Η μαζική ανάπτυξη data centers τεχνητής νοημοσύνης, σε συνδυασμό με τις φιλοεπιχειρηματικές διατάξεις του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στο νομοσχέδιο «Ένα μεγάλο όμορφο νομοσχέδιο», διαμορφώνουν το 2025 σε ιδιαίτερα ευνοϊκή φορολογική χρονιά για τη Big Tech.
σχετικά άρθρα
Οι φορολογικές επιβαρύνσεις μειώθηκαν αισθητά για τρεις κολοσσούς που βρίσκονται στο επίκεντρο της επένδυσης στην τεχνητή νοημοσύνη, χάρη σε νέες εκπτώσεις που θεσπίστηκαν πέρυσι από τους Ρεπουμπλικανούς για αποσβέσεις, επενδύσεις και δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης. Αν και ορισμένες από τις ρυθμίσεις προβλέπουν αναβολές φόρων –γεγονός που μπορεί να αυξήσει τις υποχρεώσεις αργότερα– οι αλλαγές αναμένεται να προσθέσουν προς το παρόν δισεκατομμύρια στα καθαρά αποτελέσματα των εταιρειών.
Σύμφωνα με τις ετήσιες εκθέσεις που κατέθεσαν στις αμερικανικές αρχές, οι Amazon, Meta Platforms και Alphabet κατέγραψαν σημαντικές μειώσεις στους ομοσπονδιακούς φόρους εισοδήματος που αναμένουν να πληρώσουν το 2025. Η Amazon ανέφερε πτώση από περίπου 9 δισ. δολάρια το 2024 σε 1,2 δισ. το 2025, ενώ η Meta από 9,6 δισ. σε 2,8 δισ. δολάρια. Η Alphabet, που παρουσίασε συνδυαστικά ομοσπονδιακούς και πολιτειακούς φόρους, κατέγραψε μείωση από 21,1 δισ. σε 13,8 δισ. δολάρια.
Οι χαμηλότεροι φόροι έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία και οι τρεις εταιρείες δηλώνουν αυξημένη κερδοφορία. Τα εγχώρια κέρδη της Amazon ανήλθαν σχεδόν στα 90 δισ. δολάρια το 2025, αυξημένα πάνω από 40% σε σχέση με το 2024. Η Alphabet κατέγραψε άνοδο άνω του 32% στα 143,6 δισ. δολάρια, ενώ η Meta έφτασε τα 79,6 δισ. δολάρια, με αύξηση 20%.
Εν όψει της κριτικής που παραδοσιακά συνοδεύει τις μειώσεις φόρων στη Big Tech, ορισμένες εταιρείες έσπευσαν να εξηγήσουν τη θέση τους. Η Amazon, η οποία το 2018 είχε δεχθεί έντονες αντιδράσεις όταν δεν κατέβαλε ομοσπονδιακό φόρο, υποστήριξε ότι απλώς αξιοποιεί τους νέους κανόνες. «Πέρυσι το Κογκρέσο προχώρησε σε αλλαγές στον φορολογικό κώδικα για να ενθαρρύνει μεγαλύτερες επενδύσεις στην αμερικανική οικονομία, την καινοτομία και τους εργαζομένους… ο φετινός φορολογικός μας λογαριασμός αντικατοπτρίζει αυτές τις αλλαγές», ανέφερε η εταιρεία, σημειώνοντας επενδύσεις άνω των 340 δισ. δολαρίων στις ΗΠΑ, μεταξύ άλλων και στην τεχνητή νοημοσύνη.
Από την πλευρά της Meta, η οικονομική διευθύντρια Σούζαν Λι δήλωσε ότι η εταιρεία βλέπει «σημαντικές ταμειακές φορολογικές εξοικονομήσεις από τους νέους αμερικανικούς φορολογικούς νόμους», λόγω των μεγάλων επενδύσεων σε υποδομές και R&D.
Κεντρικό ρόλο στις μειώσεις παίζουν οι νέες εκπτώσεις για αποσβέσεις περιουσιακών στοιχείων, κεφαλαιουχικές επενδύσεις, κατασκευή ή αναβάθμιση εργοστασίων, τόκους και δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης. Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για 100% έκπτωση δαπανών σε νέες εγκαταστάσεις ή αναβαθμίσεις υφιστάμενων εργοστασίων, η οποία προστέθηκε την τελευταία στιγμή, μετά από παρέμβαση του Λευκού Οίκου και του υπουργού Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ.
Παρά τα οφέλη του 2025, οι αναβολές φόρων είναι σημαντικές. Η Amazon δήλωσε πάνω από 11 δισ. δολάρια αναβαλλόμενους φόρους, η Meta περισσότερα από 18 δισ., ενώ η Alphabet περίπου 8 δισ. δολάρια. Οι πραγματικές πληρωμές για φέτος θα είναι υψηλότερες από το σκέλος του 2025 μόνο, λόγω υποχρεώσεων από προηγούμενα έτη· ενδεικτικά, η Amazon εκτιμά συνολικές πληρωμές 2,75 δισ. δολαρίων.
Τα στοιχεία έχουν ήδη προκαλέσει αντιδράσεις. Το Institute on Taxation and Economic Policy υποστηρίζει ότι οι τρεις εταιρείες «απέφυγαν» σχεδόν 50 δισ. δολάρια φόρων, συγκρίνοντας τις πληρωμές τους με τον ονομαστικό συντελεστή 21%. Στην ανάλυση περιλαμβάνεται και η Tesla, η οποία, σύμφωνα με την ίδια πηγή, δεν κατέβαλε ομοσπονδιακό φόρο για το 2025. Το think tank σημειώνει επίσης ότι οι διευθύνοντες σύμβουλοι και των τεσσάρων εταιρειών έδωσαν το «παρών» στην ορκωμοσία του Τραμπ πέρυσι. «Οι φορολογικές μειώσεις που προωθήθηκαν από τη διοίκηση Τραμπ πέρυσι και το 2017 επέτρεψαν στις ταχύτερα αναπτυσσόμενες εταιρείες του κόσμου να πληρώνουν ιστορικά χαμηλούς συντελεστές ομοσπονδιακού φόρου εισοδήματος», αναφέρει το Ινστιτούτο, προσθέτοντας ότι «αυτό πιθανότατα είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου», καθώς οι περισσότερες μεγάλες επιχειρήσεις δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιήσει τα στοιχεία των φόρων τους για το 2025.
