Ο Νάρι Γουόρντ παρουσιάζει γλυπτά στην Ύδρα για τη μετανάστευση
Ο Νάρι Γουόρντ, ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους γλύπτες, είναι ο φετινός καλεσμένος καλλιτέχνης του Ιδρύματος ΔΕΣΤΕ στο καλλιτεχνικό πρόγραμμα της Ύδρας.
Για την προσέγγιση του έργου του, το οποίο επηρεάζεται από την ιστορική ομιλία του Χαϊλέ Σελασιέ στα Ηνωμένα Έθνη, είναι χρήσιμο να αναφερθούμε σε αυτήν.
Η εμβληματική ομιλία του αυτοκράτορα της Αιθιοπίας, Χαϊλέ Σελασιέ, εκφωνήθηκε στις 4 Οκτωβρίου 1963, στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Ο Αφρικανός ηγέτης αναφέρθηκε στην απειλή των πυρηνικών όπλων, στην ισότητα των εθνών, καθώς και σε ζητήματα δικαιωμάτων και αξιοπρέπειας. Ειδικότερα, δήλωσε: «Μέχρις ότου η φιλοσοφία που διατηρεί τη μία φυλή ανώτερη και την άλλη κατώτερη να θεωρηθεί τελικά και παντού, ως απαράδεκτη και ξεπερασμένη… μέχρι εκείνη την ημέρα, ο πόλεμος θα παραμείνει».
Η προαναφερθείσα φράση του Χαϊλέ Σελασιέ αποτελεί το κλειδί για την κατανόηση της site-specific εγκατάστασης «Until That Day» του Τζαμαϊκανού καλλιτέχνη Νάρι Γουόρντ, ο οποίος ζει και εργάζεται στη Νέα Υόρκη. Ο Γουόρντ είναι γνωστός για τις γλυπτικές του δημιουργίες, οι οποίες κατασκευάζονται από αδέσποτα υλικά που συλλέγει από τη γειτονιά του, όπως παιδικά καροτσάκια, καρότσια σούπερ μάρκετ, μπουκάλια, πόρτες, τηλεοράσεις, ταμειακές μηχανές και κορδόνια παπουτσιών. Μέσα από αυτές τις αντιπαραθέσεις υλικών, προκαλεί τον αναστοχασμό πάνω σε θέματα όπως η φυλή, η φτώχεια και η κουλτούρα της κατανάλωσης.
Στον χώρο των Σφαγείων της Ύδρας, ο Νάρι Γουόρντ αξιοποίησε υλικά που εντόπισε κατά την παραμονή του στο νησί, αναδιαμορφώνοντάς τα. Στόχος του ήταν να προσεγγίσει στοχαστικά την αφροελληνική κοινότητα, καθώς και τα ζητήματα της ταυτότητας και του αισθήματος του ανήκειν. Το αποτέλεσμα είναι μια σειρά γλυπτικών έργων, ενώ για την βραδιά των εγκαινίων προβλέπεται η προσθήκη μουσικής ρεμπέτικου με αφρικανικές επιρροές από τον τραγουδιστή Άγγελο Αγγέλου. Ο Νάρι Γουόρντ εμπνέεται από την ιστορική έκκληση του Σελασιέ για παγκόσμια αλληλεγγύη, ενώ το έργο «Until That Day» εντάσσεται στη μακροχρόνια διερεύνηση θεμάτων φυλής, μετανάστευσης και συλλογικής μνήμης. Αυτά τα ζητήματα έχουν σημαντικές προεκτάσεις στην Πολιτική και τις διεθνείς σχέσεις.
Μια μεγάλη σιδερένια άγκυρα έξω από το Ιστορικό Μουσείο της Ύδρας προσέλκυσε την προσοχή του Γουόρντ, οδηγώντας στη δημιουργία ενός παρόμοιου σχήματος γλυπτού στον εξώστη των Σφαγείων. Αυτό το έργο, σε μοβ και κόκκινο χρώμα, από το οποίο ρέει θαλασσινό νερό, αφηγείται την ιστορία της μετακίνησης των αφρικανικών πληθυσμών προς την Ευρώπη. Ο Νάρι Γουόρντ υπογραμμίζει: «Ο μετανάστης υπάρχει σε κάθε έθνος, τόσο ως μάρτυρας όσο και ως δημιουργός, κουβαλώντας μαζί του ιστορίες που συνδέουν τον έναν τόπο με τον άλλον. Οι ιστορίες τους μας υπενθυμίζουν ότι η μετανάστευση δεν αποτελεί εξαίρεση στην ανθρώπινη ιστορία, αλλά μία από τις παλαιότερες και πιο διαχρονικές αλήθειες. Μέχρι την ημέρα που η ανθρώπινη φύση τους θα είναι ολοκληρωτικά αναγνωρισμένη και αποδεκτή, οι φωνές, ο μόχθος και τα τραγούδια τους θα συνεχίσουν να διαμορφώνουν τον κόσμο».
Δύο σημαίες
Την περιπέτεια της μετανάστευσης συμβολίζουν και δύο σημαίες που κυματίζουν στην αρχή του μονοπατιού και στην οροφή του σφαγείου, πλεγμένες από νήματα εμπνευσμένα από ασημένιες κουβέρτες διάσωσης. Στον κεντρικό εσωτερικό χώρο, μια υπερμεγέθης κατασκευή παραπέμπει σε έναν ταξιδιώτη, φτιαγμένη από βαλίτσες μπλεγμένες με πυροσβεστικούς ιμάντες. Γύρω από αυτήν, στους τοίχους, έχουν τοποθετηθεί ως προειδοποιητικές πινακίδες λέξεις από την ιστορική ομιλία του Χαϊλέ Σελασιέ: «morality», «second class people», «first class people», «international». Επιπλέον, ένας τηλεφωνικός θάλαμος στον εξωτερικό χώρο, κατά μήκος του μονοπατιού, έχει μετατραπεί σε εγκατάσταση με πυροσβεστικούς σωλήνες, κουβέρτες επιβίωσης, πέτρες, ελατήρια στρώματος, μπουκάλια και χαρτί. Ένα τραπέζι για ντόμινο, κατασκευασμένο από καμένο ξύλο λεύκας με κόκκινες κηλίδες, προσκαλεί τους επισκέπτες να προβληματιστούν αντί να το χρησιμοποιήσουν για παιχνίδι.
Στα μικρότερα κελιά, ιδιοκατασκευασμένα ηχεία του Νάρι Γουόρντ αναπαράγουν το τραγούδι του Άγγελου Αγγέλου, ένα μουσικό έργο που ανατέθηκε ειδικά για το «Until That Day» και είναι εμπνευσμένο από την ιστορική ομιλία περί «εκείνης της ημέρας». Κατά την περφόρμανς των εγκαινίων, ο Άγγελος Αγγέλου θα ερμηνεύσει ζωντανά το τραγούδι από τη στέγη του σφαγείου, καλωσορίζοντας τους καλεσμένους του ΔΕΣΤΕ στην Ύδρα, σε συνεργασία με την κολεκτίβα Documatism και το συλλογικό έργο The AfroGreeks.

