Ο εμφύλιος του κινήματος MAGA: Η μάχη Τραμπ, Βανς και Κάρλσον για το 2028
Πώς ο πόλεμος στο Ιράν, το χάσμα γενεών και η ιδεολογική ρήξη για την εξωτερική πολιτική επαναπροσδιορίζουν το μέλλον του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος και απειλούν τον Τζέι Ντι Βανς.
Με ενάμιση χρόνο να απομένει μέχρι τις προκριματικές εκλογές των Ρεπουμπλικανών για την προεδρία του 2028, ένας καθοριστικός, ακήρυχτος εμφύλιος πόλεμος σιγοβράζει στο εσωτερικό της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ αλλά και σε ολόκληρο το φάσμα της αμερικανικής Δεξιάς. Στο επίκεντρο αυτής της σφοδρής σύγκρουσης δεν βρίσκονται ζητήματα εσωτερικής οικονομίας, αλλά ο πόλεμος με το Ιράν, το μέλλον του αμερικανικού παρεμβατισμού στο εξωτερικό και, εν τέλει, το ποιος θα αναδειχθεί ως ο φυσικός, αλλά και ιδεολογικός, κληρονόμος του κινήματος MAGA (Make America Great Again).
σχετικά άρθρα
Την τελευταία εβδομάδα, ο πρόεδρος Τραμπ φέρεται να εκμυστηρεύτηκε σε μεγάλους χρηματοδότες του κόμματος ότι επιθυμεί να τον διαδεχθεί ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς. Ωστόσο, η πεισματική του άρνηση να στηρίξει ανοιχτά και επίσημα τον Βανς, έχει συντηρήσει τις ελπίδες της μετριοπαθούς πτέρυγας των Ρεπουμπλικανών. Το παραδοσιακό κατεστημένο του κόμματος εξακολουθεί να ελπίζει ότι ο Υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, θα είναι αυτός που τελικά θα κληρονομήσει τον εκλογικό συνασπισμό του Τραμπ το 2028.
Η ιδεολογική ρήξη στο εσωτερικό της κυβέρνησης Τραμπ
Από την ημέρα της επανεκλογής του Ντόναλντ Τραμπ, η αμερικανική Δεξιά πασχίζει να αποκρυπτογραφήσει ποιο όραμα εξωτερικής πολιτικής θα κυριαρχήσει στο MAGA όταν ο σημερινός πρόεδρος αποχωρήσει από τον Λευκό Οίκο. Αυτή η αγωνία έχει μετατραπεί σε ανοιχτή σύγκρουση ανάμεσα σε δύο ισχυρά στρατόπεδα που συνυπάρχουν, συχνά με μεγάλη δυσκολία, εντός της ίδιας της κυβέρνησης.
Από τη μία πλευρά, βρίσκονται οι νεοσυντηρητικοί Ρεπουμπλικανοί, με επικεφαλής τον Υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο. Η συγκεκριμένη πτέρυγα παραμένει πιστή στο παλαιό δόγμα της προβολής αμερικανικής ισχύος ανά τον κόσμο. Προκρίνουν μια πιο παρεμβατική προσέγγιση, υποστηρίζοντας την απόλυτη και άνευ όρων στήριξη του Ισραήλ έναντι του Ιράν, καθώς και της Ουκρανίας απέναντι στη Ρωσία. Παράλληλα, τάσσονται υπέρ της επιθετικής χρήσης των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων, με ιδιαίτερη έμφαση στη Μέση Ανατολή και τη Νότια Αμερική.
Από την άλλη πλευρά, ορθώνεται το τείχος των αντι-παρεμβατικών Ρεπουμπλικανών, υπό την άτυπη αλλά σαφή ηγεσία του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς. Αυτή η πτέρυγα –που εκφράζει ίσως πιο αυθεντικά τον λαϊκισμό του συνθήματος «Πρώτα η Αμερική»– υποστηρίζει μια εξωτερική πολιτική αυτοσυγκράτησης. Ζητούν μείωση των δεσμεύσεων της χώρας προς τους συμμάχους του ΝΑΤΟ, το Ισραήλ και την Ουκρανία, ενώ απέναντι στο Ιράν προτιμούν τους δρόμους της διπλωματίας παρά τη χρήση στρατιωτικής βίας.
Ο πόλεμος στο Ιράν και η στρατηγική των δύο όψεων
Ο Ντόναλντ Τραμπ, πιστός στην τακτική του να δημιουργεί εσωτερικό ανταγωνισμό, έχει επιλέξει να αναμειγνύει αυτές τις δύο εκ διαμέτρου αντίθετες απόψεις. Τον περασμένο Ιανουάριο, ο Αμερικανός πρόεδρος προσέφερε μια τεράστια πολιτική νίκη στους νεοσυντηρητικούς, επιτρέποντας στον Μάρκο Ρούμπιο να ενορχηστρώσει τη σύλληψη του πρώην προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο. Η εξέλιξη αυτή θεωρήθηκε ως θρίαμβος της «σκληρής γραμμής». Ακολούθως, η αμερικανική εμπλοκή και ο πόλεμος στο Ιράν επιβεβαίωσαν, στα μάτια πολλών, την επικράτηση του γεωπολιτικού ρεαλισμού και της στρατιωτικής ισχύος.
Ωστόσο, το σκηνικό ανατράπηκε ριζικά. Από τον Ιούνιο και μετά, ο Τραμπ άρχισε να απομακρύνεται από τους οπαδούς του παρεμβατισμού. Έδωσε το πράσινο φως στον Τζέι Ντι Βανς να αναλάβει τα ηνία της κυβερνητικής πολιτικής για το Ιράν, στρέφοντας το τιμόνι προς τη διπλωματία, με τις διαπραγματεύσεις να βρίσκονται ακόμα σε εξέλιξη. Δίνοντας και στις δύο πλευρές τις ευκαιρίες να εφαρμόσουν τις πολιτικές τους, ο πρόεδρος Τραμπ έχει πολλαπλασιάσει τη σύγχυση για το ποιο από τα δύο οράματα συνιστά την εγκεκριμένη ατζέντα του MAGA.
Το χάσμα γενεών και η μετατόπιση της εκλογικής βάσης
Καθώς ο Τραμπ ενδυναμώνει διαδοχικά και τις δύο πλευρές του ιδεολογικού ρήγματος, ο διχασμός γίνεται όλο και πιο εμφανής στην ίδια την εκλογική βάση. Τα ευρήματα της ερευνητικής εταιρείας Pew Research είναι αποκαλυπτικά των τεκτονικών αλλαγών που συντελούνται. Σύμφωνα με τα στοιχεία, το εντυπωσιακό 63% των Ρεπουμπλικανών ηλικίας άνω των 50 ετών υποστηρίζει την ανάληψη πιο ενεργού ρόλου των ΗΠΑ στην παγκόσμια σκηνή. Στον αντίποδα, μόλις το 38% των ψηφοφόρων κάτω των 50 ετών συμφωνεί με αυτή τη θέση.
Η διαφορά αυτή αποτυπώνει έναν ξεκάθαρο διαχωρισμό: η παλαιότερη γενιά των Ρεπουμπλικανών διατηρεί μια βαθιά νεοσυντηρητική οπτική, απότοκο των ετών του Ψυχρού Πολέμου και της εποχής Μπους. Αντίθετα, στους νεότερους ψηφοφόρους κυριαρχεί ένα ισχυρό αντι-παρεμβατικό ρεύμα. Το ρήγμα αυτό είναι ιδιαίτερα έντονο στον τρόπο που αξιολογείται ο πόλεμος στο Ιράν: το 82% των άνω των 50 ετών επικροτεί τους χειρισμούς, ενώ το ποσοστό κατακρημνίζεται στο 55% για τους κάτω των 50.
Ο πόλεμος των μίντια και η επιρροή του διαδικτύου
Αυτός ο διαγενεακός διχασμός έχει πυροδοτήσει έναν πόλεμο δια αντιπροσώπων στα συντηρητικά μέσα ενημέρωσης. Στόχος και των δύο πλευρών είναι να επιβάλουν το δικό τους αφήγημα για το μέλλον του κινήματος MAGA. Οι νεοσυντηρητικοί εξακολουθούν να ελέγχουν την πλειοψηφία του παραδοσιακού, μεγαλύτερου σε ηλικία κοινού μέσα από καθιερωμένα δίκτυα όπως το Fox News, περιοδικά κύρους όπως το National Review, και ψηφιακές πλατφόρμες όπως το Daily Wire του Μπεν Σαπίρο.
Από την άλλη πλευρά, οι οπαδοί του απομονωτισμού έχουν χτίσει ένα συμπαγές, νεανικό ακροατήριο το οποίο προσελκύεται από τα εναλλακτικά μέσα της «Νέας Δεξιάς» (New Right). Σε αυτόν τον χώρο κυριαρχούν προσωπικότητες όπως ο πρώην παρουσιαστής του Fox News, Τάκερ Κάρλσον, αλλά και πιο ακραίες φωνές, όπως ο λευκός εθνικιστής Νικ Φουέντες. Η αυξανόμενη επιρροή αυτών των δύο προσώπων διαμορφώνει μια άβολη και εξαιρετικά επικίνδυνη πολιτική πραγματικότητα για τον Τζέι Ντι Βανς, καθώς προετοιμάζεται για την κούρσα του 2028.
Η απειλή του Τάκερ Κάρλσον και το μανιφέστο
Το πρώτο μεγάλο πρόβλημα για τον Βανς είναι ότι αρχίζει να δέχεται ευθύ, εσωτερικό ανταγωνισμό στον αντι-παρεμβατικό χώρο. Ο Τάκερ Κάρλσον, ίσως η πιο επιδραστική φωνή στη σύγχρονη αμερικανική Δεξιά, αφήνει πλέον ανοιχτό το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός τρίτου κόμματος, το οποίο θα βασίζεται αποκλειστικά σε μια αντι-πολεμική πλατφόρμα.
Οι κινήσεις του είναι μεθοδικές. Πρόσφατα, ο Κάρλσον φιλοξένησε κορυφαίες μορφές του δεξιού λαϊκισμού: την πρώην βουλευτή Μάρτζορι Τέιλορ Γκριν, τον βουλευτή Τόμας Μάσι και τον πρώην επικεφαλής του Εθνικού Κέντρου Αντιτρομοκρατίας, Τζο Κεντ. Το θέμα συζήτησης ήταν ακριβώς η επόμενη μέρα στη μετά-Τραμπ εποχή. Όλοι τους υπήρξαν ένθερμοι υποστηρικτές του Τραμπ, όμως μετά την εμπλοκή των ΗΠΑ στον πόλεμο του Ιράν, διαχώρισαν τη θέση τους.
Η Μάρτζορι Τέιλορ Γκριν, αποτυπώνοντας την οργή αυτής της πτέρυγας, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Είπαμε όχι άλλους πολέμους στο εξωτερικό και το εννοούσαμε. Στηρίξαμε τον Ντόναλντ Τραμπ γιατί έδωσε αυτή την υπόσχεση, αλλά μας πρόδωσε όλους. Το κίνημα έχει ξεκινήσει». Ο Κάρλσον, κεφαλαιοποιώντας αυτή τη δυσαρέσκεια, ανακοίνωσε ένα μανιφέστο 10 σημείων με έντονα λαϊκιστικά χαρακτηριστικά, το οποίο φιλοδοξεί να αποτελέσει τον πυξίδα της νέας γενιάς ψηφοφόρων του MAGA. Ακόμη και αν ο Κάρλσον δεν κατέβει τελικά για πρόεδρος, η δημοσιοποίηση ενός τέτοιου μανιφέστου εγκλωβίζει τον Βανς, ο οποίος καλείται πλέον να εξηγήσει γιατί οι δικές του θέσεις διαφέρουν, καθιστώντας τον ευάλωτο στα εσωκομματικά πυρά.
Ο εξτρεμισμός, ο Φουέντες και η παγίδα για τον Βανς
Ο δεύτερος μεγάλος πονοκέφαλος για τον Τζέι Ντι Βανς ακούει στο όνομα Νικ Φουέντες. Αν και ο ακροδεξιός σχολιαστής κάλεσε τους οπαδούς του να ψηφίσουν… Δημοκρατικούς ως αντίποινα για τον πόλεμο στο Ιράν, η σκιώδης επιρροή του στο κίνημα MAGA δεν μπορεί να αγνοηθεί. Ο Φουέντες προωθεί μια τοξική σύζευξη της αντι-παρεμβατικής ιδεολογίας με τον λευκό εθνικισμό, χτίζοντας ταυτόχρονα βαθιές προσβάσεις σε νεαρά στελέχη του κόμματος.
Από τους διαδρόμους του Κογκρέσου έως τις δεξαμενές σκέψης, όπως το διαβόητο Heritage Foundation, οι μετριοπαθείς Ρεπουμπλικανοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την άνοδο νέων, ριζοσπαστικοποιημένων στελεχών που βλέπουν με συμπάθεια τις θέσεις του Φουέντες, ειδικά όσον αφορά το Ισραήλ. Πρόκειται ακριβώς για τη νέα φουρνιά στελεχών που ο Βανς χρειάζεται απεγνωσμένα για να στήσει την εκλογική του καμπάνια.
Στενοί σύμμαχοι του Βανς, όπως ο συντηρητικός διανοούμενος Ροντ Ντρέχερ, τον προειδοποιούν να αντιμετωπίσει δημόσια αυτή την τάση. Ο Βανς επιτέθηκε στον Φουέντες μόνο όταν ο τελευταίος έκανε ρατσιστικά σχόλια για τη σύζυγό του, ωστόσο αποφεύγει συστηματικά να καταδικάσει τον ευρύτερο ριζοσπαστισμό των νεαρών Ρεπουμπλικανών. Αυτή η «ένοχη σιωπή» προκαλεί την οργή των νεοσυντηρητικών. Η άρνηση του Βανς να συγκρουστεί μετωπικά με τη σκοτεινή πλευρά του διαδικτύου αποτελεί το μεγαλύτερο στρατηγικό του βαρίδι στην προσπάθειά του να ενώσει το κόμμα ενόψει των προεδρικών εκλογών.
Η επόμενη μέρα και το αβέβαιο μέλλον του κινήματος
Είτε πρόκειται για την πολιτική τοξικότητα ακραίων φωνών, είτε για την ελκυστικότητα ενός νέου, αγνού και αντισυστημικού MAGA που ευαγγελίζεται ο Τάκερ Κάρλσον, είναι σαφές ότι η ιδεολογική βάση των Ρεπουμπλικανών βρίσκεται σε ιστορική μετάβαση. Καθώς νεοσυντηρητικοί και αντι-παρεμβατικοί μάχονται χωρίς κανόνες στα χαρακώματα των μίντια για την επικράτηση των ιδεών τους, ο διχασμός για την εξωτερική πολιτική αναδεικνύεται στον απόλυτο ρυθμιστή της κούρσας του 2028.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, έχοντας μεταμορφώσει το κόμμα κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσή του, σύντομα θα αποτελεί παρελθόν από την προεδρία. Το μεγάλο ερώτημα δεν είναι απλώς ποιος θα αναλάβει το χρίσμα, αλλά αν ο συνασπισμός ψηφοφόρων που δημιούργησε θα καταφέρει να επιβιώσει ενωμένος, ή αν ο εμφύλιος για την εξωτερική πολιτική θα αποτελέσει την ταφόπλακα του κινήματος όπως το γνωρίζουμε σήμερα.
