ΝΑΤΟ 3.0: η Ευρώπη ξυπνά — επειδή την ανάγκασε ο Τραμπ
Το παράδοξο της Άγκυρας: η σύνοδος που σηματοδοτεί τη μεγαλύτερη μετάβαση του ΝΑΤΟ γίνεται στην έδρα του μεγάλου κερδισμένου — της Τουρκίας, τη στιγμή που η Ελλάδα έχει ανοιχτά μέτωπα μαζί της.
Σημαίες του ΝΑΤΟ ενόψει της Συνόδου Κορυφής στην Άγκυρα στις 7-8 Ιουλίου· η συμμαχία μπαίνει στην εποχή του «ΝΑΤΟ 3.0».
Η συμμαχία του ΝΑΤΟ μπαίνει σε μια νέα, κρίσιμη εποχή. Συγκεκριμένα, οι ηγέτες συναντιούνται στην Άγκυρα στις 7-8 Ιουλίου. Μάλιστα, αντιμετωπίζουν τη μεγαλύτερη στρατηγική μετάβαση από τον Ψυχρό Πόλεμο. Δηλαδή, ένα μοντέλο που πολλοί ονομάζουν «ΝΑΤΟ 3.0». Όμως πίσω από τη μετάβαση κρύβεται μια αναγκαστική αφύπνιση. Έτσι, η Ευρώπη ωριμάζει επειδή την πιέζει η Ουάσιγκτον.
σχετικά άρθρα
Τι σημαίνει «ΝΑΤΟ 3.0»
Ο όρος περιγράφει μια βαθιά ανακατανομή ρόλων. Πρώτον, οι Ευρωπαίοι αναλαμβάνουν το μεγαλύτερο βάρος της συμβατικής άμυνας. Δηλαδή, την υπεράσπιση της ίδιας της ηπείρου τους. Μάλιστα, οι ΗΠΑ κρατούν την πυρηνική ομπρέλα και τις στρατηγικές δυνατότητες. Επιπλέον, στρέφουν την προσοχή τους στον ανταγωνισμό με την Κίνα. Όμως ο όρος ανήκει στον Αμερικανό υπουργό Άμυνας. Γι’ αυτό αντανακλά κυρίως αμερικανική προτεραιότητα.
Η αναγκαστική αφύπνιση
Η Ευρώπη κινείται πλέον, αλλά υπό εξωτερική πίεση. Πρώτον, για δεκαετίες συζητούσε την κατανομή βαρών χωρίς ουσιαστική δράση. Δηλαδή, υποσχόταν περισσότερα χωρίς να τα υλοποιεί. Μάλιστα, η δεύτερη θητεία Τραμπ άλλαξε ριζικά τους υπολογισμούς. Επιπλέον, ένας αναλυτής μιλά για «αφύπνιση μετά από σαράντα χρόνια». Όμως η κίνηση αυτή γεννιέται από αμερικανική απόσυρση. Γι’ αυτό η «αυτονομία» έρχεται από ανάγκη, όχι από βούληση.
Οι εντάσεις πίσω από τη βιτρίνα
Η ατμόσφαιρα πριν τη σύνοδο μένει τεταμένη. Πρώτον, ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας αποκάλεσε τους συμμάχους «ντροπιαστικούς». Δηλαδή, ανακοίνωσε επανεξέταση των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη. Μάλιστα, οι ΗΠΑ ξεκίνησαν τον πόλεμο στο Ιράν χωρίς συνεννόηση. Επιπλέον, προκάλεσαν ένταση με τις βλέψεις τους για τη Γροιλανδία. Όμως η συμμαχία παραμένει υπό πίεση χωρίς να σπάει. Γι’ αυτό το κλίμα στην Άγκυρα γίνεται ευαίσθητο.
Το στοίχημα του 5%
Στο επίκεντρο βρίσκεται ένας φιλόδοξος οικονομικός στόχος. Πρώτον, στη Χάγη τα μέλη συμφώνησαν για δαπάνες 5% του ΑΕΠ ως το 2035. Δηλαδή, ένα τεράστιο άλμα από τον παλιό στόχο του 2%. Μάλιστα, η Πολωνία προηγείται ήδη με 4,48% του ΑΕΠ. Επιπλέον, χώρες όπως η Ιταλία μένουν πολύ πίσω. Όμως αρκετοί βλέπουν τον στόχο ως προτεραιότητα Τραμπ. Γι’ αυτό η συναίνεση παραμένει εύθραυστη.
Το παράδοξο της Άγκυρας
Εδώ αναδεικνύεται η πιο κρίσιμη αντίφαση για την Αθήνα. Πρώτον, η σύνοδος της μετάβασης γίνεται στην έδρα της Τουρκίας. Δηλαδή, της χώρας που προβάλλεται ως μεγάλος κερδισμένος. Μάλιστα, λίγες μέρες πριν, οι ΗΠΑ ενέκριναν πώληση κινητήρων F110 στην Άγκυρα. Επιπλέον, η Τουρκία αναδεικνύεται σε βασικό κόμβο κατασκευής όπλων. Όμως αυτό συμβαίνει ενώ η Ελλάδα έχει ανοιχτά μέτωπα μαζί της. Γι’ αυτό η επιλογή της έδρας έχει βαρύ συμβολισμό.
Όταν η αξία γίνεται μοχλός
Η ισχύς της Τουρκίας κρύβει έναν γνωστό κίνδυνο. Πρώτον, αναλυτές μιλούν για το «παράδοξο της Τουρκίας» στο ΝΑΤΟ. Δηλαδή, όσο πιο πολύτιμη γίνεται, τόσο πιο πολύ αγνοούνται οι εντάσεις της. Μάλιστα, ζητά ενίσχυση του ρόλου της στη Μαύρη Θάλασσα και την Αν. Μεσόγειο. Επιπλέον, η περιοχή αυτή την αφορά και ενεργειακά. Όμως εκεί ακριβώς βρίσκονται και τα ελληνικά συμφέροντα. Γι’ αυτό η Αθήνα οφείλει να μένει σε εγρήγορση.
Στρατηγική αυτονομία ή ωριμότητα;
Η μετάβαση αναζωπύρωσε μια παλιά εννοιολογική διαμάχη. Πρώτον, η Γαλλία μιλά εδώ και χρόνια για «στρατηγική αυτονομία». Δηλαδή, για μεγαλύτερη ανεξαρτησία από την Ουάσιγκτον. Μάλιστα, άλλοι προτιμούν τον όρο «στρατηγική ωριμότητα». Επιπλέον, οι περισσότεροι απορρίπτουν την ιδέα ενός ευρωπαϊκού στρατού. Όμως συμφωνούν ότι το ΝΑΤΟ παραμένει το βασικό πλαίσιο. Γι’ αυτό η Ευρώπη ψάχνει ισορροπία, όχι ρήξη.
Τα κενά που μένουν
Η ευρωπαϊκή φιλοδοξία συναντά σκληρά όρια. Πρώτον, η Ευρώπη υστερεί σε στρατηγική αερομεταφορά και πληροφορίες. Δηλαδή, σε δορυφορικές επικοινωνίες και εναέριο ανεφοδιασμό. Μάλιστα, εξαρτάται ακόμη από τις ΗΠΑ στη διοίκηση και τον έλεγχο. Επιπλέον, η κάλυψη αυτών των κενών απαιτεί χρόνια και τεράστιο κόστος. Όμως οι αναλυτές τονίζουν ότι δεν υπάρχει άλλη επιλογή. Γι’ αυτό η προσπάθεια ξεκινά τώρα, παρά τις δυσκολίες.
Γιατί αφορά την Ελλάδα
Η σύνοδος αγγίζει κατευθείαν τα ελληνικά συμφέροντα. Πρώτον, η Ελλάδα ανήκει ήδη στους «καλούς μαθητές» των δαπανών. Δηλαδή, ξοδεύει σταθερά πάνω από τον παλιό στόχο. Μάλιστα, καλείται τώρα να επενδύσει ακόμη περισσότερα. Επιπλέον, ο βασικός της αντίπαλος βρίσκεται εντός του ΝΑΤΟ. Όμως η συμμαχία χρειάζεται την Τουρκία και κλείνει το μάτι. Γι’ αυτό η ελληνική διπλωματία βαδίζει σε λεπτή γραμμή.
Η μεγάλη εικόνα
Η μεγάλη εικόνα δείχνει μια Ευρώπη σε αναγκαστική ενηλικίωση. Πρώτον, σηκώνει επιτέλους το βάρος της άμυνάς της. Δηλαδή, ωθούμενη από την αμερικανική απόσυρση. Όμως το κάνει αργά, με κενά και εσωτερικές διαφωνίες. Μάλιστα, η Άγκυρα κερδίζει κύρος σε κρίσιμη στιγμή. Γι’ αυτό η Αθήνα χρειάζεται ψυχραιμία και στρατηγική. Τελικά, την ασφάλεια της Ευρώπης την κρίνει η ωριμότητα, όχι μόνο οι δαπάνες.
