικονομική ανάλυση του αιτήματος της Hellenic Train, τονίζοντας ότι η ευθύνη βαραίνει αποκλειστικά τον φορέα που υπέβαλε το αίτημα εξαίρεσης.

Η ΡΑΣ ζητούσε:

• Αποδείξεις ότι το ETCS λειτουργεί πλήρως και σωστά σε όλα τα 100 οχήματα.
• Σαφές σχέδιο για τα οκτώ οχήματα που βρίσκονται «εκτός εικόνας».
• Πλήρη και επικαιροποιημένη καταγραφή του τροχαίου υλικού που χρησιμοποιεί η Hellenic Train.