Η νέα αμερικανική γραμμή απέναντι στην Κίνα δοκιμάζει τη «σταθερότητα» που συμφώνησαν Τραμπ και Σι
Το Πεντάγωνο έβαλε Alibaba, BYD, Baidu και δεκάδες ακόμη κινεζικούς κολοσσούς στη λίστα στρατιωτικών εταιρειών, στέλνοντας μήνυμα ότι ο τεχνολογικός ανταγωνισμός παραμένει στην κορυφή της αμερικανικής στρατηγικής.
Παρά τη διπλωματική αποκλιμάκωση που ακολούθησε τη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο τον Μάιο, η Ουάσιγκτον προχωρά σε μία από τις πιο επιθετικές κινήσεις των τελευταίων ετών απέναντι στον κινεζικό τεχνολογικό τομέα. Το Πεντάγωνο επέκτεινε τη λίστα «1260H» των κινεζικών εταιρειών που θεωρεί συνδεδεμένες με τον Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό, αυξάνοντας τις εγγραφές από 134 σε 188 οντότητες.

Στη νέα λίστα εμφανίζονται ορισμένα από τα σημαντικότερα ονόματα της κινεζικής οικονομίας, όπως η Alibaba, η Baidu, η BYD, η Nio, η WuXi AppTec και η Unitree Robotics.
Η κίνηση ξεπερνά το επίπεδο των κυρώσεων
Η συγκεκριμένη λίστα δεν επιβάλλει αυτόματα οικονομικές κυρώσεις. Ωστόσο, η ένταξη σε αυτήν δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα φήμης, αυξάνει τον έλεγχο από αμερικανικές αρχές και περιορίζει τη δυνατότητα συνεργασίας με το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας. Παράλληλα, αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι η καταχώριση μπορεί να αποτελέσει προπομπό αυστηρότερων μέτρων στο μέλλον, όπως περιορισμούς επενδύσεων ή νέους χρηματοοικονομικούς φραγμούς.
Η απόφαση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή η Ουάσιγκτον δεν στοχοποιεί πλέον μόνο εταιρείες άμυνας ή τηλεπικοινωνιών. Αυτή τη φορά βάζει στο στόχαστρο εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, ηλεκτρικών οχημάτων, μπαταριών, βιοτεχνολογίας, ημιαγωγών και ρομποτικής, δηλαδή τους κλάδους που αποτελούν τον πυρήνα της κινεζικής βιομηχανικής στρατηγικής.
Μήνυμα προς το Πεκίνο πριν από την επίσκεψη Σι στις ΗΠΑ
Το πολιτικό βάρος της κίνησης ξεπερνά την οικονομική διάσταση. Η απόφαση έρχεται λίγες εβδομάδες μετά τη συνάντηση Τραμπ – Σι και ενώ οι δύο πλευρές επιχειρούν να διατηρήσουν μια εύθραυστη ισορροπία στις εμπορικές σχέσεις τους. Πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι η αμερικανική κυβέρνηση επιδιώκει να ξεκαθαρίσει πως η διπλωματική προσέγγιση δεν αλλάζει τη βασική στρατηγική της απέναντι στην Κίνα.
Η κινεζική πλευρά αντέδρασε άμεσα. Το υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε τη λίστα «διακριτική μεταχείριση» και κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι χρησιμοποιούν την έννοια της εθνικής ασφάλειας για να περιορίσουν κινεζικές επιχειρήσεις. Παράλληλα, αρκετές εταιρείες απέρριψαν τις κατηγορίες και δήλωσαν ότι εξετάζουν νομικές ενέργειες.
Από τον εμπορικό πόλεμο στον τεχνολογικό διαχωρισμό
Η νέα λίστα δείχνει και κάτι βαθύτερο. Οι ΗΠΑ δεν αντιμετωπίζουν πλέον μόνο μεμονωμένες κινεζικές εταιρείες. Αντιμετωπίζουν ολοένα περισσότερο ολόκληρο το κινεζικό τεχνολογικό οικοσύστημα ως πιθανό τμήμα της στρατηγικής «στρατιωτικο-πολιτικής σύντηξης» που προωθεί το Πεκίνο. Αυτό εξηγεί γιατί στη λίστα συνυπάρχουν εταιρείες cloud, τεχνητής νοημοσύνης, ηλεκτρικών οχημάτων, ημιαγωγών και ρομποτικής.
Τι σημαίνει για τις σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας
Η εξέλιξη δείχνει ότι οι δύο υπερδυνάμεις μπορούν να διατηρούν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας χωρίς να μειώνουν τον στρατηγικό ανταγωνισμό τους. Αντίθετα, η Ουάσιγκτον φαίνεται να μεταφέρει την αντιπαράθεση από τους δασμούς και το εμπόριο στην τεχνολογία, στην τεχνητή νοημοσύνη και στις βιομηχανίες του μέλλοντος.
Για το Πεκίνο, το μήνυμα είναι σαφές: ακόμη και αν οι δύο ηγέτες διατηρήσουν σταθερές διπλωματικές σχέσεις, οι ΗΠΑ δεν σκοπεύουν να χαλαρώσουν την πίεση στους τομείς που θεωρούν κρίσιμους για τη στρατιωτική και τεχνολογική άνοδο της Κίνας. Και αυτό πιθανότατα θα αποτελέσει το βασικό πεδίο αντιπαράθεσης της επόμενης δεκαετίας.
