Ο επικεφαλής της ΙΑΕΑ επιβεβαιώνει: O διεθνής οργανισμός αποκτά πρόσβαση στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν
Ο Ραφαέλ Γκρόσι λέει ότι η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν αναθέτει στον ΙΑΕΑ την εποπτεία των πυρηνικών δεσμεύσεων της Τεχεράνης. Οι επιθεωρητές ετοιμάζονται να επιστρέψουν — όμως μένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα.
Ο γενικός διευθυντής της ΙΑΕΑ, Ραφαέλ Γκρόσι· επιβεβαίωσε ότι ο οργανισμός αναλαμβάνει την εποπτεία των πυρηνικών δεσμεύσεων του Ιράν.
Η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν αποκτά ένα κρίσιμο μηχανισμό ελέγχου. Συγκεκριμένα, ο επικεφαλής της ΙΑΕΑ Ραφαέλ Γκρόσι έδωσε σαφείς εξηγήσεις. Μάλιστα, ανέφερε ότι η συμφωνία αναθέτει στον οργανισμό την εποπτεία. Δηλαδή, τον έλεγχο των πυρηνικών δεσμεύσεων του Ιράν. Όμως η εφαρμογή μόλις τώρα ξεκινά στην πράξη. Έτσι, το διεθνές σύστημα επαλήθευσης μπαίνει ξανά στο παιχνίδι.Ο επικεφαλής του οργανισμού μίλησε με ακρίβεια και προσοχή. Πρώτον, ανέφερε ότι η συμφωνία αναθέτει ρητά την εποπτεία στην ΙΑΕΑ. Δηλαδή, μίλησε σε δημοσιογράφους κατά την επίσκεψή του στο Τόκιο. Μάλιστα, τόνισε ότι εποπτεία σημαίνει υποχρεωτικά επιθεωρήσεις. Επιπλέον, είπε ότι ο οργανισμός ξεκίνησε ήδη τεχνικές συνομιλίες. Όμως ελπίζει να βρεθούν στο Ιράν «σύντομα». Γι’ αυτό η διαδικασία μπαίνει σε πρακτική φάση.
σχετικά άρθρα
Πώς θα γίνουν οι επιθεωρήσεις
Οι λεπτομέρειες των ελέγχων παραμένουν ακόμη υπό διαπραγμάτευση. Πρώτον, οι δύο πλευρές συζητούν τη συχνότητα των επιθεωρήσεων. Δηλαδή, ποιοι χώροι θα ανοίξουν στους επιθεωρητές. Μάλιστα, καθορίζουν και τις ακριβείς διαδικασίες πρόσβασης. Επιπλέον, ο Γκρόσι τόνισε ότι προτεραιότητα είναι η πρόσβαση στο υλικό. Όμως οι επιθεωρητές πρέπει να ελέγξουν τις σφραγίδες. Γι’ αυτό η επαλήθευση ξεκινά από το ίδιο το πυρηνικό υλικό.
Στο επίκεντρο της ανησυχίας βρίσκεται το εμπλουτισμένο ουράνιο. Πρώτον, ο Γκρόσι ανέφερε «σημαντικό απόθεμα» στο Ιράν. Δηλαδή, πάνω από 400 κιλά ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού. Μάλιστα, υπάρχει και ουράνιο εμπλουτισμένο σε 20% και 5%. Επιπλέον, οι επιθεωρητές πρέπει να επιβεβαιώσουν ότι δεν λείπει τίποτα. Όμως αυτό απαιτεί άμεση και πλήρη πρόσβαση. Γι’ αυτό η ταχύτητα της επιστροφής τους μετρά πολύ.
Ο «πόλεμος δηλώσεων»
Πίσω από την τεχνική διαδικασία υπάρχει και πολιτική ένταση. Πρώτον, ΗΠΑ και Ιράν δίνουν διαφορετικές δημόσιες εκδοχές. Δηλαδή, ο Γκρόσι μίλησε για «έναν μικρό πόλεμο δηλώσεων». Μάλιστα, απέδωσε τις διαφορές σε «πολιτικές τοποθετήσεις». Επιπλέον, διευκρίνισε ότι το χρονικό πλαίσιο των 60 ημερών δεν είναι το τέλος. Όμως η πλήρης εφαρμογή θα διαρκέσει αρκετά περισσότερο. Γι’ αυτό η συμφωνία χρειάζεται χρόνο και υπομονή.
Ο Γκρόσι ξεκαθάρισε και τα όρια του ρόλου του. Πρώτον, τόνισε ότι ο οργανισμός επαληθεύει γεγονότα, όχι προθέσεις. Δηλαδή, δεν αξιολογεί πολιτικές βλέψεις, αλλά πραγματικά δεδομένα. Μάλιστα, υπογράμμισε ότι «οι προθέσεις δεν αρκούν». Επιπλέον, μίλησε για συνεχή και παντού επαλήθευση. Όμως αυτή η αρχή δίνει αξιοπιστία στη διαδικασία. Γι’ αυτό η ανεξαρτησία του οργανισμού γίνεται κρίσιμη.
Γιατί αφορά την Ευρώπη και την Ελλάδα
Η εξέλιξη αγγίζει άμεσα Ευρώπη και Ελλάδα. Πρώτον, η ΕΕ στήριξε ιστορικά τις πυρηνικές διαπραγματεύσεις με το Ιράν. Δηλαδή, υπήρξε βασικός παράγοντας στην προηγούμενη συμφωνία του 2015. Μάλιστα, η σταθερότητα στη Μέση Ανατολή αφορά κατευθείαν την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Επιπλέον, η συμφωνία καλύπτει και την ελευθερία ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ. Όμως η Ελλάδα εξαρτάται από αυτές τις θαλάσσιες οδούς ενέργειας. Γι’ αυτό η πορεία της συμφωνίας έχει και ελληνικό ενδιαφέρον.
Η μεγάλη εικόνα δείχνει μια συμφωνία που δοκιμάζεται στην εφαρμογή. Πρώτον, η επιστροφή των επιθεωρητών αποτελεί κρίσιμο πρώτο βήμα. Δηλαδή, χωρίς επαλήθευση η συμφωνία μένει στα χαρτιά. Όμως οι πολιτικές εντάσεις παραμένουν ζωντανές. Μάλιστα, η εμπιστοσύνη χτίζεται αργά και με αποδείξεις. Γι’ αυτό ο ρόλος του διεθνούς οργανισμού γίνεται καθοριστικός. Τελικά, την αξιοπιστία της συμφωνίας την κρίνει η επαλήθευση, όχι οι δηλώσεις.
