Θιβέτ και αλγόριθμοι: το σχέδιο της Κίνας να κερδίσει τον «πόλεμο των αφηγήσεων»
Σε συνέδριο στη Λάσα, στέλεχος κρατικού φορέα λέει ότι το Πεκίνο πρέπει να «προσαρμοστεί» στους αλγόριθμους της Silicon Valley. Μια ματιά στη νέα, αλγοριθμική μάχη της επιρροής — και στις δύο όψεις της.
Συνέδριο διεθνούς επικοινωνίας στη Λάσα, πρωτεύουσα του Θιβέτ· η Κίνα επιδιώκει να διαμορφώσει την παγκόσμια αφήγηση για την περιοχή.
Η Κίνα ανοίγει νέο μέτωπο στη μάχη της αφήγησης για το Θιβέτ. Συγκεκριμένα, σε συνέδριο στη Λάσα στέλεχος κρατικού φορέα μίλησε για τους αλγόριθμους. Μάλιστα, υποστήριξε ότι το Πεκίνο πρέπει να προσαρμοστεί σε αυτούς, αντί να τους πολεμά. Δηλαδή, στόχος είναι να επιβληθεί η κινεζική εικόνα του «σύγχρονου Θιβέτ». Όμως η ίδια αυτή εικόνα παραμένει βαθιά επίμαχη. Έτσι, το θέμα ανοίγει μια πολύ μεγαλύτερη συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη και την επιρροή.
σχετικά άρθρα
Τι είπαν στη Λάσα
Το συνέδριο συγκέντρωσε πάνω από 300 συμμετέχοντες. Συγκεκριμένα, στελέχη μέσων, αξιωματούχους και ακαδημαϊκούς. Μάλιστα, ο Αμερικανός Ζάκαρι Λούντκβιστ μίλησε ως στέλεχος του κρατικού CICG. Δηλαδή, χρησιμοποιεί και το κινεζικό όνομα Χουάνγκ Χάο. Επιπλέον, υποστήριξε ότι ο μεγαλύτερος φραγμός δεν είναι πια η δυτική εχθρότητα. Συγκεκριμένα, κατηγόρησε τις μηχανές πρότασης της Silicon Valley. Όμως, κατά τον ίδιο, ο αλγόριθμος σπρώχνει τους χρήστες σε μια έτοιμη, έντονα πολιτική αφήγηση. Γι’ αυτό μίλησε για ένα «κουκούλι πληροφορίας» που πνίγει άλλες φωνές.
Η μάχη της λέξης: «Θιβέτ» ή «Xizang»
Πίσω από τα λόγια κρύβεται και μια μάχη ονομάτων. Πρώτον, το Πεκίνο προωθεί από το 2023 τον όρο «Xizang». Δηλαδή, την κινεζική, λατινική απόδοση αντί για το «Θιβέτ». Μάλιστα, το θεωρεί τρόπο να επιβάλει τη δική του «κυρίαρχη αφήγηση». Επιπλέον, η κίνηση εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική «δύναμης του λόγου». Συγκεκριμένα, η Κίνα θέλει να «αφηγηθεί καλά» τη δική της ιστορία στον κόσμο. Όμως οι επικριτές βλέπουν εδώ μια προσπάθεια αλλοίωσης της θιβετιανής ταυτότητας.
Η λογική του «αλγοριθμικού» πολέμου
Η στρατηγική αυτή δείχνει μια νέα μορφή επιρροής. Πρώτον, οι κρατικοί φορείς δεν παλεύουν πια μόνο με δηλώσεις. Δηλαδή, στοχεύουν κατευθείαν στους αλγόριθμους που διαμορφώνουν τη γνώμη. Μάλιστα, το Πεκίνο έχει ήδη στήσει κέντρα και εργαλεία επικοινωνίας για το Θιβέτ. Επιπλέον, παρουσίασε πρόσφατα και ένα «θιβετιανό» γλωσσικό μοντέλο . Γι’ αυτό η μάχη της αφήγησης γίνεται ολοένα πιο τεχνολογική. Όμως το ίδιο εργαλείο, η τεχνητή νοημοσύνη, υπηρετεί κάθε πλευρά που το ελέγχει.
Η άλλη όψη
Εδώ όμως χρειάζεται καθαρή ματιά και αντίλογος. Πρώτον, η «ακριβής εικόνα του Θιβέτ» αποτελεί διατύπωση της κινεζικής πλευράς. Δηλαδή, δυτικές κυβερνήσεις και οργανώσεις δικαιωμάτων την αμφισβητούν ανοιχτά. Μάλιστα, καταγγέλλουν πεAIριορισμούς στη θρησκεία, την κουλτούρα και τη γλώσσα. Επιπλέον, η θιβετιανή διασπορά μιλά για συστηματικό έλεγχο και αφομοίωση. Όμως η Κίνα απορρίπτει αυτές τις κατηγορίες ως «προκατάληψη». Γι’ αυτό κάθε πλευρά παρουσιάζει το δικό της Θιβέτ. Συνεπώς, μια «αφήγηση» δεν ταυτίζεται αυτόματα με την πραγματικότητα.
Το «κουκούλι της πληροφορίας» αφορά όλους
Υπάρχει όμως και μια ειρωνεία στην όλη ιστορία. Πρώτον, το «κουκούλι πληροφορίας» είναι ένα πραγματικό φαινόμενο. Δηλαδή, οι αλγόριθμοι φιλτράρουν και ενισχύουν αυτό που ήδη πιστεύουμε. Μάλιστα, αυτό ισχύει για κάθε θέμα και για κάθε πλευρά. Όμως η ίδια η Κίνα ελέγχει αυστηρά την πληροφορία στο εσωτερικό της. Γι’ αυτό πολλοί βρίσκουν παράδοξο να καταγγέλλει «φούσκες» στη Δύση. Επιπλέον, το πρόβλημα της αλγοριθμικής ενίσχυσης ξεπερνά κατά πολύ το Θιβέτ.
Γιατί αφορά την Ευρώπη και την Ελλάδα
Το ζήτημα αγγίζει άμεσα και την Ευρώπη. Πρώτον, η ΕΕ ρυθμίζει ήδη τους αλγόριθμους με την Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες. Δηλαδή, ζητά διαφάνεια στα συστήματα πρότασης των πλατφορμών. Μάλιστα, η Ένωση χτίζει άμυνες απέναντι στην ξένη χειραγώγηση της πληροφορίας. Επιπλέον, το Ευρωκοινοβούλιο θέτει επανειλημμένα το θέμα των δικαιωμάτων στο Θιβέτ. Όμως η Ελλάδα ισορροπεί λεπτά ανάμεσα στις αξίες της ΕΕ και στις σχέσεις με την Κίνα. Συγκεκριμένα, μέσα από επενδύσεις όπως η COSCO στον Πειραιά. Γι’ αυτό και η Αθήνα διαβάζει κριτικά τέτοιες αφηγήσεις.
Η μεγάλη εικόνα
Η μεγάλη εικόνα ξεπερνά κατά πολύ το Θιβέτ. Πρώτον, η επιρροή παίζεται πια στο πεδίο των αλγορίθμων. Δηλαδή, όποιος ορίζει την «πρόταση» ορίζει εν μέρει και την αντίληψη. Όμως καμία αφήγηση δεν αντικαθιστά τον έλεγχο των πηγών. Μάλιστα, η διαφάνεια και η πολυφωνία μένουν η καλύτερη άμυνα. Γι’ αυτό ο κριτικός αναγνώστης γίνεται πιο πολύτιμος από ποτέ. Τελικά, την «αλήθεια» δεν την ορίζει ο αλγόριθμος, αλλά η διασταύρωση.
