«Βαθύ κράτος» στις ΗΠΑ; Ο Τραμπ ανοίγει νέα θεσμική σύγκρουση με το FBI και τις μυστικές υπηρεσίες

Η πιο αμφιλεγόμενη πολιτική σύγκρουση των τελευταίων δέκα ετών στις Ηνωμένες Πολιτείες επιστρέφει στο προσκήνιο. Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν περιορίζεται πλέον στις δημόσιες καταγγελίες για το λεγόμενο «βαθύ κράτος». Το ίδιο το Υπουργείο Δικαιοσύνης εξετάζει πλέον αν πρώην στελέχη του FBI και των υπηρεσιών πληροφοριών συντόνισαν ενέργειες εναντίον του κατά τη διάρκεια των ερευνών που σημάδεψαν την πρώτη προεδρική του θητεία. Η απόφαση να συμμετάσχει στην ομάδα των εισαγγελέων ο συνταγματολόγος Τζον Γιου δείχνει ότι η κυβέρνηση αντιμετωπίζει την υπόθεση ως ζήτημα μείζονος θεσμικής σημασίας και όχι ως ακόμη μία πολιτική αντιπαράθεση.

σχετικά άρθρα

Το Ορμούζ παραμένει πυριτιδαποθήκη – Ένα χτύπημα αρκεί για να απειλήσει ξανά την παγκόσμια αγορά πετρελαίου

Η μάχη για το Ορμούζ: οι ΗΠΑ χτυπούν το Ιράν — η εκεχειρία ραγίζει στο πιο εκρηκτικό σημείο

Ο επικεφαλής της ΙΑΕΑ επιβεβαιώνει: O διεθνής οργανισμός αποκτά πρόσβαση στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν

Η έρευνα ανοίγει ξανά τον φάκελο της δεκαετίας

Το Υπουργείο Δικαιοσύνης ανέθεσε στον πρώην ομοσπονδιακό εισαγγελέα Τζο ντι Τζένοβα να εξετάσει αν πρώην αξιωματούχοι των υπηρεσιών επιβολής του νόμου και των υπηρεσιών πληροφοριών συμμετείχαν σε παράνομο συντονισμό εις βάρος του Ντόναλντ Τραμπ. Στο πλαίσιο αυτής της έρευνας, ο καθηγητής Νομικής Τζον Γιου επιβεβαίωσε ότι θα παρέχει νομικές συμβουλές στην ομάδα των εισαγγελέων.

Η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο. Οι αμερικανικές αρχές δεν έχουν απαγγείλει κατηγορίες ούτε έχουν ανακοινώσει συμπεράσματα. Αυτό αποτελεί κρίσιμη λεπτομέρεια, καθώς η υπόθεση αφορά διερεύνηση ισχυρισμών και όχι διαπιστωμένες παρανομίες.

Γιατί η επιλογή του Τζον Γιου έχει ιδιαίτερη σημασία

Ο Τζον Γιου δεν αποτελεί μια τυχαία επιλογή. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους Αμερικανούς θεωρητικούς της ισχυρής εκτελεστικής εξουσίας. Έγινε γνωστός μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου για τα νομικά υπομνήματα που υποστήριζαν τη διεύρυνση των προεδρικών αρμοδιοτήτων στον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας, προκαλώντας έντονη πολιτική και νομική αντιπαράθεση.

Η παρουσία του στην έρευνα δείχνει ότι η κυβέρνηση δεν εξετάζει μόνο επιμέρους πράξεις πρώην αξιωματούχων. Εξετάζει και τα όρια της κρατικής εξουσίας απέναντι σε έναν εκλεγμένο πρόεδρο. Αυτή η διάσταση μετατρέπει μια ποινική έρευνα σε θεσμική αναμέτρηση με ευρύτερες συνέπειες.

Η πραγματική σύγκρουση αφορά τους θεσμούς

Η δημόσια συζήτηση συχνά περιορίζεται στο ερώτημα αν υπάρχει ή όχι «βαθύ κράτος». Ωστόσο, η ουσία βρίσκεται αλλού.

Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει εδώ και χρόνια ότι στελέχη του FBI, των υπηρεσιών πληροφοριών και άλλων ομοσπονδιακών μηχανισμών κινήθηκαν πολιτικά εναντίον του κατά τη διάρκεια της έρευνας για τη ρωσική ανάμειξη στις εκλογές του 2016. Από την άλλη πλευρά, οι επικριτές του υποστηρίζουν ότι οι υπηρεσίες ενήργησαν στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους και ότι οι έρευνες στηρίχθηκαν σε διαθέσιμα στοιχεία της εποχής.

Η νέα έρευνα δεν επιλύει αυτή τη διαφωνία. Την επαναφέρει όμως στο επίκεντρο της αμερικανικής πολιτικής ζωής και δημιουργεί νέα ερωτήματα για τη λειτουργία των ομοσπονδιακών θεσμών.

Οι συνέπειες ξεπερνούν τον ίδιο τον Τραμπ

Ανεξάρτητα από την τελική κατάληξη, η έρευνα μπορεί να επηρεάσει βαθιά τον τρόπο λειτουργίας του αμερικανικού κράτους.

Αν προκύψουν στοιχεία που επιβεβαιώνουν παράνομες πρακτικές, η αξιοπιστία κορυφαίων ομοσπονδιακών υπηρεσιών θα δεχθεί σοβαρό πλήγμα και θα ανοίξει συζήτηση για εκτεταμένες θεσμικές μεταρρυθμίσεις.

Αντίθετα, αν η έρευνα δεν εντοπίσει ποινικές ευθύνες, η κυβέρνηση Τραμπ θα δυσκολευτεί να στηρίξει τον βασικό πολιτικό ισχυρισμό που προβάλλει εδώ και χρόνια περί οργανωμένης δράσης κρατικών μηχανισμών εναντίον του.

Σε κάθε περίπτωση, η υπόθεση αναμένεται να επηρεάσει τη σχέση του Λευκού Οίκου με το FBI, τη CIA και το Υπουργείο Δικαιοσύνης πολύ μετά την ολοκλήρωσή της.

Η επόμενη μάχη αφορά την εμπιστοσύνη στους θεσμούς

Η μεγαλύτερη πρόκληση για τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν αφορά μόνο την έκβαση της συγκεκριμένης έρευνας. Αφορά την εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους θεσμούς.

Τα τελευταία χρόνια η αμερικανική κοινωνία εμφανίζει έντονη πολιτική πόλωση. Κάθε νέα θεσμική σύγκρουση ενισχύει τις αμφιβολίες για την ουδετερότητα του κράτους και δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης.

Γι’ αυτό η συγκεκριμένη υπόθεση ξεπερνά τα όρια μιας ακόμη πολιτικής αντιπαράθεσης. Αγγίζει τον πυρήνα της αμερικανικής δημοκρατίας: τη σχέση ανάμεσα στην εκλεγμένη πολιτική εξουσία και στους μόνιμους κρατικούς μηχανισμούς. Το τελικό συμπέρασμα της έρευνας δεν θα κρίνει μόνο το πολιτικό μέλλον του Ντόναλντ Τραμπ. Θα επηρεάσει και τον τρόπο με τον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιλαμβάνονται τον ρόλο των θεσμών τους σε μια περίοδο έντονων εσωτερικών αντιπαραθέσεων.