«Η γεωγραφία είναι το πεπρωμένο»: τα κράτη του Κόλπου ψάχνουν άμυνα πέρα από τις ΗΠΑ — και η Ευρώπη βλέπει τον εαυτό της
Μετά τον πόλεμο με το Ιράν, ειδικός στο «Θερινό Νταβός» καλεί τα κράτη του Κόλπου να διαφοροποιήσουν την άμυνά τους. Ένα δίλημμα εξάρτησης από την Ουάσιγκτον — που καθρεφτίζει ακριβώς αυτό που ζει η Ευρώπη.
Το «Θερινό Νταβός» του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταλιάν· στο επίκεντρο η ασφάλεια του Κόλπου μετά τον πόλεμο με το Ιράν.
Ο πόλεμος με το Ιράν αφήνει πίσω του μια βαθιά κρίση εμπιστοσύνης. Συγκεκριμένα, ειδικός κάλεσε τα κράτη του Κόλπου να διαφοροποιήσουν την άμυνά τους. Μάλιστα, μίλησε στο «Θερινό Νταβός» στην κινεζική πόλη Νταλιάν. Δηλαδή, ζήτησε λιγότερη εξάρτηση από τις αβέβαιες δεσμεύσεις των ΗΠΑ. Όμως το ίδιο δίλημμα αφορά και την Ευρώπη. Έτσι, η υπόθεση ξεπερνά κατά πολύ τη Μέση Ανατολή.Η ανάλυση ήρθε από μια έγκυρη φωνή του χώρου. Πρώτον, η Σανάμ Βακίλ διευθύνει το πρόγραμμα Μέσης Ανατολής στο Chatham House. Δηλαδή, σε ένα από τα κορυφαία βρετανικά ινστιτούτα. Μάλιστα, είπε ότι ο Κόλπος ζει «μια πολύ άβολη στιγμή». Επιπλέον, τόνισε ότι «η γεωγραφία είναι το πεπρωμένο» τους. Όμως κάλεσε τα κράτη να χτίσουν δικές τους δυνατότητες. Γι’ αυτό μίλησε για διπλή τροχιά, άμυνας και διπλωματίας.
σχετικά άρθρα
Η κριτική στις ΗΠΑ
Στο επίκεντρο βρίσκεται η αξιοπιστία της Ουάσιγκτον. Πρώτον, ο Τραμπ είχε υποσχεθεί ότι δεν θα επιδιώξει αλλαγή καθεστώτος. Δηλαδή, σε επίσκεψή του στην περιοχή τον Μάιο του 2025. Μάλιστα, η Βακίλ μίλησε για μια «ελαφριά» στρατηγική αλλαγής καθεστώτος. Επιπλέον, την περιέγραψε ως αποσταθεροποιητική για όλη την περιοχή. Όμως τα κράτη του Κόλπου εξακολουθούν να εξαρτώνται από τις ΗΠΑ. Γι’ αυτό η ανησυχία τους μεγαλώνει σταθεράΟ πόλεμος άφησε βαρύ αποτύπωμα στον ίδιο τον Κόλπο. Πρώτον, η σύγκρουση κράτησε πάνω από εκατό ημέρες. Δηλαδή, ξεκίνησε με αμερικανο-ισραηλινά πλήγματα στο Ιράν. Μάλιστα, το Ιράν κατηύθυνε τη συντριπτική πλειονότητα των χτυπημάτων του στον Κόλπο. Επιπλέον, τα ΗΑΕ δέχθηκαν τα περισσότερα από κάθε άλλη χώρα. Όμως οι αεράμυνες λειτουργούσαν σχεδόν καθημερινά. Γι’ αυτό η εικόνα του «ασφαλούς καταφυγίου» κλονίστηκε βαθιά.
Το οικονομικό τίμημα
Η οικονομική διάσταση αποδείχθηκε εξίσου σκληρή. Πρώτον, το κλείσιμο του Ορμούζ εκτόξευσε τις τιμές του πετρελαίου. Δηλαδή, το Brent ξεπέρασε τα 120 δολάρια το βαρέλι. Μάλιστα, η QatarEnergy κήρυξε ανωτέρα βία στις εξαγωγές της. Επιπλέον, ο Κόλπος εξαρτάται από το στενό για πάνω από το 80% των τροφίμων του. Όμως αυτό προκάλεσε και «επείγουσα κρίση εφοδιασμού». Γι’ αυτό τα προγράμματα οικονομικής διαφοροποίησης μπήκαν σε κίνδυνο.Ενδιαφέρουσα είναι και η νέα στάση της Τεχεράνης. Πρώτον, η ιρανική ηγεσία βλέπει πλέον προτεραιότητα την οικονομική επιβίωση. Δηλαδή, όχι τη γεωπολιτική φιλοδοξία του παρελθόντος. Μάλιστα, η Βακίλ την περιέγραψε ως πιο ρεαλιστική.
Επιπλέον, τη χαρακτήρισε όμως και απρόβλεπτη. Όμως η συμφωνία των 60 ημερών παραμένει εύθραυστη. Γι’ αυτό η περιοχή κρατά ακόμη την ανάσα της.Εδώ η ιστορία γίνεται κατευθείαν ευρωπαϊκή. Πρώτον, η Ευρώπη ζει το ίδιο δίλημμα εξάρτησης από τις ΗΠΑ. Δηλαδή, την ίδια αγωνία για τις μακροπρόθεσμες αμερικανικές δεσμεύσεις. Μάλιστα, ο πόλεμος προκάλεσε και δεύτερη ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη. Επιπλέον, η αναστολή του κατάρικού LNG χτύπησε άμεσα τις τιμές. Όμως η συζήτηση για «στρατηγική αυτονομία» ανεβαίνει ήδη. Γι’ αυτό η Σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα αποκτά μεγαλύτερο βάρος.
Γιατί αφορά την Ελλάδα
Η Ελλάδα βρίσκεται στην καρδιά αυτών των εξελίξεων. Πρώτον, εξαρτάται άμεσα από τις ενεργειακές ροές του Ορμούζ. Δηλαδή, η ελληνόκτητη ναυτιλία μεταφέρει μεγάλο μέρος τους. Μάλιστα, η Ελλάδα ηγείται και της ευρωπαϊκής αποστολής Aspides. Επιπλέον, διαφοροποιεί ήδη τους προμηθευτές των όπλων της. Όμως ζει σε μια δύσκολη, απαιτητική γειτονιά. Γι’ αυτό το «η γεωγραφία είναι πεπρωμένο» την αφορά κατευθείαν. Η μεγάλη εικόνα δείχνει έναν κόσμο που ξαναζυγίζει τις συμμαχίες. Πρώτον, η εξάρτηση από μία μόνο δύναμη δείχνει πλέον ρίσκο. Δηλαδή, κράτη του Κόλπου και της Ευρώπης ψάχνουν περισσότερη αυτονομία. Όμως καμία χώρα δεν αλλάζει εύκολα τη γεωγραφία της. Μάλιστα, η ασφάλεια χτίζεται με δικές της δυνατότητες και συμμαχίες. Γι’ αυτό η διαφοροποίηση γίνεται κοινό ζητούμενο. Τελικά, το πεπρωμένο το διαμορφώνει η προετοιμασία, όχι μόνο η γεωγραφία.
