Σήμερα 13 Ιουλίου τιμώνται η Οσία Σάρρα και οι Όσιοι Ηλιόφωτοι
Στις 13 Ιουλίου, το ορθόδοξο εορτολόγιο τιμά τη μνήμη της Οσίας Σάρρας και των Οσίων Ηλιοφώτων. Τα ονόματα που εορτάζουν σήμερα περιλαμβάνουν τη Σάρα (ή Σάρρα) και τον Ηλιόφωτο.
σχετικά άρθρα
Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά συγκεκριμένα την Οσία Σάρρα την εν Λιβύη και τους Οσίους Ηλιόφωτους, οι οποίοι ήταν πέντε μάρτυρες και ασκητές της Κύπρου. Η ημέρα αυτή είναι αφιερωμένη σε ασκητικές μορφές που επέδειξαν πνευματική δύναμη και αφοσίωση.
Ποιοι ήταν οι Άγιοι Ηλιόφωτοι
Οι Άγιοι Ηλιόφωτοι αποτελούνταν από τους Επαφρόδιτο, Αμμώνιο, Χουλέλαιο, Ευσθένιο και τον αρχηγό τους Ηλιόφωτο. Άλλες πηγές αναφέρουν τα ονόματα Ηλιόφωτος, Αμμώνιος, Αυξουθένιος, Ευτύχιος, Ευφημιανός και Χουλελαίος.
Σύμφωνα με την ιστορική παράδοση, οι άγιοι αυτοί ανήκαν στους τριακόσιους Αλαμάνους που έφτασαν στην Κύπρο μετά τη δεύτερη Σταυροφορία. Μετά τον ναυαγίου του πλοίου τους στα ανοιχτά της Πάφου λόγω σφοδρής τρικυμίας, οι Αλαμάνοι διασκορπίστηκαν στο νησί, όπου συνέχισαν την ασκητική τους ζωή.
Οι πέντε ασκητές, μετά από περιπλάνηση, εγκαταστάθηκαν στο βουνό Κορώνη, πλησίον του χωριού Κάτω Μονή. Εκεί ίδρυσαν το ασκητήριό τους σε δύο σπηλιές στην κορυφή του βουνού. Ο Ηλιόφωτος, ένας εκ των πέντε, ήταν ιερέας και πνευματικός πατέρας των υπολοίπων, οι οποίοι έλαβαν το όνομά τους από αυτόν. Ο Επαφρόδιτος ανέλαβε καθήκοντα βοσκού.
Τα κοπάδια των ζώων τους αυξάνονταν σημαντικά, όπως μαρτυρούν οι «Αγιόμανδρες των Ηλιοφώτων» στην Κάτω Μονή. Σήμερα σώζονται ακόμη πέτρινα γαλευτήρια λαξευμένα στον βράχο και αυλάκια μεταφοράς γάλακτος, σε μια έκταση περίπου δώδεκα στρεμμάτων.
Παράλληλα με την αύξηση των κοπαδιών, οι Άγιοι προσέλκυαν πλήθος πιστών από τις γύρω περιοχές, οι οποίοι αναζητούσαν την πνευματική τους καθοδήγηση και ευλογία. Οι πιστοί συμμετείχαν με ευλάβεια στις θείες λειτουργίες που τελούσαν οι Άγιοι στην εκκλησία που είχαν οικοδομήσει, βιώνοντας πνευματική ανάταση.
Ωστόσο, το έργο των Αγίων Ηλιοφώτων προκάλεσε την εχθρότητα των αρχών.
Εκείνη την περίοδο, η Κύπρος κυβερνιόταν από τον ηγεμόνα Σαβίνο. Πληροφορηθείς τη δράση των Αγίων, ο Σαβίνος τους κάλεσε και τους ζήτησε να αρνηθούν τον Χριστό. Η άρνηση των Αγίων ήταν κατηγορηματική, με αποτέλεσμα να υποστούν βασανιστήρια, όπως μαστίγωμα, φυλάκιση, ξέσχισμα σάρκας, και τελικά τον αποκεφαλισμό.
Οι πιστοί, πληροφορηθέντες το μαρτύριό τους, περισυνέλεξαν τη νύχτα τα ιερά σκηνώματα και τα ενταφίασαν στα δύο σπήλαια όπου οι Άγιοι προσεύχονταν. Τρεις ενταφιάστηκαν στο ένα σπήλαιο και δύο στο άλλο, με τους πιστούς να ψάλλουν τον ύμνο: «Μαρτύρων τοῦ Χριστοῦ, τὴν πεντάριθμον δόξαν, ὑμνήσωμεν πιστοί, εὐφημίαν ᾀσμάτων, Ἠλιόφωτον, Ἀμμώνιον, Ἐπαφρόδιτον, Χουλέλαιον καὶ Εὐσθένιον οὗτοι ἤθλησαν μέχρι τομῆς καὶ θανάτου, οὗτοι στέφανον τῆς ἀφθαρσίας λαβόντες, αἰτούσι σωθήναι ἠμᾶς.»
Τα λείψανα των οσιομαρτύρων ανακαλύφθηκαν αργότερα, μετά από αναφορές για θαύματα στον τόπο ταφής τους. Ανάμεσα σε αυτά, αξίζει να αναφερθούν δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα.
Ένας ιερέας από το χωριό Μαλούντα, ο οποίος έπασχε από ογκώματα στα χέρια («σκάθαροι»), αναζήτησε θεραπεία ανεπιτυχώς σε ιατρούς. Στράφηκε στους Αγίους, κάνοντας τάμα. Εκεί διαπίστωσε την απουσία των ιερών καρών και μέρους των λειψάνων. Κατά τη διάρκεια του ύπνου του, είδε πέντε άνδρες να τον παρηγορούν και να τον κατευθύνουν να φτιάξει ένα ξύλινο κουτί για τα εναπομείναντα λείψανα. Μετά την εκτέλεση των οδηγιών, ο ιερέας θεραπεύτηκε από την ασθένειά του.
Επιπλέον, μια γυναίκα από τη Λευκωσία που έπασχε από ανίατη ασθένεια, θεραπεύτηκε μετά από λειτουργία και σταύρωση με το κουτί που περιείχε τα λείψανα των Αγίων. Παρόμοιες αναφορές για θεραπεία υπήρξαν και για άλλες ασθένειες, όπως βαριές ποδαλγίες.
