«92% λένε “το Ιράν κέρδισε”: στα τάρταρα η δημοτικότητα Νετανιάχου ενόψει των εκλογών της 27ης Οκτωβρίου
Το Ισραήλ ψηφίζει στις 27 Οκτωβρίου. Και η κάλπη μετατρέπεται σε δημοψήφισμα για τον μακροβιότερο πρωθυπουργό της χώρας, μέσα σε ένα πλέγμα πέντε ανοιχτών κρίσεων.
: Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου· οι εκλογές της 27ης Οκτωβρίου θεωρούνται δημοψήφισμα για την ηγεσία του.
Το Ισραήλ όρισε εθνικές εκλογές για τις 27 Οκτωβρίου. Πρόκειται για την τελευταία ημερομηνία που επιτρέπει ο νόμος. Δηλαδή, η κυβέρνηση συμπληρώνει πλήρη τετραετία, κάτι σπάνιο για τη χώρα. Μάλιστα, η ψηφοφορία θεωρείται ευρέως δημοψήφισμα για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ωστόσο, η δημοτικότητά του καταρρέει. Έτσι, ο μακροβιότερος πρωθυπουργός της χώρας δίνει την πιο δύσκολη μάχη του.
Η κατάρρευση στις δημοσκοπήσεις
Ας δούμε πρώτα τα νούμερα, γιατί είναι αποκαλυπτικά. Η πτώση είναι κάθετη και γρήγορη. Πρώτον, η στήριξη στον Νετανιάχου έπεσε από το 40% στο 29% μέσα σε τρεις μήνες. Δεύτερον, μια δημοσκόπηση έδειξε ότι το 92% των Ισραηλινών θεωρεί πως το Ιράν κέρδισε τον πόλεμο. Μάλιστα, η πλειοψηφία θέλει πλέον τον πρωθυπουργό εκτός εξουσίας. Επιπλέον, η δυσαρέσκεια απλώνεται σε όλο το πολιτικό φάσμα. Ωστόσο, το Λικούντ παραμένει προς το παρόν πρώτο κόμμα. Γι’ αυτό η εικόνα είναι σύνθετη, όχι μονοσήμαντη.
Το «κακό deal» με το Ιράν
Και εδώ βρίσκεται η πρώτη μεγάλη νάρκη. Ο πόλεμος με το Ιράν στοιχειώνει τον πρωθυπουργό. Πρώτον, η εκεχειρία που ακολούθησε θεωρήθηκε ήττα από πολλούς Ισραηλινούς. Δηλαδή, μια συμφωνία που ευνόησε την Τεχεράνη. Μάλιστα, το ζήτημα αυτό το αναλύσαμε εκτενώς στη σειρά μας. Επιπλέον, η αίσθηση της «χαμένης νίκης» βαραίνει άμεσα τον Νετανιάχου. Ωστόσο, ο ίδιος επιμένει ότι εξάλειψε την ιρανική απειλή. Γι’ αυτό το αφήγημα της νίκης συγκρούεται με το λαϊκό αίσθημα.
Η σκιά της 7ης Οκτωβρίου
Η δεύτερη νάρκη είναι ακόμη βαθύτερη. Αφορά την ίδια την ασφάλεια της χώρας. Πρώτον, η αποτυχία της 7ης Οκτωβρίου παραμένει το κεντρικό τραύμα. Δεύτερον, η αντιπολίτευση ζητά επίσημη εξεταστική επιτροπή. Μάλιστα, ο Νετανιάχου αντιστέκεται σθεναρά σε αυτήν. Επιπλέον, προσπαθεί να μεταφέρει την ευθύνη αλλού. Ωστόσο, μεγάλο μέρος της κοινωνίας τον θεωρεί υπόλογο. Γι’ αυτό το ζήτημα της λογοδοσίας κυριαρχεί στην προεκλογική συζήτηση.
Η ώρα της κρίσης για τους θεσμούς
Η τρίτη νάρκη συνδέεται με όσα ήδη γράψαμε. Το θεσμικό ζήτημα μπαίνει στο επίκεντρο. Πρώτον, η ανεξαρτησία του Ανωτάτου Δικαστηρίου έγινε κεντρικό εκλογικό θέμα. Δηλαδή, μετά τη σύγκρουση της κυβέρνησης με τους δικαστές. Μάλιστα, το αναλύσαμε ως συνταγματική κρίση, όπου ο Νετανιάχου χτυπά τον «μόνο φρουρό». Επιπλέον, το 71% των Ισραηλινών ζητά πλέον γραπτό Σύνταγμα. Ωστόσο, η χώρα δεν διαθέτει τέτοιο μέχρι σήμερα. Γι’ αυτό οι εκλογές λειτουργούν και ως διόρθωση των θεσμών.
Οι δύο ακόμη νάρκες
Υπάρχουν και δύο επιπλέον μέτωπα που τον πιέζουν. Και τα δύο αγγίζουν ευαίσθητες πληγές. Πρώτον, η δίκη του ίδιου του Νετανιάχου για διαφθορά συνεχίζεται. Δεύτερον, το ζήτημα της στράτευσης των υπερορθόδοξων γίνεται εκρηκτικό. Μάλιστα, οι Χαρεντί εξαιρούνται, ενώ οι υπόλοιποι πολεμούν επί χρόνια. Επιπλέον, η ανισότητα αυτή προκαλεί οργή στην κοινωνία. Ωστόσο, τα υπερορθόδοξα κόμματα παραμένουν αναγκαίοι σύμμαχοι. Γι’ αυτό ο πρωθυπουργός παγιδεύεται ανάμεσα σε αντικρουόμενες πιέσεις.
Ο στρατηγός που ανεβαίνει
Απέναντί του αναδεικνύεται ένας ισχυρός νέος αντίπαλος. Το προφίλ του είναι διαφορετικό από τα συνηθισμένα. Πρώτον, ο Γκάντι Αϊζενκότ είναι πρώην αρχηγός του Γενικού Επιτελείου. Δηλαδή, μια φυσιογνωμία με κύρος στα θέματα ασφάλειας. Μάλιστα, φημίζεται για την προσωπική του ακεραιότητα. Επιπλέον, είχε παραιτηθεί από το πολεμικό συμβούλιο κατηγορώντας τον Νετανιάχου. Ωστόσο, του καταλόγισε έλλειψη στρατηγικής εξόδου από τον πόλεμο. Γι’ αυτό εμφανίζεται ως αξιόπιστη εναλλακτική.
Το ντουέλο με τον επιζώντα
Η αναμέτρηση παίρνει χαρακτηριστικά προσωπικού ντουέλου. Δύο αντίθετα προφίλ συγκρούονται. Πρώτον, ο Αϊζενκότ προβάλλει την εικόνα του καθαρού στρατηγού. Δεύτερον, ο Νετανιάχου στηρίζεται στη μακρά εμπειρία και την εκλογική του μηχανή. Μάλιστα, ο πρωθυπουργός στρέφει τη ρητορική του προς την «εθνική ενότητα». Επιπλέον, μιλά για «καρπούς της νίκης» και νέες συμφωνίες. Ωστόσο, ο Μπένετ παραμένει επίσης ισχυρός διεκδικητής. Γι’ αυτό το αντι-Νετανιάχου στρατόπεδο ψάχνει τον ηγέτη του.
Γιατί δεν έχει κριθεί ακόμη
Δίκαιο είναι να κρατήσουμε τις σωστές αναλογίες. Η ήττα του Νετανιάχου δεν είναι καθόλου βέβαιη. Πρώτον, παραμένει ο μακροβιότερος πρωθυπουργός στην ιστορία της χώρας. Δεύτερον, το Λικούντ προηγείται ακόμη ως πρώτο κόμμα. Μάλιστα, το πραγματικό παιχνίδι κρίνεται στην αριθμητική των συνασπισμών. Επιπλέον, χρειάζονται 61 έδρες για κυβέρνηση, όχι απλή πρωτιά. Ωστόσο, ο Νετανιάχου έχει επιβιώσει από πολλές δύσκολες μάχες. Γι’ αυτό μιλάμε για δυσκολία, όχι για προδιαγεγραμμένο τέλος.
Το ελληνικό διακύβευμα
Και τώρα η δική μας οπτική. Η έκβαση αφορά άμεσα την Αθήνα. Πρώτον, η Ελλάδα διατηρεί στρατηγική σχέση με το Ισραήλ. Δηλαδή, στο σχήμα 3+1, στην ενέργεια και στην άμυνα. Μάλιστα, μια αλλαγή ηγεσίας θα μπορούσε να μεταβάλει το κλίμα. Επιπλέον, μια λιγότερο ακραία κυβέρνηση ίσως διευκόλυνε τις σχέσεις με την ΕΕ. Ωστόσο, οι στρατηγικές σταθερές σπάνια ανατρέπονται πλήρως. Γι’ αυτό η Αθήνα παρακολουθεί με προσοχή, αλλά χωρίς αγωνία.
Το συμπέρασμα
Στο τέλος μένει μια καθαρή εικόνα. Οι εκλογές της 27ης Οκτωβρίου είναι κάτι παραπάνω από ψηφοφορία. Πρώτον, λειτουργούν ως δημοψήφισμα για μια ολόκληρη εποχή Νετανιάχου. Ωστόσο, το αποτέλεσμα παραμένει ανοιχτό, παρά την πτώση της δημοτικότητας. Μάλιστα, πέντε κρίσεις κρέμονται ταυτόχρονα πάνω από τον πρωθυπουργό. Γι’ αυτό η κάλπη θα κρίνει και την ίδια την ταυτότητα του κράτους. Τελικά, το Ισραήλ δεν ψηφίζει απλώς κυβέρνηση, αλλά και κατεύθυνση.
