ΗΠΑ και Ιράν συμφωνούν για ειρήνη και άνοιγμα Ορμούζ
Σε κατ' αρχήν συμφωνία για τον άμεσο τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, κατέληξαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν.
ΗΠΑ και Ιράν συμφωνούν για ειρήνη και άνοιγμα Ορμούζ
Την ανακοίνωση έκανε τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας το Πακιστάν, το οποίο διαδραμάτισε καίριο ρόλο στη μεσολάβηση, ενώ Ουάσιγκτον και Τεχεράνη επιβεβαίωσαν αμέσως μετά την πληροφορία.
σχετικά άρθρα
Την ολοκλήρωση της συμφωνίας με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν ανακοίνωσε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μέσω της πλατφόρμας Truth Social. Η δήλωση του κ. Τραμπ έγινε λίγα λεπτά μετά την ανάρτηση του Πακιστανού πρωθυπουργού Σαμπάζ Σαρίφ στο X, ο οποίος είχε προηγουμένως γνωστοποιήσει την επίτευξη της συμφωνίας.
Ο Αμερικανός πρόεδρος προσέθεσε ότι εγκρίνει το πλήρες άνοιγμα του στενού του Ορμούζ χωρίς τέλη διέλευσης, καθώς και την άμεση άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού.
Ο κ. Τραμπ διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η στρατηγικής σημασίας θαλάσσια αρτηρία θα ανοίξει εκ νέου μόλις υπογραφεί η συμφωνία, γεγονός που αναμένεται την Παρασκευή 19 Ιουνίου. Η καθυστέρηση αποσκοπεί στην αποναρκοθέτηση της περιοχής.
Η ανακοίνωση της συμφωνίας είχε ως αποτέλεσμα την πτώση των τιμών του πετρελαίου, οι οποίες είχαν εκτοξευθεί μετά την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου και το κλείσιμο του στενού του Ορμούζ. Από την συγκεκριμένη θαλάσσια οδό διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων υδρογονανθράκων.
Ο υφυπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γαριμπαμπαντί, δήλωσε ότι η συμφωνία προβλέπει τον άμεσο τερματισμό του πολέμου και των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε διάφορα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου. Ο κ. Γαριμπαμπαντί ανέφερε επίσης ότι εντός 60 ημερών θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για την οριστική συμφωνία, τονίζοντας πως η Τεχεράνη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τις ΗΠΑ με δυσπιστία.
Το μνημόνιο συνεννόησης και οι όροι
Ο κ. Γαριμπαμπαντί τόνισε ότι στα ζητήματα που θα τεθούν προς διαπραγμάτευση περιλαμβάνονται η άρση όλων των κυρώσεων σε βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας, η ανοικοδόμηση και η οικονομική ανάπτυξη του Ιράν, καθώς και η δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης για την εφαρμογή των δεσμεύσεων.
Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων MEHR δημοσίευσε το μνημόνιο συνεννόησης 14 σημείων, το οποίο προβλέπει, μεταξύ άλλων, την αποδέσμευση 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων που έχουν παγώσει στο εξωτερικό. Σύμφωνα με το MEHR, το ήμισυ του ποσού αναμένεται να διατεθεί στο Ιράν πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων, αν και δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση για το συγκεκριμένο σημείο.
Η τελετή υπογραφής της συμφωνίας θα πραγματοποιηθεί στη Γενεύη την Παρασκευή 19 Ιουνίου, σύμφωνα με ανακοίνωση του Πακιστανού πρωθυπουργού. Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι θα παραστεί, ενώ ανέφερε πως είναι πιθανή και η παρουσία του προέδρου Τραμπ.
Αντιδράσεις και διεθνείς τοποθετήσεις
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, χαιρέτισε τη συμφωνία χαρακτηρίζοντάς την «κρίσιμο βήμα προς την ειρηνική επίλυση της σύγκρουσης», σύμφωνα με ανακοίνωση του εκπροσώπου του, Στεφάν Ντουζαρίκ.
Από την πλευρά του, το γενικό επιτελείο του ιρανικού στρατού υποστήριξε ότι το Ιράν επέβαλε τη θέλησή του στους αντιπάλους, σημειώνοντας πως «ο εχθρός δεν είχε άλλη επιλογή παρά να αποδεχτεί την ήττα και να παραδοθεί».
Λίγο πριν την ανακοίνωση της συμφωνίας, το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν είχε προειδοποιήσει για άμεσα αντίποινα, μετά από ισραηλινό βομβαρδισμό σε νότιο προάστιο της Βηρυτού, προπύργιο της Χεζμπολά, ο οποίος είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο τριών ατόμων.
Η στάση του Τραμπ και οι αντιδράσεις του Ισραήλ
Εν τω μεταξύ, ο πρόεδρος Τραμπ εξέφρασε την έντονη δυσαρέσκειά του για την ισραηλινή επιδρομή, χαρακτηρίζοντάς την «αχρείαστη, ειδικά αυτή την ιδιαίτερη ημέρα», κάνοντας αναφορά στα 80ά του γενέθλια, τα οποία γιόρτασε την Κυριακή. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα Axios, ο κ. Τραμπ δήλωσε «εξοργισμένος» και ανέφερε ότι επέκρινε προσωπικά τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Δεν έχει καμία κρίση, του το είπα».
Οι ισραηλινές αρχές απάντησαν ότι η επιδρομή αποτελούσε ανταπόδοση επίθεσης της Χεζμπολά με drones εναντίον ισραηλινών στόχων. Παράλληλα, εξέφρασαν ανησυχία για έναν πιθανό συμβιβασμό που ενδεχομένως να μην καλύπτει τις απαιτήσεις τους σχετικά με το Ιράν, το οποίο θεωρούν ορκισμένο εχθρό.
Επόμενα βήματα και διεθνής διάσταση
Ο Ντόναλντ Τραμπ, αντιμετωπίζοντας εσωτερικές πιέσεις για τον τερματισμό του πολέμου που έχει πλήξει την παγκόσμια Οικονομία, αναμένεται να συζητήσει τις εξελίξεις με τους ηγέτες της G7 στη σύνοδο της Εβιάν, στη Γαλλία.
«Σκοπός θα είναι να δούμε τα επακόλουθα αυτής της συμφωνίας, την υποστήριξη του Λιβάνου, το διαρκές ξανάνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και τη σύναψη συμφωνίας για το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας και το πρόγραμμα κατασκευής βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν», δήλωσε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν σε βίντεό του στο Instagram.
Με κοινή ανακοίνωσή τους, οι κυβερνήσεις της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ιταλίας (E4) εξέφρασαν την προθυμία τους για άρση ορισμένων κυρώσεων, σε ανταπόδοση ξεκάθαρων και επαληθεύσιμων μέτρων από την πλευρά του Ιράν αναφορικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Ο πόλεμος, ο οποίος ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου με βομβαρδισμούς των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας, έχει προκαλέσει χιλιάδες θύματα, κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο, βυθίζοντας τη Μέση Ανατολή σε νέα κρίση.
