Η αυτο-υπονόμευση της Αμερικής: γιατί τα πανεπιστήμιά της πέφτουν ενώ η Ασία ανεβαίνει
Πάνω από το 70% των αμερικανικών ιδρυμάτων υποχώρησε στις παγκόσμιες κατατάξεις. Όμως η αιτία δεν είναι ακαδημαϊκή — είναι πολιτική. Και ανοίγει μια μεγάλη ευκαιρία για την Ευρώπη.
Ο παγκόσμιος χάρτης της εκπαίδευσης αλλάζει με ταχύτητα. Συγκεκριμένα, τα πανεπιστήμια Χονγκ Κονγκ και Κίνας σκαρφαλώνουν στις διεθνείς κατατάξεις. Μάλιστα, πάνω από το 70% των αμερικανικών ιδρυμάτων υποχώρησε. Δηλαδή, σύμφωνα με τις νέες κατατάξεις της QS. Όμως η αιτία δεν κρύβεται στις αίθουσες διδασκαλίας. Έτσι, πίσω από τα νούμερα κρύβεται μια πολιτική επιλογή.
Τι δείχνουν τα στοιχεία
Η εικόνα της πτώσης είναι σαφής και μετρήσιμη. Πρώτον, 36 αμερικανικά πανεπιστήμια έπεσαν πάνω από 20 θέσεις. Δηλαδή, πολύ περισσότερα από κάθε άλλη δυτική χώρα. Μάλιστα, το Berkeley έχασε 78 θέσεις στον δείκτη διεθνών φοιτητών. Επιπλέον, το Χάρβαρντ υποχώρησε 54 και το Μίσιγκαν 53. Όμως οι απώλειες συγκεντρώνονται σε συγκεκριμένους δείκτες. Γι’ αυτό η ανάγνωση χρειάζεται προσοχή.
Η πραγματική αιτία: η πολιτική
Εδώ βρίσκεται το κλειδί όλης της υπόθεσης. Πρώτον, η QS συνδέει την πτώση ευθέως με τις πολιτικές Τραμπ. Δηλαδή, με τα όρια στις φοιτητικές βίζες. Μάλιστα, με τις περικοπές στη χρηματοδότηση της έρευνας. Επιπλέον, με την απόπειρα επιβολής τέλους 100.000 δολαρίων για βίζες ειδικευμένων. Όμως όλα αυτά διώχνουν ξένους φοιτητές και ερευνητές. Γι’ αυτό «ο κόσμος αρχίζει να βλέπει τις ΗΠΑ διαφορετικά».
Η κορυφή μένει δυτική
Η πτώση όμως δεν σημαίνει κατάρρευση. Πρώτον, το MIT κρατά την πρώτη θέση για δέκατη πέμπτη χρονιά. Δηλαδή, μαζί με Imperial, Stanford, Οξφόρδη και Χάρβαρντ στην κορυφή. Μάλιστα, ΗΠΑ και Βρετανία κρατούν οκτώ από τις δέκα πρώτες θέσεις. Επιπλέον, η διάβρωση χτυπά κυρίως τη μεσαία-ανώτερη ζώνη. Όμως τα κορυφαία ιδρύματα παραμένουν θωρακισμένα. Γι’ αυτό πρόκειται για σταδιακή μετατόπιση, όχι για ανατροπή.
Το πραγματικό story: το Χονγκ Κονγκ
Ο μεγάλος κερδισμένος δεν είναι αυτός που νομίζουμε. Πρώτον, το Πανεπιστήμιο του Χονγκ Κονγκ ανέβηκε στην 11η θέση. Δηλαδή, το CUHK εκτοξεύτηκε από την 32η στην 18η. Μάλιστα, πρόκειται για τη μεγαλύτερη άνοδο μέσα στην πρώτη εικοσάδα. Επιπλέον, το 78% των πανεπιστημίων του πόλης ανέβηκε. Όμως το πέτυχε παρά τις κρατικές περικοπές. Γι’ αυτό στηρίχθηκε στην έρευνα και σε ισχυρό branding.
Ο μύθος της ασιατικής κυριαρχίας
Η ασιατική άνοδος όμως κρύβει σαφή όρια. Πρώτον, η Κίνα στηρίζεται κυρίως σε έναν πυλώνα, τις δημοσιεύσεις. Δηλαδή, υστερεί ακόμη στη διεθνοποίηση και στο κύρος. Μάλιστα, ο δείκτης διεθνών φοιτητών της μένει χαμηλά. Επιπλέον, παράγει τεράστιο όγκο διδακτόρων, αλλά λιγότερες ρηξικέλευθες ιδέες. Όμως οι αναλυτές μιλούν για «εκτελεστές», όχι ακόμη «καινοτόμους». Γι’ αυτό η κυριαρχία της παραμένει μερική.
Δεν φταίει μόνο η Αμερική
Η εικόνα αφορά όλη τη Δύση, όχι μόνο τις ΗΠΑ. Πρώτον, και οι τέσσερις μεγάλοι προορισμοί δέχονται πίεση. Δηλαδή, ΗΠΑ, Βρετανία, Καναδάς και Αυστραλία. Μάλιστα, όλοι έβαλαν όρια στους διεθνείς φοιτητές. Επιπλέον, ο Καναδάς έθεσε πλαφόν από το 2024. Όμως η κοινή λογική παραμένει ίδια. Γι’ αυτό η Δύση υπονομεύει σε μεγάλο βαθμό τον εαυτό της.
Γιατί αφορά την Ευρώπη και την Ελλάδα
Εδώ ανοίγει μια πραγματική ευκαιρία για την Ευρώπη. Πρώτον, το ταλέντο που διώχνουν οι ΗΠΑ ψάχνει νέο προορισμό. Δηλαδή, ερευνητές και φοιτητές αναζητούν εναλλακτικές. Μάλιστα, η Ιταλία είναι το μόνο μεγάλο σύστημα της ΕΕ με καθαρή άνοδο. Επιπλέον, η Ελλάδα ζει χρόνια το δικό της brain drain. Όμως μια στοχευμένη επένδυση μπορεί να αντιστρέψει τη ροή. Γι’ αυτό η ευρωπαϊκή έρευνα γίνεται στρατηγικό στοίχημα.
Η μεγάλη εικόνα
Η μεγάλη εικόνα δείχνει μια αναδιάταξη, όχι μια ανατροπή. Πρώτον, η Δύση κρατά ακόμη την κορυφή και το κύρος. Δηλαδή, χάνει έδαφος εκεί που το επιλέγει η ίδια. Όμως η Ασία ανεβαίνει με χρήμα και όγκο. Μάλιστα, το ταλέντο κινείται προς όποιον το υποδέχεται. Γι’ αυτό το μέλλον το κρίνει η πολιτική, όχι μόνο η ποιότητα. Τελικά, κερδίζει όποιος ανοίγει τις πόρτες, όχι όποιος τις κλείνει.

