Κυπριακό: Ο χρόνος «τρώει» τη λύση!
Το Κυπριακό παραμένει ανοιχτή πληγή της Ευρώπης εδώ και 52 ολόκληρα χρόνια, με την πρόσφατη επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, στη Λευκωσία (28-29 Ιουλίου) να αποδεικνύεται άκαρπη για μια οριστική λύση. Μπορεί να μην υπήρξε συμφωνία για επανέναρξη συνομιλιών ή κάποιο νέο σχέδιο, όμως ο Γκουτέρες κατάφερε να κρατήσει ζωντανή τη διαδικασία, αποτρέποντας την πλήρη κατάρρευση του μοναδικού διεθνούς πλαισίου.
σχετικά άρθρα
Από το αδιέξοδο του Κραν Μοντανά το 2017 μέχρι σήμερα, το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών όχι μόνο δεν μειώθηκε, αλλά διευρύνθηκε δραματικά. Η Τουρκία εγκατέλειψε ουσιαστικά τη λογική της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας. Πλέον, προβάλλει επίσημα την «κυριαρχική ισότητα» και τη λύση δύο κρατών. Αυτή δεν είναι απλά ένας διαπραγματευτικός ελιγμός, αλλά μια στρατηγική επιλογή που εντάσσεται στη συνολική της γεωπολιτική αντίληψη για την Ανατολική Μεσόγειο, όπου η Κύπρος αποτελεί κρίσιμο πυλώνα στρατιωτικής παρουσίας, ενεργειακού σχεδιασμού και θαλάσσιου ελέγχου. Για περισσότερα, δείτε αναλύσεις στην κατηγορία Διεθνή.
Στον αντίποδα, η Κυπριακή Δημοκρατία παραμένει σταθερά προσηλωμένη στη μόνη βάση λύσης που αναγνωρίζεται από τα Ηνωμένα Έθνη: τη διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία με μία κυριαρχία, μία διεθνή προσωπικότητα και μία ιθαγένεια. Αυτή η θέση εδράζεται στα Ψηφίσματα 541 και 550 του Συμβουλίου Ασφαλείας, καθώς και στη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, που επιβεβαιώνουν τη διεθνή ευθύνη της Τουρκίας για τα κατεχόμενα.
Η Αθήνα στηρίζει πλήρως τη Λευκωσία, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην αλληλεγγύη προς ένα κράτος-μέλος και τη διατήρηση λειτουργικών σχέσεων με την Άγκυρα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, από την πλευρά τους, βλέπουν το Κυπριακό μέσα από το πρίσμα της περιφερειακής σταθερότητας και της συνοχής του ΝΑΤΟ, αποφεύγοντας να θίξουν την Τουρκία. Το θέμα έχει και έντονες Πολιτικές προεκτάσεις.
Το σημαντικότερο εμπόδιο, ωστόσο, δεν είναι μόνο οι διαφωνίες για την κυριαρχία, τις εγγυήσεις, την ασφάλεια ή την αποχώρηση των κατοχικών στρατευμάτων. Είναι ο ίδιος ο χρόνος. Κάθε χρόνο που περνά, η προσωρινότητα μετατρέπεται σε κανονικότητα. Νέες γενιές μεγαλώνουν χωρίς εμπειρία κοινής πατρίδας, διαφορετικοί θεσμοί και πολιτικές κουλτούρες εδραιώνονται, και η de facto διχοτόμηση αποκτά χαρακτηριστικά ιστορικής μονιμότητας. Δυστυχώς, επιβεβαιώνεται η διαχρονική στρατηγική που είχε περιγράψει ήδη από τη δεκαετία του 1950 ο Νιχάτ Ερίμ.
Η αποστολή Γκουτέρες, παρότι δεν έλυσε το Κυπριακό, κράτησε ανοικτή την προοπτική του διαλόγου, αποτρέποντας την επικράτηση της αντίληψης ότι η διχοτόμηση αποτελεί πλέον αναπόφευκτη εξέλιξη. Όμως, τα μεγάλα διεθνή ζητήματα δεν επιλύονται όταν το επιθυμούν οι διαμεσολαβητές, αλλά όταν οι εμπλεκόμενοι αντιληφθούν ότι το κόστος της μη λύσης υπερβαίνει το κόστος του συμβιβασμού. Στην Κύπρο, αυτή η στιγμή δεν έχει φτάσει ακόμα, και ο χρόνος τρέχει εις βάρος μας.
