Ισλανδία: Δημοψήφισμα-θρίλερ για την ΕΕ! Τι παίζει;
σχετικά άρθρα
Οι Ισλανδοί προσέρχονται σήμερα στις κάλπες για ένα δημοψήφισμα που θα καθορίσει αν η χώρα θα ανοίξει ξανά τον δρόμο για την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν μάχη στήθος με στήθος, κρατώντας τις Βρυξέλλες σε αγωνία.
Αυτή η χώρα του Βόρειου Ατλαντικού, με πληθυσμό μόλις κάτω από 400.000 κατοίκους, είχε υποβάλει αίτηση ένταξης μετά τη σφοδρή οικονομική κρίση του 2009. Ωστόσο, οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις πάγωσαν το 2013, όταν ανέλαβε μια ευρωσκεπτικιστική κυβέρνηση.
Τώρα, η Ισλανδία βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη απόφαση. Η υπουργός Εξωτερικών, Θόργκερντουρ Κάτριν Γκουναρσντότιρ, δήλωσε στο AFP: «Είναι αρκετά οριακό, αλλά είμαι πάντα αισιόδοξη». Οι κάλπες άνοιξαν στις 09:00 τοπική ώρα (12:00 ώρα Ελλάδας) και κλείνουν στις 22:00 (01:00 ώρα Ελλάδας).
Αν επικρατήσει το «Ναι», η Ισλανδία θα ξαναρχίσει διαπραγματεύσεις με τις Βρυξέλλες. Βασικό ζήτημα θα είναι η αλιεία, ο πυλώνας της οικονομίας της. Το Ρέικιαβικ θέλει να διατηρήσει τον αποκλειστικό έλεγχο των αλιευτικών πόρων, με τις Βρυξέλλες να δείχνουν αυτή τη φορά πιο διατεθειμένες να βρουν συμβιβασμό. Οικονομία και αλιεία πάνε χέρι-χέρι σε αυτή τη συζήτηση.
Παρά την ανάκαμψη της οικονομίας, το δίλημμα της ένταξης παραμένει. Κάποιοι, όπως ο 65χρονος επιχειρηματίας Ελίας Τεόντορσον, πιστεύουν: «Δεν χρειαζόμαστε τις Βρυξέλλες να μας κυβερνούν. Μπορούμε να τα καταφέρουμε μόνοι μας». Άλλοι όμως, αντιμετωπίζουν επιτόκια 9% στα στεγαστικά δάνεια και βλέπουν το ευρώ ως σανίδα σωτηρίας.
«Πιστεύω ότι είναι το υπεύθυνο πράγμα που πρέπει να κάνουμε: να δώσουμε στην κυβέρνηση την εξουσία να διαπραγματευτεί μια συμφωνία με την ΕΕ», τόνισε η 32χρονη διοικητική υπάλληλος πανεπιστημίου, Αλεξάνδρα Γιρ φαν Έρβεν.
Πέρα από την οικονομία, οι γεωπολιτικές εξελίξεις βαραίνουν. Ο πόλεμος στην Ουκρανία άλλαξε τις αντιλήψεις για την ασφάλεια, ενώ οι απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για την εξαγορά της Γροιλανδίας εντείνουν τους προβληματισμούς. Η Ισλανδία, χωρίς δικό της στρατό, βασίζεται στο ΝΑΤΟ και μια αμυντική συμφωνία με τις ΗΠΑ από το 1951. Ο πολιτικός επιστήμονας Εϊρίκουρ Μπέργκμαν σημειώνει ότι οι Διεθνή ζητήματα επηρεάζουν, αλλά δεν καθοδηγούν απόλυτα τη συζήτηση.
Οι Βρυξέλλες παρακολουθούν στενά. Ένα «Ναι» από την Ισλανδία θα ενίσχυε τη διεύρυνση της ΕΕ, δημιουργώντας ένα σημαντικό προηγούμενο, ειδικά καθώς η Ένωση δεν έχει υποδεχτεί πλούσιο «καθαρό συνεισφέροντα» από το 1994. Αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει χώρες όπως το Μαυροβούνιο, ακόμα και την απρόθυμη Νορβηγία.
Η επίτροπος Διεύρυνσης της ΕΕ, Μάρτα Κος, δήλωσε: «Η απόφαση της Ισλανδίας θα ενίσχυε αναμφίβολα τα επιχειρήματα υπέρ της υποδοχής νέων μελών από την ΕΕ». Το μήνυμα από αυτή τη μικρή χώρα μπορεί να φτάσει πολύ πιο μακριά, επηρεάζοντας το μέλλον της ενωμένης Ευρώπης.
