Τι κρύβεται πίσω από την αποπομπή του Τζένσεν Χουάνγκ, ο πόλεμος της τεχνητής νοημοσύνης και η πτώση του Bitcoin

Μέσα σε μόλις τέσσερις ημέρες, ο ισχυρότερος άνθρωπος της τεχνητής νοημοσύνης βρέθηκε εκτός Nvidia. Πώς η μάχη του ανοιχτού κώδικα, τα γεωπολιτικά συμφέροντα και η Wall Street εξηγούν την ταυτόχρονη κατάρρευση του Bitcoin.

Τι κρύβεται πίσω από την αποπομπή του Τζένσεν Χουάνγκ,  ο πόλεμος της τεχνητής νοημοσύνης και η πτώση του Bitcoin

Γιατί το Bitcoin κατακρημνίζεται κάθε φορά που η μετοχή της Nvidia δέχεται πλήγμα;

σχετικά άρθρα

Το πρωί της ανακοίνωσης της παραίτησης του Jensen Huang από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου της μεγαλύτερης εταιρείας στην επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης, οι αγορές σείστηκαν. Έπειτα από 33 χρόνια στο τιμόνι της αυτοκρατορίας που ο ίδιος έχτισε, ο Huang βρέθηκε εκτός εταιρείας μόλις τέσσερις ημέρες αφότου παραδέχτηκε μια εξωσυζυγική σχέση. Η Nvidia άνοιξε με πτώση 14%, και το Bitcoin ακολούθησε την ίδια ακριβώς πορεία, πέφτοντας κάτω από το ψυχολογικό όριο των 72.000 δολαρίων.

How to Buy Bitcoin

Πώς εξηγείται όμως το γεγονός ότι το πιο “σκληρό” χρήμα στον πλανήτη πληρώνει το τίμημα για την αποχώρηση του επικεφαλής μιας εταιρείας κατασκευής μικροτσίπ; Η απάντηση κρύβεται στο παρασκήνιο μιας γιγαντιαίας μάχης εξουσίας. Πριν από τρεις μήνες, ο Huang αναδείχθηκε στη σημαντικότερη φωνή στην Αμερική υπέρ της ανοιχτής τεχνητής νοημοσύνης (open-source AI). Την ίδια στιγμή, πανίσχυρα κέντρα αποφάσεων και τεχνολογικοί κολοσσοί έχουν απόλυτη ανάγκη να διατηρήσουν την τεχνητή νοημοσύνη κλειστή και ελεγχόμενη. Παράλληλα, τα χρηματιστηριακά κέντρα της Wall Street φαίνεται να στοχοποιούν τους μεγαλύτερους αγοραστές του κρυπτονομίσματος, ενώ πληροφορίες από πρώην αξιωματούχους του Λευκού Οίκου υποδεικνύουν κρατικές παρεμβάσεις με σκοπό τη χειραγώγηση της τιμής του.

What Is Open-Source AI? A Software Engineering Researcher Explains the Benefits and Risks

Το χρονικό μιας αστραπιαίας καρατόμησης

Για να κατανοήσει κανείς το μέγεθος των παρασκηνιακών πιέσεων, αρκεί να εξετάσει την ταχύτητα με την οποία εξελίχθηκαν τα γεγονότα. Στις 29 Οκτωβρίου, οι New York Times δημοσίευσαν ρεπορτάζ που υποστήριζε ότι ο Huang διατηρούσε στενή σχέση με μια γυναίκα, την οποία οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών θεωρούν κατάσκοπο της Κίνας. Την αμέσως επόμενη Κυριακή, ο ίδιος παραδέχτηκε τη σχέση μέσω email προς όλο το προσωπικό της εταιρείας. Το διοικητικό συμβούλιο της Nvidia αντέδρασε άμεσα, προσλαμβάνοντας μια εξωτερική νομική εταιρεία για να διεξάγει έρευνα.

Την Τετάρτη το βράδυ, μια δεύτερη ιστορία είδε το φως της δημοσιότητας, αφορώντας μια ακόμη σχέση, αυτή τη φορά με στέλεχος της δικής του εταιρείας. Μέσα σε λίγα λεπτά, η Wall Street Journal μετέδωσε ότι το διοικητικό συμβούλιο ετοιμαζόταν να τον απομακρύνει. Μέχρι το επόμενο πρωί, ο Huang αποτελούσε παρελθόν. Δεν είναι πλέον διευθύνων σύμβουλος, ούτε πρόεδρος, και βρέθηκε εκτός διοικητικού συμβουλίου με άμεση ισχύ.

Jensen Huang is gone. Will the AI industry pay the price?

Ο άνθρωπος που συνίδρυσε την Nvidia το 1993 και τη διοίκησε για πάνω από τρεις δεκαετίες, απομακρύνθηκε σε μόλις τέσσερις ημέρες. Όπως επεσήμαναν κορυφαίοι αναλυτές της αγοράς, το διοικητικό συμβούλιο τον εξανάγκασε σε παραίτηση προτού καν ολοκληρωθεί η επίσημη έρευνα. Ποιο είναι το νόημα μιας έρευνας όταν η ετυμηγορία έχει ήδη παρθεί; Οι ισχυρότεροι CEO παγκοσμίως σπάνια πέφτουν με αυτόν τον τρόπο. Πολλοί από αυτούς έχουν εμπλακεί σε πολύ πιο δημόσια σκάνδαλα, διατηρώντας ωστόσο τις θέσεις τους. Η βιασύνη στην περίπτωση του Huang εγείρει σοβαρά ερωτήματα για το ποιος πραγματικά επωφελείται από την έξοδό του.

Η μάχη για το μονοπώλιο της τεχνητής νοημοσύνης

Ακολουθώντας τη διαδρομή των κινήτρων, τα στοιχεία οδηγούν στον πυρήνα της βιομηχανίας της τεχνητής νοημοσύνης. Μέχρι το περασμένο καλοκαίρι, ο Huang απείχε από την πλατφόρμα X (πρώην Twitter). Στις 24 Ιουλίου, άνοιξε λογαριασμό και η πρώτη του ανάρτηση ήταν μια επιστολή υπεράσπισης των ανοιχτών μοντέλων AI — μοντέλων που οποιοσδήποτε μπορεί να κατεβάσει, να ελέγξει και να τρέξει στον δικό του υπολογιστή. Την επιστολή υπέγραψαν 25 εταιρείες, προειδοποιώντας ότι ο εγκλωβισμός της προηγμένης τεχνητής νοημοσύνης πίσω από μια χούφτα κλειστών μοντέλων αφήνει την πιο κρίσιμη τεχνολογία της εποχής μας στα χέρια λίγων παρόχων.

Δύο από τα μεγαλύτερα ονόματα του χώρου δεν υπέγραψαν ποτέ αυτή την επιστολή: η Anthropic και η Google. Η Anthropic, της οποίας ολόκληρο το επιχειρηματικό μοντέλο βασίζεται σε κλειστά συστήματα, ξεκίνησε την καμπάνια για μία από τις μεγαλύτερες αρχικές δημόσιες προσφορές (IPO) στην ιστορία ακριβώς δύο ημέρες πριν την αποπομπή του Huang. Η χρονική σύμπτωση είναι τουλάχιστον αξιοσημείωτη.

Γιατί όμως η στάση του Huang ήταν τόσο απειλητική; Η Nvidia πουλάει τα μικροτσίπ και, επιχειρηματικά, δεν την ενδιαφέρει ποιο λογισμικό τρέχει πάνω τους. Επομένως, κάθε ανοιχτό μοντέλο που τρέχει σε ανεξάρτητο υλικό εξοπλισμό αποτελεί πελάτη για την Nvidia και άμεση απειλή για κάθε εταιρεία που βγάζει δισεκατομμύρια πουλώντας πρόσβαση σε κλειστά μοντέλα. Ο Huang είχε γίνει ο ηγέτης της “ανοιχτής” πλευράς, και πλέον έχει απομακρυνθεί.

Η εταιρική ευπάθεια και το αφήγημα της κατασκοπείας

Γιατί όμως επελέγη ο Huang και όχι κάποιος άλλος ηγέτης τεχνολογικού κολοσσού που υπέγραψε την ίδια επιστολή, όπως ο Mark Zuckerberg της Meta ή ο Satya Nadella της Microsoft; Η απάντηση κρύβεται στην εταιρική διακυβέρνηση. Σε αντίθεση με τον Elon Musk, που κατέχει τη συντριπτική πλειοψηφία των δικαιωμάτων ψήφου σε SpaceX και Tesla, ή τον Zuckerberg στη Meta, ο Huang κατείχε μόλις το 2% με 3% των μετοχών της Nvidia, χωρίς ειδικά δικαιώματα αυξημένης ψήφου.

Αυτό τον καθιστούσε εξαιρετικά ευάλωτο σε οποιαδήποτε προσπάθεια “αλλαγής καθεστώτος” εκ των έσω. Το μόνο που χρειάζονταν οι αντίπαλοί του ήταν μια ψηφοφορία του διοικητικού συμβουλίου και μια ιστορία αρκετά σοβαρή για να τη δικαιολογήσει.

Εδώ υπεισέρχεται το αφήγημα περί κινεζικής κατασκοπείας. Η ιστορία βασίζεται αποκλειστικά σε ανώνυμους Αμερικανούς αξιωματούχους, χωρίς να έχει παρουσιαστεί καμία ουσιαστική απόδειξη ότι η εμπλεκόμενη γυναίκα εργαζόταν για το Πεκίνο. Το οξύμωρο είναι ότι, αυτή τη στιγμή, η Κίνα δεν επιθυμεί καν να εισάγει τα τσίπ της Nvidia. Σύμφωνα με πρόσφατο ρεπορτάζ του Reuters, τα προϊόντα της Nvidia στοιβάζονται στο Χονγκ Κονγκ, καθώς η κινεζική κυβέρνηση αρνείται να εγκρίνει τις εισαγωγές, προωθώντας την εγχώρια παραγωγή. Παρ’ όλα αυτά, λίγες ώρες μετά την παραίτηση Huang, πρόεδροι κοινοβουλευτικών επιτροπών στην Ουάσινγκτον ζήτησαν ήδη νέους νομοθετικούς περιορισμούς στις εξαγωγές τεχνολογίας, εκμεταλλευόμενοι το σκάνδαλο.

Η ρίζα του προβλήματος: Τα δισεκατομμύρια της κλειστής τεχνολογίας

Οικονομικοί αναλυτές της αγοράς εξηγούν ότι τα κλειστά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης κοστίζουν δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια για να αναπτυχθούν, αλλά προσφέρουν ένα τεχνολογικό πλεονέκτημα (ένα επιχειρηματικό “ανάχωμα”) διάρκειας μόλις λίγων μηνών, πριν τα προλάβουν τα δωρεάν, ανοιχτά λογισμικά που μπορεί να τρέξει ο καθένας στον υπολογιστή του.

Κανείς δεν μπορεί να αποσβέσει επενδύσεις δισεκατομμυρίων με προβάδισμα μόλις τεσσάρων μηνών. Αν η ίδια η τεχνολογία δεν μπορεί να παρέχει αυτό το μονοπώλιο, τότε πρέπει να το επιβάλει ο νόμος. Αυτός είναι ο λόγος που οι μεγάλες εταιρείες προωθούν το αφήγημα του φόβου — ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα καταστρέψει την ανθρωπότητα — ζητώντας από τις κυβερνήσεις αυστηρές ρυθμίσεις που μόνο οι ίδιες, με τα τεράστια κεφάλαιά τους, θα μπορούν να τηρήσουν. Ο Huang, με το τεράστιο βήμα επιρροής που διέθετε, στεκόταν εμπόδιο σε αυτήν ακριβώς τη στρατηγική.

Γιατί συμπαρασύρεται το Bitcoin;

Και πώς εμπλέκεται το Bitcoin σε αυτή τη σκακιέρα εξουσίας; Κάθε φορά που η Nvidia δεχόταν χτύπημα τον τελευταίο μήνα, το Bitcoin ακολουθούσε καθοδική πορεία. Αν και η συσχέτιση δεν είναι απόλυτη, το μοτίβο είναι πλέον ξεκάθαρο. Οι παραδοσιακοί επενδυτές της Wall Street συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν το Bitcoin ως μια ριψοκίνδυνη τεχνολογική μετοχή, επηρεαζόμενοι από μακροοικονομικούς δείκτες, όπως η απόδοση του αμερικανικού 10ετούς ομολόγου που ξεπέρασε το 5%.

Ωστόσο, η πτώση του Bitcoin κάτω από τους κινητούς μέσους όρους των 50 εβδομάδων και των 200 ημερών γεννά υποψίες για βαθύτερα αίτια. Η επενδυτική ψυχολογία βρίσκεται στα χαμηλότερα επίπεδα που έχουν καταγραφεί μετά την κατάρρευση του ανταλλακτηρίου FTX.

Οι αποκαλύψεις όμως γίνονται ακόμα πιο σκοτεινές. Ο Patrick Witt, πρώην επικεφαλής του Συμβουλίου Κρυπτονομισμάτων του Λευκού Οίκου, δήλωσε πρόσφατα ότι η προηγούμενη αμερικανική διοίκηση προχώρησε σε ρευστοποιήσεις κρατικών αποθεμάτων Bitcoin με τρόπο εντελώς τιμωρητικό, ο οποίος φαινόταν σχεδιασμένος αποκλειστικά για να κατακρημνίσει την τιμή του περιουσιακού στοιχείου στην αγορά. Όταν ένας πρώην αξιωματούχος του Λευκού Οίκου παραδέχεται ανοιχτά τέτοιες πρακτικές χειραγώγησης, το ερώτημα που προκύπτει είναι: ποιος επιθυμεί ένα φθηνό Bitcoin σήμερα;

Η στοχευμένη επίθεση στην MicroStrategy

Η απάντηση φαίνεται να συνδέεται με τη μεγαλύτερη επίθεση που δέχτηκε πρόσφατα η MicroStrategy και ο ιδρυτής της, Michael Saylor. Την ίδια ακριβώς ώρα που ξέσπασε το σκάνδαλο της Nvidia, ο κολοσσός των χρηματιστηριακών δεικτών, MSCI, ανακοίνωσε την αποπομπή της MicroStrategy από τους παγκόσμιους δείκτες του.

Η κίνηση αυτή είναι καθοριστική. Σημαίνει ότι κάθε επενδυτικό ταμείο (fund) που παρακολουθεί αυτούς τους δείκτες υποχρεούται να πουλήσει τη μετοχή της εταιρείας, προκαλώντας ρευστοποιήσεις ύψους περίπου 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αν και η MicroStrategy δεν αναγκάζεται να πουλήσει τα δικά της Bitcoin, η κατακόρυφη πτώση της μετοχής της δυσχεραίνει τον Saylor — τον μεγαλύτερο θεσμικό αγοραστή Bitcoin παγκοσμίως — από το να αντλήσει νέα κεφάλαια για να συνεχίσει τις αγορές του.

Οι αναλυτές επισημαίνουν την τεράστια υποκρισία του συστήματος. Εταιρείες όπως η Berkshire Hathaway του Warren Buffett λειτουργούν ως καθαρά παθητικές εταιρείες επενδύσεων κατέχοντας μετοχές, χωρίς να παράγουν οι ίδιες προϊόντα, και παραμένουν στους δείκτες. Η στοχοποίηση της MicroStrategy, η οποία λειτουργεί πλέον ως οιονεί όχημα επένδυσης στο Bitcoin, δείχνει ότι το παραδοσιακό χρηματοπιστωτικό σύστημα χρησιμοποιεί τους κανόνες κατά το δοκούν, με σκοπό να εμποδίσει την εισροή μεγάλων κεφαλαίων στην τεχνολογία του ανοιχτού χρήματος.

Η “Μηχανή” και το κίνημα της ανοιχτής τεχνολογίας

Αν ένα διοικητικό συμβούλιο μπορεί να πάρει την εταιρεία από τον ιδρυτή της μέσα σε τέσσερις ημέρες, γίνεται σαφές το πόσο εύθραυστα είναι τα κεντροποιημένα συστήματα. Ο στοχαστής Paul Kingsnorth περιγράφει τη “Μηχανή” ως τη συγχώνευση του χρήματος, της κρατικής εξουσίας και της τεχνολογίας σε ένα ενιαίο, αδηφάγο σύστημα που επιδιώκει τον απόλυτο έλεγχο, κλείνοντας τις πόρτες της ατομικής ελευθερίας.

Αυτή είναι η πραγματική μάχη που διεξάγεται σήμερα πίσω από τις πτώσεις των δεικτών. Ένα σύστημα που απαιτεί η ίδια η ανθρώπινη ευφυΐα — μέσω της τεχνητής νοημοσύνης — να βρίσκεται πίσω από κλειστές πύλες, ελεγχόμενη από μια ελίτ εταιρειών και κρατικών υπηρεσιών.

Ο ανοιχτός κώδικας είναι η τελευταία γραμμή άμυνας. Είναι ο τρόπος με τον οποίο οι απλοί άνθρωποι κρατούν την πόρτα ανοιχτή. Και το Bitcoin, απαλλαγμένο από διευθύνοντες συμβούλους που μπορούν να εκβιαστούν, χωρίς διοικητικά συμβούλια που ελέγχονται από τράπεζες και χωρίς κεντρικά γραφεία που μπορούν να σφραγιστούν, παραμένει το μοναδικό κομμάτι ανοιχτής τεχνολογίας που δεν μπορεί να τερματιστεί. Η μάχη για την ανοιχτή τεχνητή νοημοσύνη έχασε ίσως τον μεγαλύτερο υπερασπιστή της, αλλά ο πόλεμος ενάντια στην ψηφιακή φυλακή έχει μόλις ξεκινήσει.