Εξάρχου: Επιχειρηματικά συμφέροντα από τις ΗΠΑ αντιτίθενται στον Κάθετο Διάδρομο – Προειδοποιεί για εκτόξευση του φυσικού αερίου
Στο συνέδριο Green Deal Greece 2026 ο Αλέξανδρος Εξάρχου υποστήριξε ότι «εχθροί υπάρχουν στο εξωτερικό, κατά κύριο λόγο στις Ηνωμένες Πολιτείες» για τον Κάθετο Διάδρομο, προειδοποίησε για εκτόξευση των τιμών φυσικού αερίου έως 130 ευρώ ανά μεγαβατώρα και ζήτησε άμεση έκδοση ευρωομολόγου.
Για τα εμπόδια που αντιμετωπίζονται σε ό,τι αφορά την προσπάθεια να αναπτυχθεί ο Κάθετος Διάδρομος μίλησε ο πρόεδρος και CEO του ομίλου AKTOR, Αλέξανδρος Εξάρχου, στο συνέδριο Green Deal Greece 2026, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Ο κ. Εξάρχου επισήμανε ότι ο Κάθετος Διάδρομος έχει αποκτήσει σημαντική γεωπολιτική αξία, καθώς μπορεί να ανατρέψει τις παραδοσιακές ροές φυσικού αερίου από τον Βορρά προς τον Νότο, επιτρέποντας τη μεταφορά αμερικανικού LNG μέσω Ελλάδας προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη, καθώς και την Ουκρανία. Ωστόσο, όπως υποστήριξε, η προοπτική αυτή έχει προκαλέσει αντιδράσεις από ανταγωνιστικά συμφέροντα που επιδιώκουν διαφορετικές διαδρομές τροφοδοσίας. «Εχθροί υπάρχουν στο εξωτερικό, κατά κύριο λόγο στις Ηνωμένες Πολιτείες», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ότι η αντιπαράθεση συνδέεται με το ποιος θα εξασφαλίσει τα μακροχρόνια συμβόλαια προμήθειας των μεγάλων ποσοτήτων φυσικού αερίου που θα χρειαστεί η ευρωπαϊκή αγορά.
Ο ανταγωνισμός και τα ελληνικά συμφέροντα
Σύμφωνα με τον επικεφαλής του ομίλου AKTOR, ανταγωνιστές στις ΗΠΑ θα προτιμούσαν τη διοχέτευση του φυσικού αερίου μέσω διαφορετικών οδεύσεων αντί της Ελλάδας, κάτι που θα μπορούσε να επιτρέψει σε χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, και συγκεκριμένα στην Τουρκία, να συνδυάζουν αμερικανικό και ρωσικό φυσικό αέριο, εξασφαλίζοντας χαμηλότερες τιμές. Ο κ. Εξάρχου αναφέρθηκε και σε ελληνικά συμφέροντα που ενδεχομένως αντιτίθενται στην ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου, ξεκαθαρίζοντας πάντως ότι δεν τα θεωρεί την κύρια απειλή για το εγχείρημα. «Το σημαντικό είναι ο πόλεμος που έγινε και που εξακολουθεί να γίνεται από αμερικανικά συμφέροντα», σημείωσε, προσθέτοντας ότι οι συγκεκριμένες κινήσεις μπορούν να προκαλέσουν πραγματική ζημιά. Υπογράμμισε ότι η ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου δεν προϋποθέτει τη δημιουργία εξ ολοκλήρου νέων υποδομών, καθώς η Ρεβυθούσα, το FSRU Αλεξανδρούπολης και τα υφιστάμενα δίκτυα δημιουργούν ήδη τις προϋποθέσεις για τη μεταφορά LNG προς τον Βορρά, με την ουσιαστική διακύβευση να είναι η σύναψη εμπορικών συμφωνιών που θα εξασφαλίσουν τις αναγκαίες ποσότητες.
Η συμβολή της Γκίλφοϊλ και οι νέες συμφωνίες
Ο κ. Εξάρχου έκανε ιδιαίτερη αναφορά στη συμβολή της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ στην προώθηση του Κάθετου Διαδρόμου, χαρακτηρίζοντάς την κινητήρια δύναμη για την ανάπτυξή του, καθώς η δραστηριότητά της συνέβαλε στη διασφάλιση εμπορικών συμφωνιών ύψους περίπου 9 δισεκατομμυρίων ευρώ σε ορίζοντα 20ετίας προς όφελος των αμερικανικών εξαγωγών LNG, χωρίς αντίστοιχη οικονομική επιβάρυνση των ΗΠΑ, με το ελληνικό Δημόσιο να επωφελείται χωρίς να έχει αναλάβει υποχρέωση δέσμευσης ποσοτήτων. Στάθηκε επίσης στη σημασία της μακροχρόνιας συμφωνίας προμήθειας 1,5 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων LNG ετησίως από τη Venture Global, σημειώνοντας ότι η τιμή που εξασφαλίστηκε τότε δεν είναι πλέον διαθέσιμη στην αγορά για νέες ποσότητες. Αποκάλυψε ακόμη ότι βρίσκονται σε εξέλιξη νέες συζητήσεις για εμπορικές συμφωνίες, με επαφές με τη Ρουμανία, οι οποίες μπορούν να προχωρήσουν μετά τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης, καθώς και διαπραγματεύσεις με τη Βουλγαρία και άλλες χώρες της περιοχής.
Η πορεία των τιμών και η πρόταση για ευρωομόλογο
Στο δεύτερο σκέλος της παρέμβασής του, ο κ. Εξάρχου εμφανίστηκε ιδιαίτερα ανήσυχος για την πορεία των ευρωπαϊκών τιμών ενέργειας, εκτιμώντας ότι η κατάσταση θα επιδεινωθεί όσο προχωρά ο χειμώνας. Όπως σημείωσε, οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν ήδη προσεγγίσει τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενώ η αύξηση της ζήτησης για θέρμανση μπορεί να προκαλέσει νέα σημαντική άνοδο, θέτοντας το ενδεχόμενο οι τιμές να φτάσουν στα 120 ή ακόμη και στα 130 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Κατά τον ίδιο, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει αντιδράσει με την απαιτούμενη ταχύτητα, παρά το γεγονός ότι άλλες μεγάλες αγορές κινούνται για να εξασφαλίσουν πρόσθετες ποσότητες φυσικού αερίου, επικαλούμενος χαρακτηριστικά την Κίνα και το Κατάρ. Προειδοποίησε ότι οι νέες ανατιμήσεις θα προκαλέσουν σημαντικές πληθωριστικές πιέσεις στη διάρκεια του χειμώνα, οδηγώντας και σε αύξηση των επιτοκίων, τονίζοντας ότι «ο κίνδυνος για μένα είναι αυτός και είναι άμεσος, είναι τώρα». Σε αυτό το πλαίσιο, έκρινε απαραίτητη την άμεση ενεργοποίηση ευρωπαϊκών μηχανισμών οικονομικής στήριξης, προτείνοντας συγκεκριμένα την έκδοση ευρωομολόγου πριν οξυνθούν οι συνέπειες της ενεργειακής κρίσης.
Το ρωσικό αέριο και ο Κάθετος Διάδρομος
Τέλος, ο κ. Εξάρχου τοποθετήθηκε και για το ενδεχόμενο επανόδου του ρωσικού φυσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη δεν θα υπονόμευε τον Κάθετο Διάδρομο, αλλά αντίθετα θα μπορούσε να τον ενισχύσει, καθώς η δυνατότητα συνδυασμού ρωσικού αερίου αγωγών με αμερικανικό LNG θα επέτρεπε την επίτευξη χαμηλότερων τιμών για τους Ευρωπαίους καταναλωτές. Τόνισε ότι το ρωσικό αέριο είναι οικονομικότερο λόγω του τρόπου μεταφοράς του, συμπληρώνοντας ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να αντικαταστήσει την εξάρτησή της από τη Ρωσία με μία αντίστοιχη εξάρτηση από τις ΗΠΑ, με τη μακροπρόθεσμη λύση να βρίσκεται στη διαμόρφωση μιας ισορροπίας μεταξύ διαφορετικών πηγών προμήθειας.

