Εμφύλιος στον Λευκό Οίκο: Πως ο γαμπρός – φίδι μαζί με τα «γεράκια» των Neocons κατασπάραξαν το κίνημα MAGA
Η αθέατη μετάλλαξη του Ντόναλντ Τραμπ, η απόλυτη κυριαρχία του Τζάρεντ Κούσνερ, ο παραγκωνισμός των «απομονωτιστών» και η σιωπηρή άνοδος της Σούζι Γουάιλς. Μια βαθιά ακτινογραφία της αμερικανικής πολιτικής σκηνής και τι σημαίνει αυτή η στροφή προς τον πόλεμο.
Για εμάς εδώ στην Ελλάδα, η αμερικανική πολιτική σκηνή μοιάζει συχνά με ένα μακρινό, θορυβώδες ριάλιτι. Τείνουμε να διαβάζουμε τις κινήσεις της Ουάσιγκτον αυστηρά μέσα από το πρίσμα των εθνικών μας θεμάτων ή της ισορροπίας στη Μεσόγειο. Όμως, πίσω από τις κλειστές πόρτες του Λευκού Οίκου, συντελείται αυτή τη στιγμή μια τεκτονική αλλαγή που οι κορυφαίοι Αμερικανοί αναλυτές προσπαθούν ακόμη να αποκωδικοποιήσουν. Το αφήγημα του «America First», το οποίο υποσχόταν απομονωτισμό και απεμπλοκή από τους ξένους πολέμους, καταρρέει. Και στη θέση του, αναδύεται το παλιό, γνώριμο πρόσωπο των παραδοσιακών νεοσυντηρητικών (neocons).
Πώς ακριβώς φτάσαμε από την υπόσχεση για ειρήνη στο κατώφλι μιας ευθείας σύγκρουσης με το Ιράν; Η απάντηση κρύβεται σε έναν σκοτεινό ιστό εσωτερικών συγκρούσεων, θεωριών συνωμοσίας και αμείλικτης άσκησης εξουσίας.
Το σύνδρομο του «φιδιού» και η κυριαρχία Κούσνερ
Στο επίκεντρο αυτής της αλλαγής βρίσκεται ένα πρόσωπο που τυπικά δεν έχει θεσμικό ρόλο, αλλά ουσιαστικά κινεί τα νήματα: ο Τζάρεντ Κούσνερ. Όπως περιγράφουν εύστοχα οι αναλυτές στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ο Κούσνερ λειτουργεί ως το «φίδι που εξάρθρωσε το σαγόνι του για να καταπιεί κάτι τρεις φορές το μέγεθός του» – εν προκειμένω, τον ίδιο τον πεθερό του, Ντόναλντ Τραμπ. Είναι η απόλυτη ρυθμιστική φωνή.
Αυτή η δυναμική έχει προκαλέσει βραχυκύκλωμα στην ίδια τη βάση του MAGA (Make America Great Again). Είναι κρίσιμο να κατανοήσουμε ότι το κίνημα αυτό δεν είναι μονολιθικό. Υπάρχει το ιδεολογικό MAGA, που εστιάζει στο μεταναστευτικό και τα σκληρά δεξιά ιδεολογήματα, και υπάρχει το συνωμοσιολογικό MAGA. Το δεύτερο δεν ενδιαφέρεται τόσο για τις πολιτικές ταμπέλες, όσο για το αιώνιο ερώτημα: «Ποιος ελέγχει ποιον;».
Στα πιο σκοτεινά, ακραία στρώματα αυτής της βάσης, η δυσαρέσκεια απέναντι στην επιρροή του Κούσνερ εκφράζεται πλέον ανοιχτά και συχνά λαμβάνει τα χαρακτηριστικά του παλαιότερου και πιο τοξικού συνωμοσιολογικού αφηγήματος: του αντισημιτισμού. Οι σκληροπυρηνικοί βλέπουν την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, και ειδικά τη στάση απέναντι στο Ιράν, ως μια ατζέντα που υπαγορεύεται αποκλειστικά από το Ισραήλ και τον Νετανιάχου. Στο παραλήρημα αυτό έρχονται να προστεθούν πρόσωπα όπως οι αδερφοί Αλεξάντερ. Γνωστοί ως οι μεσίτες των δισεκατομμυριούχων στη Φλόριντα και τη Νέα Υόρκη, οι οποίοι πρόσφατα βρέθηκαν ένοχοι για μια φρικτή λίστα εγκλημάτων, συμπεριλαμβανομένου του βιασμού και της κακοποίησης. Η συνωμοσιολογική πτέρυγα του MAGA δεν διστάζει να συνδέσει τον Κούσνερ με τους Αλεξάντερ, χαρακτηρίζοντάς τους ως τους «μπράβους» του. Φυσικά, πρόκειται για έναν επικίνδυνο παραλογισμό, αλλά είναι ένας παραλογισμός που διαμορφώνει την πολιτική ψυχολογία εκατομμυρίων ψηφοφόρων.
Η εκκαθάριση των Απομονωτιστών
Όσο η βάση βράζει, ο Λευκός Οίκος πράττει. Τις τελευταίες εβδομάδες παρακολουθούμε μια συστηματική «εκκαθάριση» όσων υποστηρίζουν τον αυστηρό απομονωτισμό (isolationism). Οποιοσδήποτε πιστεύει απόλυτα στο δόγμα «καμία ξένη εμπλοκή» βρίσκει την πόρτα της εξόδου.
Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα η περίπτωση του Τζο Κεντ, μέχρι πρότινος κομβικού στελέχους σε θέματα εθνικής ασφάλειας. Ο Κεντ, ένα πρόσωπο πλήρως εναρμονισμένο με τη συνωμοσιολογική και αντιπολεμική πτέρυγα του MAGA, ωθήθηκε σε παραίτηση. Πριν καν το μάθει ο πρόεδρος, το χαρτί της παραίτησης βρισκόταν ήδη στα χέρια του JD Vance. Και μιλώντας για τον JD Vance, τη μεγάλη ελπίδα της αντισυστημικής δεξιάς, η εικόνα του πλέον θυμίζει κομπάρσο σε μια παράσταση που γράφουν άλλοι. Η απουσία του από τα κρίσιμα κέντρα λήψης αποφάσεων είναι εκκωφαντική.
Το παράδοξο της Τούλσι Γκάμπαρντ
Μέσα σε αυτό το χάος, καμία πολιτική φιγούρα δεν βιώνει μεγαλύτερη γνωστική ασυμφωνία από την Τούλσι Γκάμπαρντ. Ας θυμηθούμε ποια είναι: πρώην βουλευτής των Δημοκρατικών, βετεράνος του Ιράκ και του Αφγανιστάν, μια πολιτικός που έχτισε την καριέρα της (με τη βοήθεια του Τάκερ Κάρλσον) καταγγέλλοντας τους «αιώνιους πολέμους». Μια γυναίκα που κάποτε ταξίδεψε μόνη της στη Συρία, αψηφώντας το κατεστημένο.
Σήμερα, από τη θέση της στις ακροάσεις για τις υπηρεσίες πληροφοριών, η Γκάμπαρντ καλείται να υπερασπιστεί μια κυβέρνηση που ετοιμαζόταν πόλεμο. Όταν ρωτήθηκε αν υπάρχουν στοιχεία για επικείμενη επίθεση από το Ιράν, η απάντησή της προκάλεσε σοκ: δήλωσε πως δεν είναι δουλειά των μυστικών υπηρεσιών να αξιολογούν το ρίσκο, αλλά αποκλειστικό προνόμιο του προέδρου. Πρόκειται για μια δήλωση θεσμικής παράνοιας. Η υπέρμετρη φιλοδοξία της, την οποία ο Στιβ Μπάνον είχε παρομοιάσει με την «φιλοδοξία του Εωσφόρου», την έχει εγκλωβίσει. Προσπαθεί να διατηρήσει τη θέση της πετώντας το μπαλάκι της ευθύνης στο αφεντικό. Αλλά στο σύμπαν του Τραμπ, η μετακύλιση ευθυνών συνήθως πληρώνεται με απόλυση.
Η Σούζι Γουάιλς και η επιστροφή των Ρεπουμπλικανών “Ρινόκερων”
Ποιος κερδίζει, τελικά, από αυτή τη σφαγή των MAGA ιδεαλιστών; Αν θέλουμε να κατανοήσουμε τη νέα αρχιτεκτονική της αμερικανικής εξουσίας, πρέπει να κοιτάξουμε τη Σούζι Γουάιλς. Ως ο επιχειρησιακός εγκέφαλος της κυβέρνησης Τραμπ, η Γουάιλς εκπροσωπεί όλα όσα το κίνημα MAGA υποτίθεται ότι ήρθε για να καταστρέψει. Είναι η επιτομή του “RINO” (Republican In Name Only), απόλυτα ευθυγραμμισμένη με την παραδοσιακή ρεπουμπλικανική πολιτική.
Η Γουάιλς προέρχεται από το στρατόπεδο του Μάρκο Ρούμπιο. Ήταν αυτή που προώθησε μεθοδικά τον Ρούμπιο ως υποψήφιο αντιπρόεδρο και, όπως εκτιμούν οι Αμερικανοί αναλυτές, ουσιαστικά στρώνει το έδαφος για να είναι αυτός ο επόμενος πρόεδρος. Η ατζέντα της είναι ξεκάθαρη: σκληρή, επιθετική εξωτερική πολιτική, απόλυτη υπεράσπιση του Ισραήλ, στρατιωτικές λύσεις αντί για απομονωτισμό.
Η μεταμόρφωση ολοκληρώθηκε. Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο άνθρωπος που υποσχέθηκε να διαλύσει το κατεστημένο, βρίσκεται πλέον σφιχτά εναγκαλισμένος από τους παραδοσιακούς «νεοσυντηρητικούς» γεράκια (neocons). Το αφήγημα του MAGA χρησίμευσε απλώς ως το όχημα για να επιστρέψουν στην εξουσία οι δυνάμεις που κυβερνούσαν την Ουάσιγκτον επί δεκαετίες. Το τι σημαίνει αυτό για την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και τον υπόλοιπο πλανήτη, θα το δούμε πολύ σύντομα – και πιθανότατα, με τον πιο εκκωφαντικό τρόπο.
