Δύο Monet έως $67 εκατ.: Η αγορά τέχνης στρέφεται ξανά στα σίγουρα χαρτιά του ιμπρεσιονισμού
Οι Sotheby’s φέρνουν στο Λονδίνο ένα Nymphéas και ένα σπάνιο πορτρέτο της Camille, δοκιμάζοντας ξανά τη ζήτηση για έργα ιστορικής βαρύτητας και ισχυρής προέλευσης
Η αγορά τέχνης συνεχίζει να στέλνει το ίδιο μήνυμα: οι συλλέκτες γίνονται πιο επιλεκτικοί, αλλά δεν έχουν εγκαταλείψει τα κορυφαία ονόματα. Μετά τις δυνατές πωλήσεις της Νέας Υόρκης, το ενδιαφέρον μεταφέρεται στο Λονδίνο, όπου οι Sotheby’s θα παρουσιάσουν δύο έργα του Claude Monet στη δημοπρασία Modern and Contemporary Evening Sale της 24ης Ιουνίου.
Τα δύο έργα καλύπτουν δύο πολύ διαφορετικές στιγμές της καριέρας του Monet. Το πρώτο είναι το Nymphéas του 1907, ένα έργο από τη διάσημη σειρά με τα νούφαρα, με εκτίμηση 30-40 εκατ. λιρών, δηλαδή περίπου 40-53,5 εκατ. δολάρια. Το δεύτερο είναι το Camille assise sur la plage à Trouville του 1870-71, ένα πρώιμο πορτρέτο της πρώτης συζύγου του καλλιτέχνη, με εκτίμηση 7-10 εκατ. λιρών, ή περίπου 9,4-13,4 εκατ. δολάρια. Συνολικά, οι δύο πίνακες μπορούν να φτάσουν περίπου τα 67 εκατ. δολάρια.

Το Nymphéas είναι το βασικό οικονομικό στοίχημα. Σύμφωνα με τους Sotheby’s, αν κινηθεί στο υψηλό εύρος της εκτίμησης, μπορεί να γίνει το ακριβότερο έργο του Monet που έχει προσφερθεί ποτέ σε δημοπρασία στην Ευρώπη. Το έργο προέρχεται από τη συλλογή της Anne Bass και είχε πωληθεί το 2022 στους Christie’s της Νέας Υόρκης για 56,5 εκατ. δολάρια, δηλαδή υψηλότερα από τη σημερινή του εκτίμηση.
Τα νούφαρα ως ασφαλές χαρτί
Το Nymphéas του 1907 ανήκει σε μια ιδιαίτερα σημαντική φάση της σειράς με τα νούφαρα, όταν ο Monet άρχισε να απομακρύνεται από την παραδοσιακή απεικόνιση του τοπίου και να μετατρέπει την επιφάνεια της λίμνης σε πεδίο φωτός, χρώματος και αντανάκλασης. Οι Sotheby’s το παρουσιάζουν ως έργο από τα χρόνια κορύφωσης του τετράγωνου και σχεδόν τετράγωνου format της σειράς, με τη σύνθεση να πλησιάζει σταδιακά την αφαίρεση χωρίς να χάνει την πλούσια χρωματική της ένταση.
Η σπανιότητα ενισχύεται και από την εκθεσιακή διαδρομή του έργου. Ο πίνακας έχει παρουσιαστεί δημόσια μόνο δύο φορές: στο Παρίσι το 1909, στη Galerie Durand-Ruel, και στη Νέα Υόρκη το 2010. Στην παρουσίαση του 1909, ο συγγραφέας Jean-Louis Vaudoyer είχε παρατηρήσει ότι η ζωγραφική του Monet έμοιαζε να πλησιάζει τη μουσική και την ποίηση, μια διατύπωση που ταιριάζει με τον τρόπο που η αγορά αντιμετωπίζει σήμερα τα μεγάλα έργα της σειράς: όχι απλώς ως ιμπρεσιονιστικά τοπία, αλλά ως προάγγελους της μοντέρνας αφαίρεσης.
Το δεύτερο έργο, Camille assise sur la plage à Trouville, κινείται σε εντελώς διαφορετικό ύφος. Ζωγραφισμένο το 1870-71, δείχνει την Camille Doncieux, πρώτη σύζυγο και συχνό μοντέλο του Monet, καθισμένη στην παραλία της Trouville. Προέρχεται από τη συλλογή των Peggy και David Rockefeller και είχε πωληθεί στους Christie’s το 2018 για 12,1 εκατ. δολάρια. Οι Sotheby’s σημειώνουν ότι δεν έχει εκτεθεί ούτε προσφερθεί ποτέ προς πώληση στο Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ μόλις ένα ακόμη έργο του Monet με τη σύζυγό του έχει εμφανιστεί σε δημοπρασία.
Η Helena Newman των Sotheby’s χαρακτήρισε το έργο μουσειακής ποιότητας, συνδέοντάς το με άλλες απεικονίσεις της Camille στην ίδια παραλία που βρίσκονται σήμερα στο Musée Marmottan στο Παρίσι, στην National Gallery του Λονδίνου και στη Yale University Art Gallery. Η χρονολογία του είναι επίσης κρίσιμη, καθώς προηγείται λίγα χρόνια του Impression, Sunrise του 1874, του έργου που έδωσε το όνομα στον ιμπρεσιονισμό.
Η προέλευση μετρά ξανά
Το κοινό στοιχείο των δύο έργων είναι η ισχυρή προέλευση. Anne Bass στη μία περίπτωση, Peggy και David Rockefeller στην άλλη. Σε μια περίοδο όπου οι αγοραστές γίνονται πιο προσεκτικοί, τέτοιες συλλογές λειτουργούν σαν σφραγίδα αξιοπιστίας. Δεν αρκεί πλέον μόνο το όνομα του καλλιτέχνη· μετρά και η διαδρομή του έργου, ποιος το είχε, πόσο συχνά έχει εμφανιστεί στην αγορά και αν διαθέτει ιστορική ή μουσειακή βαρύτητα.
Η περίπτωση του Monet δείχνει γιατί ο ιμπρεσιονισμός εξακολουθεί να λειτουργεί ως μία από τις πιο ανθεκτικές κατηγορίες της αγοράς. Το ρεκόρ του καλλιτέχνη παραμένει στα 110,7 εκατ. δολάρια για το Meules του 1891, που πωλήθηκε στους Sotheby’s της Νέας Υόρκης το 2019. Ένα ακόμη έργο με νούφαρα, το Nymphéas en fleur περίπου του 1914-17, είχε φτάσει τα 84,7 εκατ. δολάρια στους Christie’s της Νέας Υόρκης το 2018. Από το 2008, 14 πίνακες του Monet έχουν ξεπεράσει τα 50 εκατ. δολάρια σε δημοπρασία, και οι εννέα από αυτούς απεικονίζουν νούφαρα.

Αυτό εξηγεί γιατί η νέα πώληση του Λονδίνου έχει μεγαλύτερη σημασία από ένα απλό preview. Οι δύο πίνακες λειτουργούν ως τεστ για το αν η ευρωπαϊκή αγορά μπορεί να διατηρήσει τη δυναμική που έδειξε πρόσφατα η Νέα Υόρκη στα κορυφαία έργα. Αν το Nymphéas κινηθεί κοντά στο υψηλό εύρος της εκτίμησης, θα επιβεβαιώσει ότι τα πιο αναγνωρίσιμα μοτίβα του Monet εξακολουθούν να προσελκύουν διεθνή ρευστότητα, ακόμη και όταν επιστρέφουν στην αγορά λίγα χρόνια μετά την προηγούμενη πώλησή τους.
Σε μια αγορά όπου η νεότερη και πιο ριψοκίνδυνη σύγχρονη δημιουργία πιέζεται, οι Sotheby’s ποντάρουν σε ένα από τα ασφαλέστερα ονόματα της ιστορίας της τέχνης. Και αυτό είναι το ουσιαστικό μήνυμα της πώλησης: οι συλλέκτες μπορεί να είναι πιο προσεκτικοί, αλλά για έργα με σπανιότητα, ισχυρή προέλευση και παγκόσμια αναγνωρισιμότητα, το κεφάλαιο παραμένει ενεργό.
