Υπάρχει μια έντονη φημολογία το τελευταίο διάστημα, μια αίσθηση ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν βρίσκονται στα πρόθυρα μιας ιστορικής συμφωνίας που θα τερματίσει τις εχθροπραξίες. Η κοινή λογική λέει πως η ειρήνη είναι πάντα η λύση, ειδικά όταν τα αποθέματα πετρελαίου στερεύουν και ο πυρηνικός όλεθρος παραμονεύει. Ωστόσο, η σκληρή πραγματικότητα των αριθμών και της ισχύος δείχνει το αντίθετο: μια συνθήκη ειρήνης αυτή τη στιγμή θα μπορούσε να προκαλέσει βαθιά ύφεση στις ΗΠΑ την επόμενη κιόλας μέρα, εκτινάσσοντας το χρέος των 40 τρισεκατομμυρίων δολαρίων σε μη διαχειρίσιμα επίπεδα.
σχετικά άρθρα
Το πρόβλημα έγκειται στους όρους. Το Ιράν δεν ζητά απλώς άρση κυρώσεων· ζητά τον έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ. Για την Ουάσιγκτον, αυτό είναι casus belli. Αν η Τεχεράνη ελέγχει το πέρασμα, θα εισπράττει δισεκατομμύρια σε διόδια, αποκτώντας μια οικονομική κυριαρχία που ο πόλεμος υποτίθεται πως θα κατέστρεφε. Αλλά το βαθύτερο «αγκάθι» είναι η απαίτηση για αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Μέση Ανατολή. Κάτι τέτοιο θα σήμαινε το τέλος του πετροδολαρίου.
Η απειλή του Γιουάν και η κατάρρευση της Ευρώπης
Η αμερικανική ισχύς βασίζεται στο γεγονός ότι κάθε σταγόνα πετρελαίου που εξέρχεται από τη Μέση Ανατολή πωλείται σε δολάρια, διασφαλίζοντας την παγκόσμια ζήτηση για το νόμισμα. Αν το Ιράν επιβάλει τους όρους του, το πετρέλαιο θα αρχίσει να πωλείται σε κινεζικό γιουάν, μια υποδομή που η Κίνα χτίζει αθόρυβα με τη Σαουδική Αραβία και τα Εμιράτα. Οι ΗΠΑ απέτυχαν να αλλάξουν το καθεστώς του Ιράν στις πρώτες μέρες του πολέμου, και τώρα βρίσκονται εγκλωβισμένες: αν υπογράψουν εκεχειρία, υπογράφουν την παραίτησή τους από τον έλεγχο της παγκόσμιας ενέργειας.
Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη βρίσκεται στο χείλος του γκρεμού. Η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο εξαντλούν τα στρατηγικά τους αποθέματα. Δεν μιλάμε πλέον για μια απλή ενεργειακή κρίση, αλλά για μια επερχόμενη οικονομική κατάθλιψη (depression). Όταν τα εργοστάσια στη Γερμανία κλείνουν λόγω έλλειψης καυσίμων, η αλυσίδα παρασύρει ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η έλλειψη ενέργειας μεταφράζεται αναπόφευκτα σε επισιτιστική κρίση, καθώς η γεωργία και οι μεταφορές παραλύουν.
Η Ασία στο στόχαστρο και ο παγκόσμιος Στασιμοπληθωρισμός
Η κατάσταση στην Ασία δεν είναι καλύτερη. Παρόλο που η Ιαπωνία και η Κίνα διαθέτουν σημαντικά αποθέματα (180 και 90 ημέρες αντίστοιχα), από τις αρχές του 2027 θα βρεθούν αντιμέτωπες με το φάσμα της αποβιομηχάνισης. Η Ιαπωνία, που εισάγει το 95% του πετρελαίου της, θα αναγκαστεί να ανταγωνιστεί άμεσα τους Αμερικανούς καταναλωτές για τα ίδια βαρέλια, οδηγώντας τις τιμές στα ύψη. Χώρες όπως η Ινδία, η Αυστραλία και οι Φιλιππίνες βρίσκονται ήδη σε οριακό σημείο.
Ο κόσμος οδεύει προς έναν πρωτοφανή στασιμοπληθωρισμό. Ενώ η οικονομική δραστηριότητα θα συρρικνώνεται, οι τιμές θα συνεχίσουν να ανεβαίνουν λόγω του κόστους της ενέργειας. Η αγοραστική δύναμη θα εξαερωθεί, αλλά το κόστος ζωής θα εκτοξευθεί. Οι ΗΠΑ μπορεί να είναι ενεργειακά αυτόνομες, αλλά η ανάγκη να στηρίξουν τους συμμάχους τους θα αναγκάσει την εσωτερική αγορά να υποστεί τις ίδιες πιέσεις.
Η αναπόφευκτη κλιμάκωση και η ευκαιρία των αγορών
Δεδομένου ότι μια συμφωνία είναι οικονομικά αυτοκτονική, η Ουάσιγκτον φαίνεται να προετοιμάζει το έδαφος για μια περιορισμένη χερσαία επέμβαση με σκοπό το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Οι τρέχουσες αψιμαχίες στον Περσικό Κόλπο δεν είναι παρά αναγνωριστικές επιχειρήσεις για να μετρηθούν οι αντιδράσεις του Ιράν. Μόλις οι ΗΠΑ εξασφαλίσουν τη ροή του πετρελαίου, τότε μόνο θα διαπραγματευτούν από θέση ισχύος.
Για τον μέσο επενδυτή, αυτό το σκηνικό τρόμου κρύβει τεράστιες ευκαιρίες. Το είδαμε το 2025 με τους δασμούς και τον Μάρτιο με την έναρξη του πολέμου: κάθε φορά που η αγορά καταρρέει υπό τον φόβο της καταστροφής, δημιουργείται ένα ιδανικό σημείο εισόδου. Η ανακοίνωση μιας χερσαίας επιχείρησης θα προκαλέσει προσωρινό σοκ στο S&P 500, όμως η επακόλουθη αύξηση του προϋπολογισμού του Πενταγώνου στα 1,5 τρισεκατομμύρια δολάρια και η υποτίμηση του νομίσματος θα ωθήσουν τις μετοχές σε ανάκαμψη.
Στο The Daily Report πιστεύουμε στην ψυχραιμία. Ο κόσμος αλλάζει, οι ισορροπίες μετατοπίζονται, αλλά όσοι μπορούν να «ζουμάρουν» έξω από τον πανικό και να δουν τη μεγάλη εικόνα, θα είναι αυτοί που θα βγουν κερδισμένοι από το επόμενο μεγάλο κραχ.
