Το ευρωπαϊκό αντιβαλλιστικό του Ζελένσκι έχει ρίζες στο S-300 που η Ελλάδα κρατά στην Κρήτη, ενώ η Αθήνα μένει εκτός και ποντάρει στο Ισραήλ

Ο Ζελένσκι ζήτησε από τη Δανία στήριξη για το ευρωπαϊκό αντιβαλλιστικό FREYJA, που έχει ρίζες στο σοβιετικό S-300. Η Ελλάδα κρατά τα δικά της S-300 στην Κρήτη, μένει εκτός του προγράμματος και ποντάρει 3 δισ. στο Ισραήλ.

Το ευρωπαϊκό αντιβαλλιστικό του Ζελένσκι έχει ρίζες στο S-300 που η Ελλάδα κρατά στην Κρήτη, ενώ η Αθήνα μένει εκτός και ποντάρει στο Ισραήλ

Δέκα χώρες χτίζουν το FREYJA ως φθηνότερη εναλλακτική του Patriot. Η Ελλάδα αρνείται να δώσει τα S-300 στο Κίεβο και υπογράφει την «Ασπίδα του Αχιλλέα» με ισραηλινά συστήματα.

σχετικά άρθρα

Το αντιβαλλιστικό FREYJA, για το οποίο ο Ζελένσκι ζήτησε την Τετάρτη στήριξη από τη Δανία, έχει ρίζες στο σοβιετικό S-300. Η Ελλάδα κρατά S-300 στην Κρήτη και αρνείται να τα δώσει στο Κίεβο. Παράλληλα, μένει εκτός του ευρωπαϊκού προγράμματος και στήνει τη δική της ασπίδα με ισραηλινά συστήματα.

Τι ζήτησε ο Ζελένσκι στην Κοπεγχάγη

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έγινε ο πρώτος ξένος αρχηγός κράτους που μίλησε από το βήμα της κεντρικής αίθουσας του δανικού κοινοβουλίου (UA News). Το αστείο του για το ενδιαφέρον του Τραμπ για τη Γροιλανδία πάγωσε την αίθουσα και έγινε viral. Ωστόσο, η ουσία της ομιλίας βρισκόταν στο τέλος της. Εκεί, ο Ουκρανός πρόεδρος ζήτησε ευθέως στήριξη για το FREYJA, ένα νέο σύστημα ως εναλλακτική του αμερικανικού Patriot (Daily Northern).

«Η Ευρώπη χρειάζεται το δικό της αντιβαλλιστικό σύστημα», δήλωσε. Επιπλέον, ανακοίνωσε ότι το γραφείο του FREYJA στην Κοπεγχάγη είναι έτοιμο να λειτουργήσει. Οι πρώτες δοκιμές του συστήματος, με Ουκρανία και Νορβηγία, έχουν προγραμματιστεί για το τέλος του 2026 (United24). Μάλιστα, ο Ζελένσκι συνέδεσε το πρόγραμμα με την παγκόσμια έλλειψη αντιβαλλιστικών βλημάτων. «Όλος ο κόσμος περιμένει τώρα στην ουρά για βλήματα Patriot», είπε.

Το αντιβαλλιστικό FREYJA και οι ρίζες του στο S-300

Επικεφαλής του προγράμματος είναι η ουκρανική Fire Point. Το βλήμα αναχαίτισης FP-7.x προέρχεται από τον βαλλιστικό πύραυλο FP-7 της εταιρείας. Σύμφωνα με το Defence Express, ο FP-7 βασίζεται στο σοβιετικό 48N6, το βλήμα των S-300 και S-400 (Quwa). Ο επικεφαλής της Fire Point είπε στο Reuters ότι ο πύραυλος διατηρεί πλέον περίπου 20% ομοιότητα με το σοβιετικό σχέδιο (Defence Ukraine).

Αντίθετα, το σύστημα καθοδήγησης απομακρύνεται από το σοβιετικό πρότυπο. Η Fire Point υπέγραψε τον Απρίλιο του 2026 συνεργασία με τη γερμανική Diehl Defence, κατασκευάστρια του IRIS-T. Στόχος της εταιρείας είναι κόστος κάτω από ένα εκατ. ευρώ ανά βλήμα. Για σύγκριση, ένα βλήμα Patriot κοστίζει περίπου 3,8 εκατ. δολάρια.

Ακόμη, η Fire Point χτίζει κοντά στο δανικό Βόγενς εργοστάσιο καυσίμου πυραύλων για το FP-7.x (The Copenhagen Post).

Δέκα χώρες, χωρίς Ελλάδα και Τουρκία

Η Αντιβαλλιστική Συμμαχία ιδρύθηκε στο Παρίσι στις 13 Ιουλίου 2026. Τα ιδρυτικά μέλη είναι Δανία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ολλανδία, Νορβηγία, Ισπανία, Σουηδία, Ουκρανία και Ηνωμένο Βασίλειο (Élysée). Η διακήρυξη ορίζει ότι το νέο σύστημα συμπληρώνει τα υπάρχοντα και δεν τα αντικαθιστά. Επίσης, αφήνει τη συμμαχία ανοιχτή σε άλλες χώρες.

Η Ελλάδα, πάντως, δεν μένει εντελώς έξω από την ευρωπαϊκή αντιπυραυλική άμυνα. Τον Φεβρουάριο του 2024 μπήκε στη γερμανική πρωτοβουλία European Sky Shield (ESSI), την ίδια μέρα με την Τουρκία (Defence Industry Europe). Από το FREYJA, όμως, λείπουν και οι δύο. Επιπλέον, κανένας ελληνικός όμιλος δεν βρέθηκε ανάμεσα στους βιομηχανικούς εταίρους της συνάντησης του Παρισιού. Εκεί συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, Thales, MBDA, Saab, Kongsberg και Leonardo.

Τα S-300 της Κρήτης

Τα ελληνικά S-300 έχουν τη δική τους ιστορία. Η Κύπρος τα αγόρασε τη δεκαετία του 1990. Τελικά, μετά τις τουρκικές απειλές, κατέληξαν στην Κρήτη (Forbes). Πρόκειται για την έκδοση S-300PMU-1, που εκτοξεύει ακριβώς βλήματα 48N6 (The War Zone).

Τον Δεκέμβριο του 2022, η Αθήνα δήλωσε ότι δίνει τα S-300 μόνο με αντάλλαγμα αμερικανικό Patriot στην Κρήτη (Forbes). Στις 25 Απριλίου 2024, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκλεισε το θέμα: «Η Ελλάδα δεν πρόκειται να στείλει S-300 ή Patriot στην Ουκρανία». Από τότε, η Αθήνα δεν κουνάει ρούπι. Τον Αύγουστο του 2026, το Forbes έγραφε ότι η Ουκρανία χρειάζεται ακόμη βλήματα S-300 αλλά δεν μπορεί να περιμένει κανένα από την Ελλάδα (Forbes).

Η Αθήνα ποντάρει στο Ισραήλ

Η Ελλάδα επέλεξε άλλο δρόμο. Στις 31 Αυγούστου 2026 υπέγραψε την «Ασπίδα του Αχιλλέα», αξίας 3,035 δισ. ευρώ (Großwald). Το πρόγραμμα βασίζεται σε ισραηλινά συστήματα της Rafael και της IAI. Το David’s Sling αναλαμβάνει την ανώτερη αντιβαλλιστική ζώνη και αντικαθιστά τα S-300. Το Barak MX καλύπτει τη μεσαία ζώνη και το Spyder τη χαμηλή.

Επιπλέον, ο Νίκος Δένδιας δεσμεύεται για πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα σε 35 μήνες και για ελληνική συμμετοχή τουλάχιστον 25%. Η πρώτη φάση εστιάζει σε Θράκη και ανατολικό Αιγαίο, απέναντι στις τουρκικές δυνατότητες (Turdef). Η ελληνική απειλή, λοιπόν, έρχεται από ανατολικά, ενώ το FREYJA στοχεύει στα ρωσικά βαλλιστικά.

Τα ερωτηματικά του FREYJA

Το ευρωπαϊκό σχέδιο κουβαλά και σοβαρά ερωτηματικά. Το FP-7.x δεν έχει αναχαιτίσει ακόμη πραγματικό βαλλιστικό στόχο. Σύμφωνα με το Reuters, η Fire Point στοχεύει στην πρώτη επιτυχημένη αναχαίτιση στα μέσα του 2027. Επίσης, η διακήρυξη του Παρισιού δεν προβλέπει δημόσια κοινό μηχανισμό χρηματοδότησης (RazomUA). Ο Επίτροπος Άμυνας Αντριους Κουμπίλιους δήλωσε στις 11 Σεπτεμβρίου ότι η ΕΕ εξετάζει τρόπους στήριξης.

Ακόμη, το ουκρανικό αντιδιαφθοριστικό γραφείο NABU ερευνά τη Fire Point για πιθανές υπερτιμολογήσεις. Πηγές του Kyiv Independent συνδέουν την εταιρεία με τον επιχειρηματία Τιμούρ Μίντιτς. Η Fire Point αρνείται τις κατηγορίες (Kyiv Independent).

Γιατί το FREYJA αφορά την Ελλάδα

Η Ευρώπη στήνει βιομηχανία αντιβαλλιστικών, και η Ελλάδα απουσιάζει από το τραπέζι. Ταυτόχρονα, η Αθήνα κρατά ένα σύστημα που το Κίεβο ζητά επίμονα, ενώ ετοιμάζεται να το αποσύρει. Το περιοδικό FW εκτιμά ότι η αντικατάσταση των S-300 ίσως ανοίξει τελικά τον δρόμο τους προς την Ουκρανία (FW).

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» φτάνει σε πλήρη ετοιμότητα σε 35 μήνες. Η πρώτη αναχαίτιση του FREYJA στοχεύει στα μέσα του 2027.