Λεπέν: Σύνταξη στα 60 και ατομικοί επενδυτικοί λογαριασμοί – Το σχέδιο για 900 δισ. ευρώ
Το σχέδιο διατηρεί το δημόσιο αναδιανεμητικό σύστημα και προσθέτει κεφαλαιοποιητικό πυλώνα με 12 δισ. ευρώ ετησίως, υπό τη διαχείριση της Caisse des Dépôts, με στόχο απόδοση 4% έως 6%.
Μια ριζική αναμόρφωση του γαλλικού συνταξιοδοτικού συστήματος προτείνει η Μαρίν Λεπέν, συνδυάζοντας τη δυνατότητα συνταξιοδότησης στα 60 έτη για συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων με τη δημιουργία ατομικών επενδυτικών λογαριασμών. Η πρόταση της ηγετικής φυσιογνωμίας της γαλλικής ακροδεξιάς, ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027, φιλοδοξεί να συγκεντρώσει κεφάλαια ύψους 900 δισεκατομμυρίων ευρώ μέσα σε μία γενιά, εισάγοντας ένα νέο μοντέλο χρηματοδότησης των συντάξεων.
Οι ηλικίες και τα χρόνια εισφορών
Η κ. Λεπέν χαρακτήρισε την πρότασή της «πραγματική επανάσταση», υποστηρίζοντας ότι θα επιτρέψει σε περισσότερους Γάλλους να αποκτήσουν πρόσβαση στα οφέλη των μακροχρόνιων επενδύσεων. Το σχέδιο προβλέπει τη διατήρηση του δημόσιου αναδιανεμητικού συστήματος, αλλά και τη δημιουργία ενός συμπληρωματικού κεφαλαιοποιητικού πυλώνα. Σύμφωνα με την πρόταση, όσοι ξεκινούν να εργάζονται πριν από τα 20 θα μπορούν να συνταξιοδοτούνται στα 60, εφόσον έχουν συμπληρώσει 40 χρόνια εισφορών, ενώ για όσους εισέρχονται στην αγορά εργασίας μετά τα 23 θα απαιτούνται 42 χρόνια ασφάλισης. Παράλληλα, θα διατηρείται η δυνατότητα πλήρους συνταξιοδότησης στα 67.
Οι ατομικοί λογαριασμοί
Το πιο καινοτόμο στοιχείο αφορά τη δημιουργία ατομικών λογαριασμών αποταμίευσης και επένδυσης, οι οποίοι θα χρηματοδοτούνται με περίπου 12 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Όπως εξήγησε ο πρόεδρος του Εθνικού Συναγερμού, Ζορντάν Μπαρντελά, οι πόροι θα προέρχονται από την ανακατεύθυνση υφιστάμενων εισφορών που σήμερα χρηματοδοτούν πολιτικές στέγασης και επαγγελματικής κατάρτισης. Τη διαχείριση των κεφαλαίων θα αναλάβει η δημόσια χρηματοπιστωτική αρχή Caisse des Dépôts et Consignations, με στόχο μέση ετήσια απόδοση μεταξύ 4% και 6%, επιλογή που αποσκοπεί στον περιορισμό των ανησυχιών για την έκθεση των αποταμιεύσεων σε ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια.
Οι επιφυλάξεις
Οι οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι οι προβλεπόμενες αποδόσεις δεν είναι εγγυημένες, ενώ η μεταφορά πόρων από άλλες δημόσιες πολιτικές δημιουργεί νέα χρηματοδοτικά κενά. Επιπλέον, η συγκέντρωση 900 δισεκατομμυρίων προϋποθέτει σταθερές εισφορές και ευνοϊκές συνθήκες στις αγορές για πολλές δεκαετίες. Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια χώρα όπου οι συντάξεις απορροφούν σχεδόν το ένα τέταρτο των δημόσιων δαπανών και το δημόσιο χρέος έχει ξεπεράσει το 120% του ΑΕΠ, ενώ η προηγούμενη προσπάθεια του Εμανουέλ Μακρόν να αυξήσει το όριο στα 64 είχε προκαλέσει μαζικές κινητοποιήσεις.
Το χρονοδιάγραμμα και το δίλημμα
Η κ. Λεπέν υποστηρίζει ότι η μεταρρύθμιση θα μπορούσε να τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2028, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο δημοψηφίσματος εάν δεν εξασφαλιστεί κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Το σχέδιο επαναφέρει στο επίκεντρο ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό δίλημμα: πώς μπορούν να διατηρηθούν βιώσιμες οι συντάξεις σε κοινωνίες που γερνούν, χωρίς να αυξάνονται διαρκώς τα όρια ηλικίας ή οι εισφορές. Αντίστοιχοι κεφαλαιοποιητικοί μηχανισμοί λειτουργούν ήδη στη Σουηδία, τη Δανία και την Ολλανδία, με διαφορετικά χαρακτηριστικά και βαθμούς κρατικής εποπτείας.

