Το σχέδιο του «Μεγάλου Ισραήλ»: Η Τουρκία επόμενος στόχος του Νετανιάχου και η ελληνική οπτική
Ένα επίμαχο σήμα σε στρατιωτική στολή πυροδοτεί αποκαλύψεις από Αμερικανούς αναλυτές για τον γεωπολιτικό σχεδιασμό στη Μέση Ανατολή, τον κίνδυνο εμπλοκής της Τουρκίας και τις άμεσες προεκτάσεις για τα ελληνικά συμφέροντα.
Η γεωπολιτική σκακιέρα της Μέσης Ανατολής δεν υπήρξε ποτέ ένας απλός καμβάς, αλλά μάλλον ένα ναρκοπέδιο έτοιμο να εκραγεί με την παραμικρή σπίθα. Πρόσφατα, στο επίκεντρο σοβαρών συζητήσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες βρέθηκε ένα φαινομενικά μικρό, αλλά εξαιρετικά συμβολικό εύρημα: ένα σήμα στη στολή ενός Ισραηλινού στρατιώτη (IDF). Κοιτάζοντας προσεκτικά αυτό το σήμα, αποκαλύπτεται ένας χάρτης που ξεπερνά κατά πολύ τα σημερινά, αναγνωρισμένα σύνορα του κράτους του Ισραήλ. Περιλαμβάνει την Παλαιστίνη, τη Σαουδική Αραβία, τη Συρία, το Ιράκ, τον Λίβανο, την Αίγυπτο και ένα μικρό, αλλά κρίσιμο κομμάτι της Τουρκίας. Δίπλα σε αυτόν τον χάρτη, με εβραϊκούς χαρακτήρες, αναγράφεται η φράση «η Γη της Επαγγελίας».
σχετικά άρθρα
Το εύρημα αυτό άνοιξε τον ασκό του Αιόλου σε επίπεδο αναλύσεων. Διακεκριμένοι Αμερικανοί αναλυτές και δημοσιογράφοι, αναλύοντας τα δεδομένα, θέτουν πλέον ανοιχτά το ερώτημα: Διεξάγει το Ισραήλ αποκλειστικά έναν αμυντικό πόλεμο ή υπάρχει μια βαθύτερη, μακροπρόθεσμη ατζέντα εδαφικής επέκτασης, το περιβόητο σχέδιο του «Μεγάλου Ισραήλ»; Τα στοιχεία που παρατίθενται, σε συνδυασμό με δηλώσεις κορυφαίων παραγόντων, δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα που οφείλουμε να εξετάσουμε με ψυχραιμία, ειδικά εμείς στην Ελλάδα, καθώς η γειτονιά μας φλέγεται.
Το επίμαχο σήμα στη στολή και η έννοια του Μεγάλου Ισραήλ
Σύμφωνα με τους Αμερικανούς σχολιαστές, η παρουσία αυτού του χάρτη στις στρατιωτικές στολές δεν είναι ένα τυχαίο γραφιστικό ατόπημα, αλλά η αποτύπωση μιας συγκεκριμένης ιδεολογικής και στρατηγικής αντίληψης που κερδίζει έδαφος στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Η στρατηγική αυτή εξηγεί, εν μέρει, την κατάσταση της διαρκούς πολεμικής ετοιμότητας και εμπλοκής. Οι αναλυτές φτάνουν στο σημείο να υποστηρίξουν σκληρές θέσεις, αναφέροντας πως οι επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου χρησιμοποιήθηκαν ως στρατηγικό πρόσχημα –κάνοντας έναν παραλληλισμό με την 11η Σεπτεμβρίου για τις ΗΠΑ– προκειμένου να δικαιολογηθεί μια ευρύτερη, προαποφασισμένη επιθετική πολιτική στη Μέση Ανατολή.
Αυτή η επεκτατική λογική δεν σταματά στη Γάζα. Εξηγεί την εισβολή στον Λίβανο και τη ρητορική που αναπτύσσεται απέναντι σε γειτονικά κράτη. Ο στόχος, όπως περιγράφεται, δεν είναι απαραίτητα η φυσική κατοχή όλων αυτών των τεράστιων εδαφών, αλλά η πλήρης ηγεμονία στην περιοχή μέσω της εξουδετέρωσης οποιασδήποτε πιθανής απειλής.
Οι δηλώσεις Πόλαρντ και η ανοιχτή στοχοποίηση της Τουρκίας
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο που ήρθε στο φως της δημοσιότητας είναι οι δηλώσεις του Τζόναθαν Πόλαρντ. Ο Πόλαρντ, ο οποίος στο παρελθόν είχε καταδικαστεί για κατασκοπεία στις ΗΠΑ υπέρ του Ισραήλ προκαλώντας τεράστια ζημιά στα αμερικανικά δίκτυα πληροφοριών, είναι σήμερα ελεύθερος και οι απόψεις του απηχούν ένα σημαντικό κομμάτι των σκληροπυρηνικών ισραηλινών κύκλων. Σε πρόσφατο βίντεο, ο Πόλαρντ ακούγεται να δηλώνει πως το Ισραήλ πρέπει να προετοιμαστεί για τον επόμενο πόλεμο, ο οποίος πιθανότατα θα είναι εναντίον της Τουρκίας και της Αιγύπτου.
Σημειώνει μάλιστα με νόημα ότι η αντιμετώπιση των Τούρκων δεν θα είναι τόσο εύκολη όσο των Ιρανών, αναγνωρίζοντας το ισχυρό στρατιωτικό δόγμα της γειτονικής μας χώρας. Το γεγονός ότι η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ προσθέτει ένα τρομακτικό επίπεδο πολυπλοκότητας. Όπως τονίζεται από την αμερικανική πλευρά, τυχόν επίθεση του Ισραήλ στην Τουρκία θα ενεργοποιούσε θεωρητικά το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, φέρνοντας τις ΗΠΑ σε αδιέξοδο: να υπερασπιστούν έναν σύμμαχο του ΝΑΤΟ εναντίον του πιο στενού τους συμμάχου στη Μέση Ανατολή. Αυτό ίσως εξηγεί, κατά τους αναλυτές, και την επιθυμία ορισμένων αμερικανικών κύκλων (όπως της πλευράς Τραμπ) για απόσυρση των ΗΠΑ από τη Βορειοατλαντική Συμμαχία.
Η ελληνική ματιά απέναντι στις τεκτονικές αλλαγές της περιοχής
Εδώ ακριβώς απαιτείται η δική μας, ελληνική ανάγνωση των εξελίξεων. Οι Αμερικανοί αναλύουν τα γεγονότα από την ασφάλεια της υπερατλαντικής τους απόστασης. Εμείς, ωστόσο, βρισκόμαστε στο κατώφλι αυτών των ανακατατάξεων. Τι σημαίνει για την Ελλάδα μια πιθανή ευθεία σύγκρουση Ισραήλ – Τουρκίας;
Σε μια πρώτη, επιφανειακή ανάγνωση, κάποιοι θα μπορούσαν να δουν την αποδυνάμωση της Τουρκίας ως πλεονέκτημα για τα ελληνικά συμφέροντα στο Αιγαίο και την Κύπρο. Όμως, η πραγματικότητα της διεθνούς πολιτικής είναι αδυσώπητη και δεν χωρά απλουστεύσεις. Ένα γεωπολιτικό ρήγμα στην Τουρκία ή η μετατροπή της σε εμπόλεμη ζώνη θα σήμαινε άμεσα ραγδαία αποσταθεροποίηση σε ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάδα θα βρισκόταν αντιμέτωπη με πρωτοφανή κύματα προσφύγων, ακραία οικονομική ανασφάλεια και το ενδεχόμενο εμπλοκής μέσω των υποχρεώσεών της στο ΝΑΤΟ. Επιπλέον, το κενό ισχύος που θα δημιουργούνταν δεν εγγυάται ότι θα καλυφθεί από δυνάμεις φιλικές προς τα ελληνικά συμφέροντα. Η Αθήνα οφείλει να διαβάζει πίσω από τις γραμμές των αμερικανικών αναλύσεων και να θωρακίζει τη διπλωματική και αμυντική της αποτροπή απέναντι σε κάθε σενάριο.
Το δόγμα της καταστροφής και η δημιουργία αποτυχημένων κρατών
Η ανάλυση προχωρά σε μια βαθιά ανατομία του τρόπου με τον οποίο το Ισραήλ προβάλλει την ισχύ του. Όπως σημειώνει ο έμπειρος Αμερικανός δημοσιογράφος Κρις Χέτζες, ο οποίος έχει ζήσει και εργαστεί στη Μέση Ανατολή, η ισραηλινή στρατηγική βασίζεται στην καταστροφή των κρατών που το περιβάλλουν. Επειδή το Ισραήλ, με πληθυσμό μόλις λίγων εκατομμυρίων, δεν έχει τη δημογραφική ή στρατιωτική ικανότητα να κατέχει επ’ αόριστον τεράστιες εχθρικές περιοχές, επιλέγει τη μέθοδο της αποσάθρωσης.
Το παράδειγμα του Ιράκ είναι χαρακτηριστικό. Το Ισραήλ άσκησε ασφυκτική πίεση στις ΗΠΑ για τον πόλεμο στο Ιράκ. Ανεξάρτητα από τον αυταρχισμό του Σαντάμ Χουσεΐν, το Ιράκ διέθετε σύγχρονες υποδομές, εκπαιδευμένο πληθυσμό και πλούτο. Η αμερικανική επέμβαση το μετέτρεψε σε ένα διχασμένο κράτος. Το ίδιο ακριβώς μοτίβο παρατηρείται στη Λιβύη, η οποία κατέρρευσε στο απόλυτο χάος, αλλά και στη Συρία, όπου με την πτώση του καθεστώτος, ισραηλινά αεροσκάφη έσπευσαν να βομβαρδίσουν κάθε υποδομή που θα μπορούσε να στηρίξει στρατιωτικά το νέο κράτος.
Ο ρόλος των ηνωμένων πολιτειών και η στρατηγική στο ιράν
Αυτή τη στιγμή, το βλέμμα είναι στραμμένο στο Ιράν. Η στρατηγική δεν είναι η κατοχή του Ιράν –κάτι πρακτικά αδύνατο– αλλά η καταστροφή των ζωτικών του υποδομών. Οι αναλυτές εξηγούν ότι οι στοχευμένοι βομβαρδισμοί σε σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, εγκαταστάσεις αφαλάτωσης και πετρελαϊκές πηγές έχουν ως σκοπό να γονατίσουν τη χώρα εκ των έσω.
Το κρίσιμο στοιχείο σε όλη αυτή την εξίσωση είναι η στρατιωτική και οικονομική μηχανή των ΗΠΑ. Οι Αμερικανοί σχολιαστές είναι ξεκάθαροι: το σχέδιο του Μεγάλου Ισραήλ και η καταστροφή των γειτονικών κρατών δεν θα μπορούσαν να υλοποιηθούν χωρίς την απόλυτη αμερικανική υποστήριξη. Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες «τραβήξουν την πρίζα», το Ισραήλ θα βρεθεί σε άμεσο στρατηγικό αδιέξοδο. Γι’ αυτό τον λόγο, η διπλωματική επιρροή του ισραηλινού λόμπι στο αμερικανικό Κογκρέσο παραμένει ο σημαντικότερος πυλώνας επιβίωσης αυτής της επεκτατικής πολιτικής.
Η γάζα, η δυτική όχθη και η στρατηγική του εκτοπισμού
Περνώντας στο εσωτερικό μέτωπο, η κατάσταση περιγράφεται με εξίσου μελανά χρώματα. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός φέρεται να σχεδιάζει την προσάρτηση μεγάλου μέρους της Γάζας, εγκλωβίζοντας τους εναπομείναντες Παλαιστίνιους σε ερείπια και σκηνές. Παράλληλα, υπάρχει ένας συνεχιζόμενος, σιωπηλός πόλεμος στη Δυτική Όχθη.
Ο απώτερος, άρρητος στόχος, όπως αναλύεται στις ΗΠΑ, είναι ο εκτοπισμός. Η ώθηση των Παλαιστινίων της Δυτικής Όχθης προς την Ιορδανία και εκείνων της Γάζας προς την Αίγυπτο. Αυτός είναι και ο λόγος που τόσο η Αίγυπτος όσο και η Ιορδανία έχουν συγκεντρώσει ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις στα σύνορά τους, αντιλαμβανόμενες ότι η μεταφορά του προσφυγικού προβλήματος στα εδάφη τους θα σημάνει τη δική τους πολιτική και οικονομική αποσταθεροποίηση.
Η αλλαγή της αμερικανικής κοινής γνώμης και η επόμενη μέρα
Το ίσως πιο ελπιδοφόρο μήνυμα που προκύπτει από αυτές τις αμερικανικές συζητήσεις είναι η σταδιακή αφύπνιση της κοινής γνώμης στις ΗΠΑ. Για δεκαετίες, η υποστήριξη προς τις ισραηλινές πολιτικές ήταν σχεδόν καθολική και αδιαπραγμάτευτη. Σήμερα, όμως, το τοπίο αλλάζει. Όπως επισημαίνεται, όλο και περισσότεροι Αμερικανοί πολίτες ενημερώνονται για τις πραγματικές διαστάσεις του σχεδίου του Μεγάλου Ισραήλ. Το παραδοσιακό αφήγημα καταρρέει και η υποστήριξη περιορίζεται πλέον σε συγκεκριμένα, μεγαλύτερα σε ηλικία, συντηρητικά ακροατήρια.
Επιστρέφοντας στην ελληνική πραγματικότητα, η δική μας περιοχή βρίσκεται στο μάτι του κυκλώνα. Η ενδεχόμενη υλοποίηση –ή έστω η προσπάθεια υλοποίησης– ενός τέτοιου χάρτη, ο οποίος σβήνει κράτη και αλλάζει σύνορα με τη βία, αποτελεί ευθεία απειλή για το Διεθνές Δίκαιο. Ως χώρα που βασίζει την εθνική της ασφάλεια στον σεβασμό των συνθηκών και του Διεθνούς Δικαίου, η Ελλάδα δεν μπορεί να παρακολουθεί αμέτοχη την κανονικοποίηση της στρατιωτικής επιβολής στη γειτονιά της. Οφείλουμε να διατηρήσουμε τα αντανακλαστικά μας οξυμένα, κατανοώντας ότι τα γεωπολιτικά παιχνίδια μηδενικού αθροίσματος στη Μέση Ανατολή και την Τουρκία, αργά ή γρήγορα, ξεβράζουν τα συντρίμμια τους και στις δικές μας ακτές.
