Τον περασμένο Νοέμβριο, ο επενδυτής της OpenAI, Μπραντ Γκέρστνερ, πίεσε δημόσια τον διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας, Σαμ Άλτμαν, σε ένα podcast, ρωτώντας πώς μια εταιρεία με έσοδα 13 δισ. δολαρίων μπορεί να δεσμεύεται για δαπάνες ύψους 1,4 τρισ. δολαρίων. Η απάντηση του Άλτμαν ήταν αιχμηρή: «Αν θέλεις να πουλήσεις τις μετοχές σου, θα σου βρω αγοραστή. Φτάνει».
σχετικά άρθρα
Τρεις μήνες αργότερα, η OpenAI επιχειρεί να αντλήσει 100 δισ. δολάρια σε νέο γύρο χρηματοδότησης, ένδειξη ότι, παρά τα ερωτήματα, ο Άλτμαν εξακολουθεί να βρίσκει πρόθυμους επενδυτές. Σύμφωνα με πληροφορίες, Amazon, SoftBank και Nvidia εξετάζουν επενδύσεις δεκάδων δισ. δολαρίων. Αν ολοκληρωθεί, θα πρόκειται για τη μεγαλύτερη άντληση κεφαλαίων στην ιστορία, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ της ίδιας της OpenAI τον Μάρτιο του 2025, όταν είχε συγκεντρώσει 40 δισ. δολάρια. Παράλληλα, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι η εταιρεία εξετάζει εισαγωγή στο χρηματιστήριο αργότερα μέσα στη χρονιά.
Παρά τη δυναμική αυτή, η βασική ανησυχία παραμένει: η OpenAI δαπανά χρήματα που δεν διαθέτει, σε κλίμακα που θα μπορούσε να δοκιμάσει τις αντοχές των υποστηρικτών της, αν τα έσοδα δεν καταφέρουν να καλύψουν το κόστος.
Η πίεση αυξάνεται. Τη Δευτέρα, η OpenAI ξεκίνησε δοκιμές διαφημίσεων μέσα στο ChatGPT για δωρεάν ή χαμηλής συνδρομής χρήστες στις ΗΠΑ, ένδειξη ότι αναζητά νέους τρόπους εσόδων. Η ανταγωνίστρια Anthropic εκμεταλλεύτηκε τη συγκυρία, δαπανώντας εκατομμύρια σε διαφημίσεις στο Super Bowl, σατιρίζοντας την απόφαση.
Η στρατηγική της OpenAI βασίζεται στην πεποίθηση ότι η κλίμακα από μόνη της θα εξελιχθεί σε πλεονέκτημα, αρκετά ισχυρό ώστε να υπερισχύσει του ανταγωνισμού και να εδραιώσει την εταιρεία στο επίκεντρο της βιομηχανίας τεχνητής νοημοσύνης. Το αν αυτό το στοίχημα θα αποδώσει είναι το ερώτημα του τρισεκατομμυρίου δολαρίων – και ενδέχεται να τεθεί σύντομα ενώπιον εκατομμυρίων επενδυτών, αν η εταιρεία προχωρήσει σε δημόσια εγγραφή.
«Αποτεφρωτής μετρητών»
Για ορισμένους επενδυτές, η αβεβαιότητα είναι αρκετή για να μείνουν μακριά. Ο Τσαρλς Τζάσκελ, ιδρυτής της εταιρείας δευτερογενών επενδύσεων New Vintage Partners, δήλωσε στο Business Insider ότι δεν θα επένδυε σε αυτόν τον γύρο. «Η εταιρεία δεν είναι ακόμη κερδοφόρα και δεν έχει πειστική πορεία προς τη βραχυπρόθεσμη κερδοφορία», είπε, προσθέτοντας ότι «οι αγορές αλλάζουν και δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι ένα τεχνολογικό προβάδισμα θα διατηρηθεί».
Άλλοι ήταν πιο ωμοί. Ο πρώην διαχειριστής χαρτοφυλακίου της Fidelity, Τζορτζ Νόμπλ, χαρακτήρισε την OpenAI «αποτεφρωτή μετρητών» σε ανάρτησή του. Ο Σεμπάστιαν Μάλαμπι, ανώτερος ερευνητής στο Council on Foreign Relations, έγραψε σε άρθρο γνώμης στους New York Times ότι η OpenAI θα ξεμείνει από χρήματα μέσα στους επόμενους 18 μήνες.
Αναλυτές της Deutsche Bank εκτίμησαν ότι οι ζημίες της OpenAI θα φτάσουν συνολικά τα 143 δισ. δολάρια την περίοδο 2024-2029, τις «μεγαλύτερες ζημίες startup στην ιστορία». Ερευνητές της HSBC προέβλεψαν έλλειμμα 207 δισ. δολαρίων έως το 2030, ακόμη και με σημαντική αύξηση εσόδων. Τον Σεπτέμβριο, το The Information ανέφερε ότι η OpenAI ενημέρωνε επενδυτές πως θα «κάψει» 115 δισ. δολάρια έως το 2029.
Η πίεση γίνεται αισθητή και στον μεγαλύτερο εταιρικό της εταίρο. Τον περασμένο μήνα, η Microsoft αποκάλυψε ότι σχεδόν το μισό ανεκτέλεστο υπόλοιπο του cloud της συνδέεται με την OpenAI. Η εξάρτηση αυτή συνέβαλε, σύμφωνα με αναφορές, στη διαγραφή 440 δισ. δολαρίων από την κεφαλαιοποίηση της Microsoft, εν μέσω ανησυχιών για την ικανότητα της OpenAI να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις της.
Στην καρδιά των δαπανών βρίσκεται το compute – η υπολογιστική ισχύς που απαιτείται για την εκπαίδευση και λειτουργία των μοντέλων. Η OpenAI έχει υπογράψει συμφωνίες για περισσότερα από 30 γιγαβάτ ισχύος τα επόμενα χρόνια, σχεδόν το ένα τρίτο της συνολικής κατανάλωσης του κλάδου πέρυσι, σύμφωνα με εκτιμήσεις της JLL. «Θα πρέπει να περιμένετε ότι η OpenAI θα δαπανήσει τρισεκατομμύρια δολάρια για την κατασκευή data centers στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον», φέρεται να είπε ο Άλτμαν σε δημοσιογράφους τον Αύγουστο.
Το επιχείρημα υπέρ της κλίμακας
Για την OpenAI και τους επενδυτές της, αυτές οι δαπάνες δεν είναι απερίσκεπτες αλλά αναγκαίες. Σε ανάρτησή της τον Ιανουάριο, η οικονομική διευθύντρια Σάρα Φράιαρ ανέφερε ότι η έλλειψη υπολογιστικής ισχύος εμπόδιζε τη δημιουργία εσόδων. «Το compute είναι ο πιο σπάνιος πόρος στην τεχνητή νοημοσύνη», έγραψε, σημειώνοντας ότι η εταιρεία πλέον συνεργάζεται με πολλούς παρόχους, εξασφαλίζοντας ανθεκτικότητα και βεβαιότητα.
Ορισμένοι επενδυτές υποστηρίζουν ότι τα ποσά υπερβάλλονται. Ο Ίθαν Τσόι της Khosla Ventures ανέφερε ότι από τις υποχρεώσεις των 1,4 τρισ. δολαρίων, τα 600 δισ. θα δαπανηθούν απευθείας από την OpenAI, ενώ τα υπόλοιπα θα καλυφθούν από εταίρους που κατασκευάζουν τα data centers. Υποστήριξε ότι, σε ορίζοντα δεκαετίας, τα έσοδα θα μπορούσαν να αντιστοιχούν στο κόστος.
Ανάπτυξη, ανταγωνισμός και όρια
Το λανσάρισμα του ChatGPT αποτέλεσε ορόσημο, φτάνοντας τα 100 εκατ. χρήστες σε δύο μήνες – την ταχύτερη υιοθέτηση καταναλωτικού προϊόντος στην ιστορία. Η OpenAI έφτασε τα 20 δισ. δολάρια ετήσιων εσόδων σε περίπου τρία χρόνια, όμως, όπως επισημαίνουν αναλυτές, τα κεφαλαιουχικά έξοδα αποτελούν το μεγάλο αγκάθι.
Η πιθανή εισαγωγή στο χρηματιστήριο θα προσέφερε πρόσβαση σε βαθύτερες δεξαμενές κεφαλαίων, αλλά θα έφερνε και αυξημένη δημόσια πίεση για κερδοφορία. Ο ανταγωνισμός οξύνεται: η Google με το Gemini περιορίζει το προβάδισμα του ChatGPT, ενώ η Anthropic ενισχύει τη θέση της στις επιχειρήσεις. Παράλληλα, ανοιχτού κώδικα μοντέλα από την Κίνα και αλλού βελτιώνονται ραγδαία με χαμηλότερο κόστος.
Μέχρι να ολοκληρωθεί η άντληση κεφαλαίων, η αποτίμηση της OpenAI παραμένει αβέβαιη, με εκτιμήσεις να κυμαίνονται μεταξύ 750 και 830 δισ. δολαρίων. Όπως είπε ο Στιβ Μπρότμαν της Alpha Partners, «σε αυτή την αποτίμηση, πολλά πράγματα πρέπει να πάνε σωστά». Ο ίδιος ο Άλτμαν ήταν ωμός για τα διακυβεύματα: «Κάποιος θα χάσει ένα τεράστιο ποσό χρημάτων. Και πολλοί θα κερδίσουν ένα τεράστιο ποσό χρημάτων». Τώρα, η αγορά καλείται να αποφασίσει.
