Μια «ιπτάμενη δωροδοκία» και τέσσερις δημοσιογράφοι στο στόχαστρο: η νέα επίθεση Τραμπ στον Τύπο
Η κυβέρνηση Τραμπ κάλεσε σε ανάκριση δημοσιογράφους των New York Times. Αφορμή, το ρεπορτάζ τους για το ανασφαλές, καταριανό αεροπλάνο που έγινε το νέο Air Force One.
Το προεδρικό αεροσκάφος Air Force One· η αποκάλυψη για το καταριανό αεροπλάνο πυροδότησε την κόντρα με τον Τύπο.
Η κυβέρνηση Τραμπ κλιμακώνει την αντιπαράθεσή της με τον Τύπο. Επέδωσε κλήσεις σε τέσσερις δημοσιογράφους των New York Times. Δηλαδή, τους διέταξε να καταθέσουν ενώπιον ομοσπονδιακού σώματος ενόρκων. Μάλιστα, ομοσπονδιακοί πράκτορες παρέδωσαν τις κλήσεις στα σπίτια τους. Ωστόσο, η αφορμή αποκαλύπτει ένα διπλό σκάνδαλο. Έτσι, το ζήτημα αγγίζει τόσο τη διαφθορά όσο και την ελευθερία Τύπου.
Τι αποκάλυψε η εφημερίδα
Ας δούμε πρώτα τι πυροδότησε την οργή. Το ρεπορτάζ αφορούσε το νέο προεδρικό αεροσκάφος. Πρώτον, οι New York Times αποκάλυψαν ένα σοβαρό πρόβλημα ασφαλείας. Συγκεκριμένα, ο Τραμπ απέφυγε να χρησιμοποιήσει το νέο Air Force One. Μάλιστα, το έκανε γυρίζοντας από τη Σύνοδο της Άγκυρας. Επιπλέον, άλλαξε αεροσκάφος σε βρετανική βάση, με σύσταση της Μυστικής Υπηρεσίας. Ωστόσο, ο λόγος ήταν η έλλειψη αντιπυραυλικών συστημάτων. Γι’ αυτό η αποκάλυψη έγινε άμεσα εθνικό ζήτημα.
Το καταριανό «δώρο»
Και εδώ βρίσκεται το πρώτο σκάνδαλο. Το ίδιο το αεροπλάνο έχει προβληματική προέλευση. Πρώτον, πρόκειται για δωρεά του Κατάρ προς τον Τραμπ. Δεύτερον, η μετασκευή του κόστισε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια των φορολογουμένων. Μάλιστα, οι εκτιμήσεις φτάνουν ακόμη και το ένα δισεκατομμύριο. Επιπλέον, οι επικριτές θεωρούν το δώρο παράνομο. Ωστόσο, το πιο επίμαχο είναι η τύχη του αεροσκάφους. Γι’ αυτό ανησυχούν: ο Τραμπ θα το κρατήσει μετά τη θητεία του, όχι ο διάδοχός του.
«Ιπτάμενη δωροδοκία»
Οι οργανώσεις υπεράσπισης του Τύπου ήταν αμείλικτες. Χρησιμοποίησαν ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα. Πρώτον, χαρακτήρισαν το αεροπλάνο «ιπτάμενη δωροδοκία». Δηλαδή, μια δωρεά που εξυπηρετεί προσωπικά τον πρόεδρο. Μάλιστα, τόνισαν ότι παραμένει ανασφαλές παρά το τεράστιο κόστος. Επιπλέον, υπενθύμισαν ότι η δαπάνη βαρύνει τον Αμερικανό φορολογούμενο. Ωστόσο, η κυβέρνηση επέλεξε να στοχοποιήσει τους δημοσιογράφους. Γι’ αυτό η υπόθεση πήρε διαστάσεις θεσμικής κρίσης.
Η κυβερνητική απάντηση
Δίκαιο είναι να αποδοθεί και η θέση του Λευκού Οίκου. Η κυβέρνηση αρνείται κατηγορηματικά τα προβλήματα. Πρώτον, ο εκπρόσωπός της μίλησε για αεροσκάφος τελευταίας τεχνολογίας. Δεύτερον, διαβεβαίωσε ότι διαθέτει υψηλού επιπέδου πρωτόκολλα ασφαλείας. Μάλιστα, ο ίδιος ο Τραμπ απέδωσε την αλλαγή σε άλλους λόγους. Επιπλέον, είπε ότι ήθελε απλώς να δείξει το αεροπλάνο σε στρατιωτικούς. Ωστόσο, πηγές ασφαλείας δίνουν διαφορετική εικόνα. Γι’ αυτό οι δύο εκδοχές παραμένουν σε σύγκρουση.
Η απειλή για τις πηγές
Πέρα από το αεροπλάνο, μετρά η ουσία της κλήσης. Στόχος της είναι η αποκάλυψη των πηγών. Πρώτον, η κυβέρνηση θέλει να βρει ποιος διέρρευσε τις πληροφορίες. Δηλαδή, ποιος ενημέρωσε τους δημοσιογράφους. Μάλιστα, η προστασία των πηγών είναι θεμέλιο της δημοσιογραφίας. Επιπλέον, χωρίς αυτήν, οι πληροφοριοδότες σιωπούν. Ωστόσο, οι New York Times δήλωσαν ότι θα προσφύγουν. Γι’ αυτό η μάχη μεταφέρεται στα δικαστήρια.
Το μοτίβο κατά του Τύπου
Η κίνηση αυτή δεν είναι μεμονωμένη. Εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο. Πρώτον, νωρίτερα φέτος η κυβέρνηση κάλεσε δημοσιογράφους της Washington Post. Δεύτερον, το ίδιο έκανε και με τη Wall Street Journal. Μάλιστα, ο Τραμπ έχει απειλήσει με ανάκληση αδειών εκπομπής. Επιπλέον, έχει καταθέσει μηνύσεις εναντίον ενοχλητικών μέσων. Ωστόσο, έχει αποκαλέσει τον Τύπο «εχθρό του λαού». Γι’ αυτό οι αναλυτές μιλούν για συστηματική εκστρατεία.
Ασφάλεια της φήμης, όχι του έθνους
Και εδώ ένας υπερασπιστής του Τύπου έδωσε την πιο εύστοχη ερμηνεία. Η φράση του συνοψίζει το πρόβλημα. Πρώτον, όταν η κυβέρνηση επικαλείται εθνική ασφάλεια, συχνά εννοεί κάτι άλλο. Δηλαδή, την ασφάλεια της δικής της φήμης. Μάλιστα, εδώ το ζήτημα ήταν η αμηχανία, όχι η προστασία του προέδρου. Επιπλέον, η αποκάλυψη έδειξε σπατάλη και ανεπάρκεια. Ωστόσο, η απάντηση ήταν η στοχοποίηση των αγγελιοφόρων. Γι’ αυτό η δικαιολογία της ασφάλειας δεν πείθει.
Ο φάρος που τρεμοσβήνει
Η υπόθεση έχει και μια βαθύτερη, συμβολική διάσταση. Αφορά την ίδια την εικόνα της Αμερικής. Πρώτον, οι ΗΠΑ υπήρξαν ιστορικά φάρος της ελευθερίας του Τύπου. Δεύτερον, η Πρώτη Τροπολογία του Συντάγματος την προστατεύει ρητά. Μάλιστα, τώρα η ίδια η κυβέρνηση δοκιμάζει αυτά τα όρια. Επιπλέον, πρόσφατα είδαμε παρόμοια φαινόμενα και αλλού, όπως στο Ισραήλ. Ωστόσο, εκεί μιλήσαμε για συνταγματική κρίση. Γι’ αυτό η δημοκρατική οπισθοδρόμηση δεν είναι πια μακρινό φαινόμενο.
Το ευρωπαϊκό διακύβευμα
Η εξέλιξη αφορά άμεσα και την Ευρώπη. Θέτει ένα δύσκολο διατλαντικό ερώτημα. Πρώτον, η ΕΕ στηρίζεται σε κοινές αξίες με τις ΗΠΑ. Δεύτερον, η ελευθερία Τύπου είναι μία από τις πιο θεμελιώδεις. Μάλιστα, η διάβρωσή της στην Ουάσιγκτον προβληματίζει τους Ευρωπαίους. Επιπλέον, δυσχεραίνει τη συνεργασία με έναν απρόβλεπτο εταίρο. Ωστόσο, η Ευρώπη έχει τα δικά της ζητήματα στον τομέα. Γι’ αυτό η αυτοκριτική είναι εξίσου αναγκαία.
Το ελληνικό μέτρο
Και τώρα η δική μας οπτική. Το ζήτημα δεν είναι ξένο προς την Ελλάδα. Πρώτον, η ελευθερία Τύπου αποτελεί διαρκές αντικείμενο συζήτησης και εδώ. Δεύτερον, η χώρα έχει δεχθεί κριτική σε διεθνείς κατατάξεις. Μάλιστα, η προστασία των πηγών παραμένει κρίσιμη παντού. Επιπλέον, ένας ελεύθερος Τύπος είναι προϋπόθεση της δημοκρατίας. Ωστόσο, οι πιέσεις εμφανίζονται σε πολλές χώρες ταυτόχρονα. Γι’ αυτό η υπεράσπισή του είναι κοινή ευθύνη.
Το συμπέρασμα
Στο τέλος μένει μια καθαρή εικόνα. Δύο σκάνδαλα πλέκονται σε ένα. Πρώτον, ένα αμφιλεγόμενο δώρο εκατομμυρίων από ξένη δύναμη. Ωστόσο, αντί για απαντήσεις, ήρθε η στοχοποίηση των δημοσιογράφων. Μάλιστα, το μοτίβο κατά του Τύπου γίνεται όλο και πιο σαφές. Γι’ αυτό το διακύβευμα ξεπερνά ένα αεροπλάνο. Τελικά, όταν ο αγγελιοφόρος τιμωρείται, κινδυνεύει το δικαίωμα όλων να γνωρίζουν.
