10 νεκροί ναυτικοί, έως 28 χτυπημένα πλοία σε έναν μήνα: η Μαύρη Θάλασσα ξαναγίνεται παγίδα για την εμπορική ναυτιλία

Το φορτηγό Golden Leo βυθίστηκε μια εβδομάδα μετά το ρωσικό πλήγμα που σκότωσε δέκα ανθρώπους. Πίσω από το ναυάγιο, ένας Ιούλιος-σφαγή για τα εμπορικά πλοία — και ένας λογαριασμός που φτάνει ως το ψωμί του κόσμου.

10 νεκροί ναυτικοί, έως 28 χτυπημένα πλοία σε έναν μήνα: η Μαύρη Θάλασσα ξαναγίνεται παγίδα για την εμπορική ναυτιλία
Καπνός από το φορτηγό πλοίο Golden Leo μετά το ρωσικό πλήγμα στα ανοιχτά της Οδησσού· το πλοίο βυθίστηκε μία εβδομάδα αργότερα.

Το φορτηγό πλοίο Golden Leo βυθίστηκε την Κυριακή στη Μαύρη Θάλασσα. Η κατάληξη ήρθε μία εβδομάδα μετά το ρωσικό πυραυλικό πλήγμα. Δηλαδή, μετά την επίθεση της 19ης Ιουλίου που σκότωσε δέκα ανθρώπους. Μάλιστα, το πλοίο μετέφερε σιτηρά μέσα στον ασφαλή θαλάσσιο διάδρομο. Ωστόσο, το ναυάγιο δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό. Έτσι, η Μαύρη Θάλασσα μετατρέπεται ξανά σε θανάσιμη παγίδα για την εμπορική ναυτιλία.

σχετικά άρθρα

Το χρονικό ενός αργού θανάτου

Ας δούμε πρώτα την ιστορία του πλοίου. Είναι συγκλονιστική στη λεπτομέρειά της. Πρώτον, το Golden Leo, με σημαία Γουινέας-Μπισάου και τουρκική ιδιοκτησία, απέπλευσε από το Τσορνομόρσκ φορτωμένο καλαμπόκι. Δεύτερον, προορισμός του ήταν η Ρουμανία, μέσω του διαδρόμου που επιβλέπει το Κίεβο. Μάλιστα, τρεις ρωσικοί πύραυλοι κρουζ το χτύπησαν λίγο μετά τον απόπλου. Επιπλέον, το κύτος και η υπερκατασκευή υπέστησαν εκτεταμένες ζημιές. Ωστόσο, το πλοίο έμεινε ακυβέρνητο επί μία εβδομάδα πριν βυθιστεί. Γι’ αυτό το ναυάγιο έγινε σύμβολο ενός ολόκληρου μοτίβου.

Οι δέκα που δεν γύρισαν

Πίσω από το μέταλλο βρίσκονται οι άνθρωποι. Και ο απολογισμός είναι ο βαρύτερος του πολέμου στη θάλασσα. Καταρχάς, εννέα μέλη του πληρώματος έχασαν τη ζωή τους στο πλήγμα. Έπειτα, μαζί τους σκοτώθηκε και ένας Ουκρανός πλοηγός. Μάλιστα, ανάμεσα στους νεκρούς καταγράφονται τέσσερις Ινδοί υπήκοοι, καθώς και Σύροι ναυτικοί. Επιπλέον, οκτώ ναυτικοί διασώθηκαν από την επιχείρηση έρευνας. Ωστόσο, κανένα από τα θύματα δεν ήταν μαχητής. Γι’ αυτό μιλάμε για εργάτες της θάλασσας που έκαναν τη δουλειά τους.

Η φωνή της Ινδίας

Η αντίδραση του Νέου Δελχί έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Και κρύβει μια ένταση. Πρώτον, η Ινδία εξέφρασε «σοβαρές ανησυχίες» απευθείας στη Μόσχα. Δεύτερον, χαρακτήρισε «απαράδεκτη την απώλεια αθώων ανθρώπινων ζωών». Μάλιστα, μίλησε για επιθέσεις που «απειλούν τη σταθερότητα του διεθνούς θαλάσσιου εμπορίου». Επιπλέον, η Ινδία παραμένει από τους μεγαλύτερους αγοραστές ρωσικού πετρελαίου. Ωστόσο, τώρα θάβει ναυτικούς της από ρωσικούς πυραύλους. Γι’ αυτό η διαμαρτυρία της ηχεί δυνατότερα από κάθε δυτική καταδίκη.

Οι δύο εκδοχές

Απαραίτητη είναι και εδώ η γνωστή μας ακρίβεια. Οι αφηγήσεις αποκλίνουν πλήρως. Καταρχήν, η ουκρανική λιμενική αρχή μιλά για «παραβίαση του διεθνούς ναυτικού δικαίου». Ακολούθως, τονίζει ότι το πλοίο μετέφερε τρόφιμα σε πολιτικό διάδρομο. Μάλιστα, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Πεσκόφ έδωσε άλλη εκδοχή. Επιπλέον, δήλωσε ότι η Ρωσία στοχεύει πλοία «που μεταφέρουν όπλα για το Κίεβο». Ωστόσο, δεν παρουσίασε κανένα στοιχείο για τον ισχυρισμό αυτόν. Γι’ αυτό αποδίδουμε τις θέσεις ως θέσεις — και σημειώνουμε τι τεκμηριώνεται.

Ένας Ιούλιος-σφαγή

Το Golden Leo είναι η κορυφή ενός παγόβουνου. Τα νούμερα σοκάρουν. Πρώτον, ναυτιλιακές πηγές καταγράφουν 20 έως 28 εμπορικά πλοία που χτυπήθηκαν ή στοχεύτηκαν στην ευρύτερη Οδησσό μόνο τον Ιούλιο. Δεύτερον, στις 13 Ιουλίου πλοίο με σημαία Τόγκο επλήγη με πέντε νεκρούς. Μάλιστα, η Ρωσία εντείνει τα πλήγματα σε λιμάνια, τερματικούς σιτηρών και ελαιούχων. Επιπλέον, αναλυτές συνδέουν την κλιμάκωση με αντίποινα για τα ουκρανικά χτυπήματα στον σκιώδη στόλο. Ωστόσο, τα θύματα είναι εμπορικά πλοία τρίτων σημαιών. Γι’ αυτό ο Ιούλιος καταγράφεται ως ο μελανότερος μήνας του πολέμου στη θάλασσα.

Η φυγή των κολοσσών

Οι συνέπειες στην αγορά ήρθαν άμεσα. Και μετρήσιμα. Καταρχάς, η Maersk και η Hapag-Lloyd ανέστειλαν νέες δραστηριότητες μέσω του Τσορνομόρσκ. Έπειτα, επικαλέστηκαν τον αυξημένο κίνδυνο πυραύλων και μη επανδρωμένων. Μάλιστα, τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου για τη Μαύρη Θάλασσα εκτοξεύονται μετά από κάθε πλήγμα. Επιπλέον, ασφαλιστικά έντυπα μιλούν για ριζική αλλαγή του ρίσκου μετά τους δέκα νεκρούς. Ωστόσο, κάποια στιγμή τα οικονομικά του διαδρόμου απλώς σπάνε. Γι’ αυτό ο πραγματικός στόχος μοιάζει να είναι ακριβώς αυτός: να σταματήσουν τα πλοία.

Οι τρεις θάλασσες του κινδύνου

Και εδώ το ναυάγιο δένει με τη μεγάλη εικόνα της εποχής. Την έχουμε χαρτογραφήσει. Πρώτον, στον Ορμούζ, ο αμερικανικός αποκλεισμός και οι ιρανικές απειλές κρατούν τα δεξαμενόπλοια σε ομηρία. Δεύτερον, στην Κασπία, ουκρανικά πλήγματα και ιρανικές απειλές άνοιξαν νέο μέτωπο μόλις χθες. Μάλιστα, τώρα η Μαύρη Θάλασσα προστίθεται με τον βαρύτερο απολογισμό. Επιπλέον, οι ναυτικοί τρίτων χωρών πληρώνουν παντού το τίμημα. Ωστόσο, η εμπορική ναυτιλία δεν διάλεξε κανέναν από αυτούς τους πολέμους. Γι’ αυτό μιλάμε πλέον για τρεις θάλασσες σε καθεστώς κινδύνου ταυτόχρονα.

Ψωμί και ασφάλιστρα

Ο λογαριασμός ξεπερνά κατά πολύ τη ναυτιλία. Φτάνει στο πιάτο του κόσμου. Πρώτον, πάνω από το 90% των ουκρανικών αγροτικών εξαγωγών περνά από τη Μαύρη Θάλασσα. Δεύτερον, αναλύσεις προειδοποιούν ότι τα πλήγματα μπορεί να κόψουν τις εξαγωγές έως και κατά ένα τρίτο. Μάλιστα, οι αγοραστές βρίσκονται στην Αφρική, την Ασία και τη Μέση Ανατολή. Επιπλέον, κάθε άνοδος των ασφαλίστρων μεταφράζεται σε ακριβότερο ψωμί. Ωστόσο, οι πιο ευάλωτες χώρες πληρώνουν πρώτες. Γι’ αυτό η επισιτιστική διάσταση κάνει το ναυάγιο παγκόσμιο ζήτημα.

Το ελληνικό διακύβευμα

Και τώρα η οπτική που αφορά άμεσα εμάς. Η ελληνική ναυτιλία ζει μέσα σε αυτόν τον χάρτη. Πρώτον, ο ελληνόκτητος στόλος πρωταγωνιστεί στις μεταφορές χύδην φορτίων και σιτηρών. Δεύτερον, τα ελληνικά πλοία διασχίζουν και τις τρεις θάλασσες του κινδύνου. Μάλιστα, ναυτιλιακά έντυπα καταγράφουν ήδη δικαστική μάχη Έλληνα εφοπλιστή με μεγάλους ασφαλιστές για ουκρανική απαίτηση. Επιπλέον, τα ασφάλιστρα και οι αποφάσεις δρομολόγησης κρίνονται πλέον μέρα με τη μέρα. Ωστόσο, η ασφάλεια των πληρωμάτων παραμένει το πρώτο μέλημα του κλάδου. Γι’ αυτο η Μαύρη Θάλασσα διαβάζεται προσεκτικά σε κάθε ελληνικό ναυτιλιακό γραφείο.

Το συμπέρασμα

Στο τέλος μένει μια εικόνα που βαραίνει τη θάλασσα. Ένα πλοίο με καλαμπόκι, δέκα νεκροί, ένας διάδρομος υπό διωγμό. Πρώτον, η εμπορική ναυτιλία έγινε συστηματικός στόχος σε τρεις θάλασσες ταυτόχρονα. Ωστόσο, οι νεκροί είναι ναυτικοί τρίτων χωρών, όχι εμπόλεμοι. Μάλιστα, ο λογαριασμός φτάνει από τα ασφάλιστρα ως το ψωμί των φτωχότερων. Γι’ αυτο η προστασία της ναυσιπλοΐας γίνεται παγκόσμιο διακύβευμα, όχι διμερές. Τελικά, όταν βυθίζεται ένα πλοίο με σιτηρά, κάτι βυθίζεται και από την τάξη που κρατούσε τις θάλασσες ανοιχτές.