Ο μύθος του Άνκορατζ: η Ρωσία ζητά «διευκρινίσεις» για συμφωνίες που ο ίδιος ο Πούτιν παραδέχτηκε πως δεν υπάρχουν

Η Ρωσία θέτει νέο προαπαιτούμενο για τις συνομιλίες περί Ουκρανίας. Ζητά από τις ΗΠΑ να «διευκρινίσουν» τη στάση τους για τις «συμφωνίες της Αλάσκας». Δηλαδή, για όσα υποτίθεται ότι συμφωνήθηκαν στη σύνοδο Τραμπ-Πούτιν του περασμένου Αυγούστου. Μάλιστα, το Κρεμλίνο ζητά αυτή τη διευκρίνιση πριν δεχτεί νέες ειρηνευτικές προτάσεις. Ωστόσο, οι ίδιες αυτές «συμφωνίες» έχουν διαψευστεί από όλες τις πλευρές. Έτσι, η Μόσχα χτίζει μια απαίτηση πάνω σε ένα θεμέλιο που η ίδια αμφισβήτησε.

σχετικά άρθρα

Οι ΗΠΑ βγαίνουν από την αίθουσα όταν μιλά η Γαλλία: το σπάνιο επεισόδιο που δείχνει πόσο βαθύ είναι το διατλαντικό ρήγμα

Βόμβα σε προξενείο χώρας της ΕΕ: πέντε νεκροί στο Σλαβιάνσκ και μια διακοίνωση που κλιμακώνει

Ο Τραμπ προειδοποιεί Κίνα και Ρωσία να μην εξοπλίσουν το Ιράν: «Θα ήταν πολύ κακό γι’ αυτές»

Τι ζητά η Μόσχα

Ας δούμε πρώτα το ρωσικό αίτημα με ακρίβεια. Η διατύπωση έχει σημασία. Πρώτον, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Ριάμπκοφ ζήτησε ξεκαθάρισμα από την Ουάσιγκτον. Δεύτερον, δήλωσε ότι η Ρωσία «δεν εγκαταλείπει τις αμερικανικές προτάσεις» που προηγήθηκαν της Αλάσκας. Μάλιστα, κατηγόρησε τη Δύση ότι απομακρύνεται από τις «βασικές συνεννοήσεις του Άνκορατζ». Επιπλέον, συνέδεσε αυτό το ξεκαθάρισμα με κάθε νέα πρόταση. Ωστόσο, δεν διευκρίνισε ποτέ ποιες ακριβώς ήταν αυτές οι συνεννοήσεις. Γι’ αυτό η απαίτηση παραμένει σκόπιμα αόριστη.

Ένας μύθος που γεννήθηκε στην Αλάσκα

Για να καταλάβουμε το ζήτημα, χρειάζεται να πάμε πίσω. Η ιστορία ξεκινά τον Αύγουστο του 2025. Καταρχάς, η σύνοδος Τραμπ-Πούτιν στο Άνκορατζ γέννησε έναν νέο όρο. Έπειτα, το «πνεύμα του Άνκορατζ» έγινε σημαία της ρωσικής διπλωματίας. Μάλιστα, το Κρεμλίνο επέμενε επί έναν χρόνο ότι εκεί επιτεύχθηκαν συμφωνίες-κλειδιά. Επιπλέον, τις παρουσίαζε ως τον μόνο δρόμο για την ειρήνη. Ωστόσο, η ίδια η σύνοδος δεν παρήγαγε ούτε εκεχειρία ούτε συγκεκριμένο κείμενο. Γι’ αυτό ο όρος λειτούργησε περισσότερο ως αφήγημα παρά ως γεγονός.

Η ομολογία του ίδιου του Πούτιν

Και εδώ βρίσκεται η πιο αποκαλυπτική αντίφαση. Η διάψευση ήρθε από την κορυφή. Πρώτον, ο ίδιος ο Βλαντίμιρ Πούτιν παραδέχτηκε δημόσια ότι «δεν υπήρξαν συμφωνίες στο Άνκορατζ». Δεύτερον, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Ρούμπιο το είχε ήδη διαψεύσει κατηγορηματικά. Μάλιστα, δήλωσε ότι «αν υπήρχε συμφωνία, ο πόλεμος θα είχε ήδη τελειώσει». Επιπλέον, ακόμη και Ρώσοι αξιωματούχοι αρνήθηκαν ότι χρησιμοποίησαν ποτέ τη φράση «πνεύμα του Άνκορατζ». Ωστόσο, η Μόσχα συνεχίζει να επικαλείται αυτές τις ανύπαρκτες συνεννοήσεις. Γι’ αυτό η επίκληση μοιάζει με διπλωματικό τέχνασμα.

Τι πραγματικά ζητούσε η Ρωσία

Πίσω από την ασάφεια κρύβεται μια πολύ συγκεκριμένη απαίτηση. Και εξηγεί γιατί απέτυχαν οι συνομιλίες. Καταρχάς, πηγή γνώστης των συζητήσεων ανέφερε το βασικό ρωσικό αίτημα. Έπειτα, η Μόσχα ζητούσε να πιέσουν οι ΗΠΑ το Κίεβο να αποσυρθεί από το Ντονμπάς. Μάλιστα, ένα τέτοιο αίτημα ήταν εξαρχής αδιανόητο για την Ουκρανία. Επιπλέον, ο Ρούμπιο επιβεβαίωσε ότι η Ρωσία θέλει «ολόκληρο το Ντονέτσκ». Ωστόσο, καμία ουκρανική κυβέρνηση δεν θα το αποδεχόταν αυτό. Γι’ αυτό οι «συνεννοήσεις» δεν μπορούσαν να γίνουν πραγματική βάση.

Η διπλωματία της καθυστέρησης

Η ρωσική τακτική αποκτά νόημα υπό αυτό το πρίσμα. Ο χρόνος παίζει ρόλο. Πρώτον, θέτοντας προαπαιτούμενα, η Μόσχα καθυστερεί κάθε ουσιαστική διαπραγμάτευση. Δεύτερον, στο μεταξύ συνεχίζει την πίεση στο πεδίο της μάχης. Μάλιστα, ισχυρίζεται ότι κατέλαβε 5.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα μέσα στο 2025. Επιπλέον, εκμεταλλεύεται την αμερικανική απόσπαση προσοχής στον πόλεμο του Ιράν. Ωστόσο, κατηγορεί ταυτόχρονα την Ουάσιγκτον ότι «κερδίζει χρόνο για να επανεξοπλίσει το Κίεβο». Γι’ αυτό η καθυστέρηση λειτουργεί ως όπλο και για τις δύο πλευρές.

Η γνώριμη τακτική της ασάφειας

Το μοτίβο αυτό μας είναι ήδη οικείο. Το είδαμε αλλού. Καταρχήν, στη συμφωνία για το Ιράν, μια αόριστη φράση ξανάνοιξε τον πόλεμο. Έπειτα, η κάθε πλευρά τη διάβασε όπως τη συνέφερε. Μάλιστα, το ίδιο συμβαίνει τώρα με τις «συνεννοήσεις του Άνκορατζ». Επιπλέον, η ασάφεια επιτρέπει σε κάθε πλευρά να κατηγορεί την άλλη για παραβίαση. Ωστόσο, χωρίς γραπτό κείμενο, καμία κατηγορία δεν επαληθεύεται. Γι’ αυτό η στρατηγική αοριστία γίνεται εργαλείο διαπραγμάτευσης.

Οι δύο πραγματικότητες

Παράλληλα με τον μύθο, τρέχει και μια πραγματική διαπραγμάτευση. Οι δύο εικόνες συγκρούονται. Πρώτον, Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι «το 90%» των ζητημάτων έχει λυθεί. Δεύτερον, στο πεδίο όμως ο πόλεμος συνεχίζεται αμείωτος. Μάλιστα, το αρχικό σχέδιο των 28 σημείων συρρικνώθηκε στα 20 μετά από ευρωπαϊκές πιέσεις. Επιπλέον, το Κίεβο και οι Ευρωπαίοι «μαλάκωσαν» ένα κείμενο που κατηγορήθηκε ως συνθηκολόγηση. Ωστόσο, η Μόσχα αρνείται ακόμη να πει αν το στηρίζει. Γι’ αυτό η απόσταση λόγων και πραγματικότητας παραμένει τεράστια.

Το ευρωπαϊκό διακύβευμα

Και τώρα η οπτική που αφορά εμάς. Η Ευρώπη δεν είναι απλός παρατηρητής. Πρώτον, οι Ευρωπαίοι συνέβαλαν στη διαμόρφωση των εγγυήσεων ασφαλείας για το Κίεβο. Δεύτερον, μια κακή συμφωνία θα επιβάρυνε άμεσα την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Μάλιστα, η ήπειρος καλείται να εγγυηθεί την επόμενη μέρα του πολέμου. Επιπλέον, η αμερικανική απόσπαση προσοχής αυξάνει το ευρωπαϊκό βάρος. Ωστόσο, η ενότητα των Ευρωπαίων παραμένει η μόνη πραγματική μόχλευση. Γι’ αυτο η έκβαση των συνομιλιών κρίνεται και στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Το συμπέρασμα

Στο τέλος μένει μια εικόνα διπλωματικού λαβυρίνθου. Ένα αίτημα διευκρίνισης για κάτι που δεν υπήρξε ποτέ. Πρώτον, η Μόσχα επικαλείται συμφωνίες που ο ίδιος ο Πούτιν διέψευσε. Ωστόσο, στόχος της φαίνεται να είναι ο χρόνος, όχι η σαφήνεια. Μάλιστα, η πραγματική διαπραγμάτευση των 20 σημείων προχωρά αργά και επίπονα. Γι’ αυτο το «πνεύμα του Άνκορατζ» λειτουργεί ως καπνός, όχι ως πυξίδα. Τελικά, στη διπλωματία του πολέμου, ακόμη και ένας μύθος μπορεί να γίνει διαπραγματευτικό όπλο.