Δένδιας: Η Ελλάδα αποκτά για πρώτη φορά αεροσκάφη-τάνκερ KC-390 με δυνατότητα εναέριου ανεφοδιασμού
Με την υπογραφή της Διακρατικής Συμφωνίας με την Πορτογαλία για τρία συν τρία αεροσκάφη Embraer KC-390, η Ελλάδα αποκτά για πρώτη φορά αεριωθούμενα μεταγωγικά και δυνατότητα εναέριου ανεφοδιασμού μαχητικών, με τον Νίκο Δένδια να κάνει λόγο για «τεράστιο πλεονέκτημα» και να αναφέρεται σε ευρύτερη αμυντική και τεχνολογική συνεργασία.
Η συμφωνία με την Πορτογαλία για τα μεταγωγικά αεροσκάφη της Embraer ανοίγει νέο κεφάλαιο αμυντικής συνεργασίας Αθήνας και Λισαβόνας, τόνισε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας μετά την υπογραφή Διακρατικής Συμφωνίας με την Πορτογαλία τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου 2026, στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας, παρουσία και του Πορτογάλου υπουργού Άμυνας Νούνο Μέλο. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο κ. Δένδιας έκανε λόγο για μία ιδιαίτερα σημαντική ημέρα για τις σχέσεις Ελλάδας και Πορτογαλίας, τονίζοντας ότι «πρόκειται για την πρώτη φορά που οι εξαιρετικές σχέσεις των δύο χωρών αποκτούν τόσο συγκεκριμένο αμυντικό περιεχόμενο». Όπως ανέφερε, η προμήθεια των αεροσκαφών σηματοδοτεί δύο ιστορικές πρωτιές για την Ελλάδα, «την απόκτηση αεριωθούμενων μεταγωγικών αεροσκαφών και την εισαγωγή της δυνατότητας εναέριου ανεφοδιασμού μαχητικών».
Ο εναέριος ανεφοδιασμός και η σημασία του
Ως προς τη συμφωνία για την προμήθεια «τριών συν τριών αεροσκαφών Embraer KC-390», ο υπουργός υπογράμμισε τη σημασία του προγράμματος για την επιχειρησιακή αναβάθμιση της Πολεμικής Αεροπορίας, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη δυνατότητα ανεφοδιασμού των μαχητικών εν πτήσει, η οποία θα εφαρμοστεί αρχικά στα Rafale και Mirage και, περίπου ένα χρόνο αργότερα, στα F-16. «Δεν υπάρχει τρόπος με τον οποίο να υπογραμμίσω το τι τεράστιο πλεονέκτημα δίνει στα μαχητικά μας αεροσκάφη αυτή η δυνατότητα εν αέριου ανεφοδιασμού», σημείωσε χαρακτηριστικά. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο εναέριος ανεφοδιασμός μπορεί να πολλαπλασιάσει τον χρόνο παραμονής των μαχητικών στον αέρα, μεταβάλλοντας ουσιαστικά τα επιχειρησιακά δεδομένα, καθώς «χωρίς αυτή τη δυνατότητα, η διάρκεια μιας αποστολής περιορίζεται από τα διαθέσιμα καύσιμα, ενώ με τον ανεφοδιασμό εν πτήσει μπορεί να παραταθεί σημαντικά, με βασικό περιορισμό πλέον την αντοχή του χειριστή». Για να καταδείξει τη στρατηγική σημασία της δυνατότητας, επικαλέστηκε την τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974, υποστηρίζοντας ότι εάν η Ελλάδα διέθετε τότε αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού, «η εισβολή στην Κύπρο το 1974 δεν θα μπορούσε να έχει συμβεί και δεν θα μπορούσε να έχει διατηρηθεί το προγεφύρωμα της εισβολής».
Η ευρύτερη αμυντική και τεχνολογική συνεργασία
Ο κ. Δένδιας ευχαρίστησε την πορτογαλική πλευρά για τη συνδρομή της στην υλοποίηση του προγράμματος, αλλά και για τη μεταφορά τεχνογνωσίας και την υποστήριξη στην εκπαίδευση των Ελλήνων πιλότων, κάνοντας ειδική αναφορά στην παρουσία ενός πορτογαλικού KC-390 στη Θεσσαλονίκη στην παρέλευση της 28ης Οκτωβρίου. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η αμυντική συνεργασία με την Πορτογαλία δεν περιορίζεται στα μεταγωγικά αεροσκάφη, καθώς «στο τραπέζι βρίσκονται και άλλοι τομείς προηγμένης τεχνολογίας, με έμφαση στα θαλάσσια μη επανδρωμένα συστήματα», τομέας στον οποίο η Λισαβόνα έχει αναπτύξει σημαντικές δυνατότητες. Αναφέρθηκε σε εξειδικευμένο κέντρο σε ναυτική βάση της Λισαβόνας που επισκέφθηκε, επισημαίνοντας ότι οι δύο χώρες σχεδιάζουν να ενισχύσουν τη συνεργασία τους, ενώ έκανε λόγο και για προοπτικές συνεργασίας στην ανάπτυξη μη επανδρωμένων μέσων και άλλων τεχνολογικών συστημάτων. Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε και τη διαστημική συνεργασία, τονίζοντας ότι η Ελλάδα αναζητά εταίρους για την ανάπτυξη δυνατοτήτων που αφορούν τους δορυφόρους και την ευρωπαϊκή παρουσία στο Διάστημα, ανακοινώνοντας ότι σε λίγες ημέρες αναμένεται να εγκαινιάσει τη Διοίκηση Διαστήματος.
Το Δίκαιο της Θάλασσας και οι γεωπολιτικές προκλήσεις
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, σημαντικό μέρος των συνομιλιών αφορούσε το Δίκαιο της Θάλασσας και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, με τον κ. Δένδια να ενημερώνει την πορτογαλική πλευρά για τις ελληνικές θέσεις, καθώς και για την αντίληψη της Τουρκίας σχετικά με το ισχύον νομικό πλαίσιο στην περιοχή, κάνοντας ειδική αναφορά στο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Όπως επισήμανε, η Πορτογαλία έχει συνυπογράψει την UNCLOS και υποστηρίζει την εφαρμογή του Δικαίου της Θάλασσας, γεγονός που δημιουργεί κοινό έδαφος συνεννόησης μεταξύ Αθήνας και Λισαβόνας. Παράλληλα, οι δύο υπουργοί συζήτησαν τις υποχρεώσεις αμοιβαίας συνδρομής στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με αναφορές στο άρθρο 5 της Βορειοατλαντικής Συνθήκης και στο άρθρο 42 παράγραφος 7 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ στην ατζέντα βρέθηκαν και οι ευρύτερες γεωπολιτικές προκλήσεις. Ο κ. Δένδιας υπογράμμισε ότι η Ευρώπη πρέπει να ενισχύσει την παρουσία της στην αφρικανική ήπειρο, προειδοποιώντας ότι η απουσία της θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα μεσοπρόθεσμα, αναγνωρίζοντας τον ιδιαίτερο ρόλο της Πορτογαλίας λόγω των ιστορικών δεσμών της με την περιοχή, ενώ αναφέρθηκε και στην ελληνική παρουσία στη Μοζαμβίκη. Κλείνοντας, έκανε λόγο για ένα «μεγάλο παράθυρο» συνεργασίας που ανοίγει μεταξύ των δύο χωρών, με τη συμφωνία για τα KC-390 να αποτελεί την αφετηρία ενός ευρύτερου πλαισίου αμυντικής και τεχνολογικής σύμπραξης.
Η τοποθέτηση του Πορτογάλου υπουργού
Από την πλευρά του, ο Πορτογάλος υπουργός Άμυνας αναφέρθηκε στη στρατηγική σημασία της διακρατικής συμφωνίας, υπογραμμίζοντας ότι αποτελεί ευκαιρία εμβάθυνσης της συνεργασίας ανάμεσα στα δύο κράτη σε τομείς όπως η συντήρηση αεροσκαφών, η εκπαίδευση, η ανταλλαγή τεχνογνωσίας και η ανάπτυξη νέων δυνατοτήτων. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη διερεύνηση δυνατοτήτων για ενδεχόμενη κοινή ανάπτυξη πλωτής πλατφόρμας μεταφοράς μη επανδρωμένων αεροχημάτων, τονίζοντας: «Συζητήσαμε για πολλούς άλλους τομείς ενδιαφέροντος με κοινά οφέλη για τις δύο χώρες όπως τα μη επανδρωμένα οχήματα και οι δυνατότητες συμπαραγωγής μη επανδρωμένων αεροχημάτων και αμυντικών συστημάτων». «Υπάρχουν», είπε χαρακτηριστικά, «πολλά πράγματα που μπορούμε να κάνουμε μαζί».

