Πώς η Τεχεράνη σχεδίασε μια επιχείρηση 4 φάσεων, εκθέτοντας τα όρια της ισραηλινής αεράμυνας και τα λάθη των Αμερικανών

Δύο πόλεις, μία νύχτα. Το Τελ Αβίβ και η Ιερουσαλήμ χτυπήθηκαν ταυτόχρονα από ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους τα ξημερώματα. Και εδώ είναι η σκληρή αλήθεια που, παρακολουθώντας τα πράγματα από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, κανένας Αμερικανός αξιωματούχος στις αίθουσες ενημέρωσης δεν πρόκειται να παραδεχτεί φωναχτά σήμερα: Αυτό δεν ήταν έκπληξη. Δεν ήταν έκπληξη για το Ιράν και σίγουρα δεν ήταν για όποιον διάβαζε την επιχειρησιακή λογική αυτής της σύγκρουσης με καθαρό βλέμμα τις τελευταίες τέσσερις εβδομάδες.

σχετικά άρθρα

Το «αόρατο μπλοκάρισμα» στα Στενά του Ορμούζ που αλλάζει τον ενεργειακό χάρτη – Ποιοι κερδίζουν και ποιοι πληρώνουν το κόστος

Η Ρωσία τροφοδοτεί το Ιράν με δορυφορικά δεδομένα και τεχνολογία drones – Τα νέα δεδομένα στον πόλεμο της Μέσης Ανατολής

Tο σχέδιο του Ιράν να τινάξει στον αέρα όλη την Μέση Ανατολή και η επικίνδυνη παγίδα για τον Τραμπ

Εμείς, παρακολουθώντας τις εξελίξεις από την Ελλάδα, συχνά φιλτράρουμε την αμερικανική οπτική, η οποία έχει την τάση να εστιάζει στην υπεροπλία και να υποτιμά τη στρατηγική υπομονή. Αυτό που συνέβη στους ουρανούς των δύο σημαντικότερων πόλεων του Ισραήλ δεν ήταν κλιμάκωση. Δεν ήταν ρήγμα στην άμυνα. Δεν ήταν καν τζόγος. Ήταν μια προγραμματισμένη «παράδοση».

Το ερώτημα που θα έπρεπε να κρατά ξύπνιο κάθε αναλυτή άμυνας και κάθε αρχηγό κράτους δεν είναι πώς το Ιράν χτύπησε και τις δύο πόλεις ταυτόχρονα. Τα τεχνικά δεδομένα θα το απαντήσουν αυτό. Το πραγματικό ερώτημα είναι πολύ πιο απλό και ενοχλητικό: Αν παρακολουθήσει κανείς τι έκανε το Ιράν τις τέσσερις εβδομάδες πριν από αυτό το πρωινό, βήμα-βήμα, απόφαση-απόφαση, όπλο-όπλο, το συμπέρασμα είναι μονόδρομος. Η αποψινή νύχτα ήταν το προσχεδιασμένο τέλος μιας καμπάνιας που είχε στηθεί πριν καν φύγει ο πρώτος πύραυλος από το ιρανικό έδαφος.

Η Ψευδαίσθηση της Τυχαίας Φθοράς

Το αφήγημα που κυριαρχεί στα αμερικανικά και διεθνή μέσα ενημέρωσης είναι απλοϊκό: Το Ιράν έχει πολλούς πυραύλους. Το Ισραήλ και οι ΗΠΑ έχουν εξελιγμένη αεράμυνα. Μαζί, καταρρίπτουν τα περισσότερα. Αλλά το Ιράν συνεχίζει να ρίχνει, τα αποθέματα εξαντλούνται, τα συστήματα υπερφορτώνονται και, τελικά, φτάνουμε σε μια βραδιά σαν την αποψινή.

Το πρόβλημα με αυτό το αφήγημα κρύβεται σε μία λέξη: ταυτόχρονα. Όχι διαδοχικά. Όχι πρώτα η μία πόλη και μετά η άλλη. Και οι δύο πόλεις, και οι δύο αμυντικοί θόλοι, και τα δύο συστήματα προειδοποίησης ενεργοποιήθηκαν την ίδια ακριβώς στιγμή, απέναντι σε ομοβροντίες που ήταν ειδικά υπολογισμένες για να ξεπεράσουν τη συνδυασμένη χωρητικότητα και των δύο αμυντικών συστημάτων. Αυτό δεν είναι απλή εξάντληση αποθεμάτων. Είναι το αποτέλεσμα ακριβούς πληροφοριοδότησης και ψυχρών μαθηματικών. Το Ιράν αντιμετώπισε το Τελ Αβίβ και την Ιερουσαλήμ ως ένα ενιαίο πρόβλημα.

Ο Παρονομαστής που Κρύβουν οι Αριθμοί

Οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ μιλούν συνεχώς για ποσοστά επιτυχίας. Ένα 90% ποσοστό αναχαίτισης ακούγεται εξαιρετικό. Όμως, άλλο είναι να αναχαιτίζεις το 90% όταν έχεις αρκετούς πυραύλους για να στοχεύσεις το 100% των απειλών, και εντελώς άλλο να έχεις επιτυχία 90% μόνο στους πυραύλους που σου έχουν μείνει να ρίξεις, επειδή τα αποθέματά σου επιτρέπουν να εμπλακείς μόνο με το 60% των εισερχόμενων κεφαλών.

Αυτός ο «παρονομαστής» —το πόσες αναχαιτίσεις μπορούσε πραγματικά να επιχειρήσει το εναπομείναν απόθεμα— ήταν ο αριθμός που παρακολουθούσε η Τεχεράνη. Το Ιράν δεν κέρδισε επειδή έριξε περισσότερους πυραύλους απ’ όσους μπορούσε να σταματήσει το Ισραήλ. Κέρδισε επειδή ήξερε ακριβώς πόσους χρειαζόταν να ρίξει για να ξεπεράσει αυτό που είχε απομείνει. Και περίμενε υπομονετικά.

Το Σχέδιο των Τεσσάρων Φάσεων

Αυτό που είδαμε δεν ήταν μια σπασμωδική αντίδραση, αλλά ένα εκτελεσμένο σχέδιο τεσσάρων φάσεων:

1. Η Τύφλωση των Ραντάρ: Στις πρώτες 72 ώρες, το Ιράν κατέστρεψε συστηματικά τις υποδομές ραντάρ «over-the-horizon», το νευρικό σύστημα της αεράμυνας ΗΠΑ-Ισραήλ στην περιοχή, μειώνοντας τον χρόνο αντίδρασης.

2. Η Ελεγχόμενη Φθορά: Νύχτα με τη νύχτα, το Ιράν ανάγκαζε το Ισραήλ να ξοδεύει αναχαιτιστικά βλήματα. Ήταν μια ελεγχόμενη αιμορραγία — αρκετή για να αδειάζει τις αποθήκες ταχύτερα από την αναπλήρωσή τους, αλλά όχι τόσο μαζική ώστε να προκαλέσει ένα τελεσίγραφο από την Ουάσιγκτον.

3. Η Εισαγωγή Νέων Απειλών: Μόνο όταν τα ακριβά αναχαιτιστικά ανώτερου στρώματος (όπως τα Arrow) είχαν μειωθεί επικίνδυνα, το Ιράν έριξε στη μάχη τα drone Shahed 238 και τις κεφαλές ελιγμών FOD 3. Επέλεξαν τη στιγμή που η άμυνα ήταν πιο ευάλωτη στα δύσκολα χτυπήματα.

4. Η Τελική Παγίδα: Η απόφαση του πολεμικού συμβουλίου του Νετανιάχου να συγκεντρώσει τα εναπομείναντα αναχαιτιστικά στον διάδρομο Τελ Αβίβ – Ιερουσαλήμ ήταν η σωστή αμυντική κίνηση. Αλλά ήταν και το τελευταίο κομμάτι του παζλ για το Ιράν. Μετατρέποντας δύο άγνωστες αμυντικές ικανότητες σε μία γνωστή συνδυασμένη δύναμη, έδωσαν στην Τεχεράνη το τελικό νούμερο που χρειαζόταν για τον υπολογισμό της αποψινής ομοβροντίας.

Ο Ελέφαντας στο Δωμάτιο

Υπάρχει ένας παράγοντας που οι Αμερικανοί αναλυτές αποφεύγουν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη ξοδέψει πάνω από 11 δισεκατομμύρια δολάρια σε αυτή την αεροπορική εκστρατεία. Δύο ομάδες αεροπλανοφόρων. Η πιο ακριβή επιχείρηση από την εισβολή στο Ιράκ.

Ποιο είναι το αποτέλεσμα; Οι βαλλιστικές δυνατότητες του Ιράν παραμένουν αρκετά άθικτες ώστε να εκτελέσουν αυτό το διπλό χτύπημα. Γιατί; Επειδή τα αμερικανικά πλήγματα είναι γεωγραφικά περιορισμένα. Η άρνηση των κρατών του Κόλπου και της Σαουδικής Αραβίας να επιτρέψουν τη χρήση του εναέριου χώρου τους έχει αναγκάσει τα αμερικανικά αεροσκάφη σε μεγάλες παρακάμπτηριες διαδρομές. Η στοχευμένη καταστροφή πέντε αμερικανικών αεροσκαφών ανεφοδιασμού (tankers) από το Ιράν μέσα στη Σαουδική Αραβία ήταν το τελειωτικό χτύπημα: έστειλε μήνυμα στις χώρες του Κόλπου και ταυτόχρονα μείωσε δραματικά την εμβέλεια των ΗΠΑ.

Το Παιχνίδι της Στρατηγικής Υπομονής

Το Ιράν έχτισε αυτή τη σύγκρουση πάνω σε μια απλή παραδοχή: Η επιχειρησιακή υπομονή της Αμερικής έχει ταβάνι κόστους. Σε κάποιο ποσό, σε κάποιο όριο απωλειών, η εσωτερική πολιτική πίεση στον Λευκό Οίκο θα γίνει μεγαλύτερη από τη στρατηγική ανάγκη να συνεχίσουν. Με 11 δισεκατομμύρια μείον, κατεστραμμένα tankers και μηδενικούς επιτευχθέντες στόχους (ούτε αλλαγή καθεστώτος, ούτε καταστροφή πυρηνικών, ούτε αποδυνάμωση πυραύλων), το Ιράν έχει ήδη κερδίσει το παιχνίδι της στρατηγικής υπομονής.

Αν η Ουάσιγκτον αποφασίσει ότι έφτασε στο όριό της και αναζητήσει διαπραγματευτική έξοδο, το Ιράν θα κάτσει στο τραπέζι έχοντας μόλις αποδείξει ότι μπορεί να χτυπήσει την καρδιά του Ισραήλ. Αν πάλι οι ΗΠΑ αποφασίσουν να κλιμακώσουν, θα το κάνουν απέναντι σε έναν αντίπαλο που σχεδιάζει τέσσερις κινήσεις μπροστά. Το Ιράν γνωρίζει ήδη και τα δύο σενάρια. Εμείς;