Το Ορμούζ παραμένει πυριτιδαποθήκη – Ένα χτύπημα αρκεί για να απειλήσει ξανά την παγκόσμια αγορά πετρελαίου
Η επίθεση σε εμπορικό πλοίο κοντά στο Στενό του Ορμούζ και η αναστολή των συνοδειών από τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό υπενθυμίζουν ότι ακόμη και μετά την εκεχειρία, το σημαντικότερο ενεργειακό πέρασμα του κόσμου εξακολουθεί να αποτελεί εστία γεωπολιτικού κινδύνου.
Δεξαμενόπλοια διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ, το σημαντικότερο θαλάσσιο πέρασμα μεταφοράς πετρελαίου στον κόσμο.
Η αναφορά επίθεσης σε πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων με σημαία Σιγκαπούρης, το οποίο επλήγη από «άγνωστο αντικείμενο» ενώ έπλεε κοντά στο Ομάν, προκάλεσε νέα ανησυχία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ. Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) ανέστειλε προσωρινά τις δραστηριότητες συνοδείας πλοίων στην περιοχή, ενώ η κίνηση αυτή επανέφερε στο προσκήνιο τον μεγαλύτερο φόβο των διεθνών αγορών: ότι ακόμη και ένα μεμονωμένο περιστατικό μπορεί να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
σχετικά άρθρα
Το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι ένα πλοίο
Με την πρώτη ματιά, το περιστατικό αφορά ακόμη μία επίθεση σε εμπορικό πλοίο. Ωστόσο, η ουσία βρίσκεται αλλού.
Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί το σημαντικότερο θαλάσσιο πέρασμα μεταφοράς πετρελαίου στον κόσμο. Περίπου το 20% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου αργού πετρελαίου και μεγάλες ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου διέρχονται καθημερινά από αυτή τη στενή θαλάσσια δίοδο που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Ινδικό Ωκεανό.
Για τον λόγο αυτό, ακόμη και ένα περιορισμένο περιστατικό αρκεί για να ενεργοποιήσει μηχανισμούς ανησυχίας σε ναυτιλιακές εταιρείες, ασφαλιστικούς οργανισμούς και διεθνείς αγορές.
Η εκεχειρία δεν αποκαθιστά αυτόματα την ασφάλεια
Παρά τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, η κατάσταση στην περιοχή παραμένει εύθραυστη.
Η αναστολή των συνοδειών δείχνει ότι οι διεθνείς οργανισμοί εξακολουθούν να αξιολογούν την απειλή ως υπαρκτή. Παράλληλα, η είσοδος μεγάλων δεξαμενόπλοιων στον Περσικό Κόλπο αποδεικνύει ότι η παγκόσμια ενεργειακή αγορά δεν μπορεί να διακόψει τη λειτουργία της, ακόμη και όταν το επίπεδο κινδύνου αυξάνεται.
Η αντίθεση αυτή αποτυπώνει τη δύσκολη ισορροπία ανάμεσα στην ανάγκη διατήρησης των ενεργειακών ροών και στην προστασία της ναυσιπλοΐας.
Το Ορμούζ αποτελεί γεωπολιτικό μοχλό πίεσης
Το Στενό του Ορμούζ δεν αποτελεί μόνο εμπορικό πέρασμα. Αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους γεωπολιτικούς μοχλούς πίεσης στη Μέση Ανατολή.
Κάθε ένταση στην περιοχή επηρεάζει άμεσα τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, τα ασφάλιστρα κινδύνου των πλοίων και το κόστος μεταφοράς των ενεργειακών προϊόντων.
Γι’ αυτό και οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν πολύ περισσότερο την πιθανότητα διατάραξης της ναυσιπλοΐας παρά το ίδιο το περιστατικό.
Οι επιπτώσεις φτάνουν πολύ πέρα από τη Μέση Ανατολή
Εάν οι επιθέσεις πολλαπλασιαστούν ή εάν αυξηθεί η αντίληψη κινδύνου, οι πρώτες συνέπειες θα εμφανιστούν στα ναυτιλιακά ασφάλιστρα και στο κόστος μεταφοράς.
Στη συνέχεια, η αύξηση του κόστους μπορεί να μεταφερθεί στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, επηρεάζοντας τις οικονομίες που εξαρτώνται από τις εισαγωγές ενέργειας.
Η αβεβαιότητα μπορεί επίσης να οδηγήσει ορισμένες εταιρείες στην επιλογή μεγαλύτερων και ακριβότερων διαδρομών, αυξάνοντας ακόμη περισσότερο το κόστος της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας.
Οι αγορές φοβούνται περισσότερο την αβεβαιότητα
Η ιστορία δείχνει ότι οι ενεργειακές αγορές δεν αντιδρούν μόνο όταν διακόπτεται η ροή πετρελαίου.
Αντιδρούν κυρίως όταν αυξάνεται η πιθανότητα να συμβεί κάτι τέτοιο.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μια μεμονωμένη επίθεση μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση της μεταβλητότητας στις αγορές, πριν ακόμη εμφανιστούν πραγματικές ελλείψεις στην προσφορά.
Η μεγαλύτερη δύναμη του Ορμούζ βρίσκεται στην αβεβαιότητα
Το πρόσφατο περιστατικό υπενθυμίζει ότι η γεωπολιτική ισχύς του Στενού του Ορμούζ δεν μετριέται μόνο από τον αριθμό των πολεμικών πλοίων που βρίσκονται στην περιοχή.
Μετριέται από την ικανότητά του να επηρεάζει τις αποφάσεις κυβερνήσεων, ναυτιλιακών εταιρειών, ασφαλιστικών οργανισμών και επενδυτών σε ολόκληρο τον κόσμο.
Όσο παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων επιθέσεων, ακόμη και χωρίς γενικευμένη στρατιωτική σύγκρουση, το Ορμούζ θα εξακολουθεί να λειτουργεί ως η μεγαλύτερη γεωπολιτική πυριτιδαποθήκη της παγκόσμιας αγοράς ενέργειας.
