Ιαπωνία–Καναδάς: η αμυντική συμφωνία, το μαχητικό του 2035 — και το βλέμμα στην Κίνα
Το Τόκιο και η Οτάβα ανοίγουν τον δρόμο για κοινές μεταφορές όπλων και για το νέο μαχητικό GCAP. Πίσω από την κίνηση κρύβεται η αναδιάταξη του Ινδοειρηνικού — και μια Ιαπωνία που αφήνει πίσω τον πασιφισμό.
Σημαίες Ιαπωνίας και Καναδά· η συμφωνία μεταφοράς αμυντικού εξοπλισμού ανοίγει δρόμο για κοινά οπλικά προγράμματα.
Μια διμερής αμυντική συμφωνία Ιαπωνίας–Καναδά μπήκε σε ισχύ. Συγκεκριμένα, το ΥΠΕΞ της Ιαπωνίας το ανακοίνωσε την Τετάρτη. Μάλιστα, η συμφωνία επιτρέπει εξαγωγές και εισαγωγές αμυντικού εξοπλισμού ανάμεσα στις δύο χώρες. Δηλαδή, ανοίγει τον δρόμο και για το νέο μαχητικό GCAP. Όμως η κίνηση ξεπερνά κατά πολύ τα δύο κράτη. Έτσι, διαβάζεται μέχρι το Πεκίνο και ολόκληρο τον Ινδοειρηνικό.
σχετικά άρθρα
Τι προβλέπει η συμφωνία
Η συμφωνία χτίζει ένα κοινό αμυντικό πλαίσιο. Συγκεκριμένα, οι δύο χώρες υπέγραψαν το κείμενο τον Ιανουάριο. Μάλιστα, η ισχύς ξεκίνησε επίσημα από την Τρίτη. Επιπλέον, οι δύο πλευρές δεσμεύονται να προστατεύουν τις απόρρητες πληροφορίες. Δηλαδή, καμία μεταφορά σε τρίτη χώρα δεν περνά χωρίς συναίνεση. Γι’ αυτό η συμφωνία ανοίγει δρόμο για κοινή ανάπτυξη και βιομηχανική συνεργασία. Όμως το πιο κρίσιμο κομμάτι αφορά τα αεροσκάφη.
Το μαχητικό του 2035
Στο επίκεντρο στέκει ένα μαχητικό επόμενης γενιάς. Συγκεκριμένα, η Ιαπωνία το αναπτύσσει μαζί με Βρετανία και Ιταλία. Μάλιστα, το πρόγραμμα GCAP στοχεύει στο αεροσκάφος του 2035. Επιπλέον, ο Καναδάς έχει ήδη δείξει ενδιαφέρον να το αποκτήσει. Δηλαδή, το 2024 η Ιαπωνία άνοιξε τις εξαγωγές τέτοιων μαχητικών σε τρίτες χώρες. Όμως μόνο όσοι έχουν συμφωνία με το Τόκιο αποκτούν αυτό το δικαίωμα. Γι’ αυτό η σημερινή συμφωνία βάζει τον Καναδά στη «λέσχη».
Η ιαπωνική στροφή
Πίσω από τα τεχνικά κρύβεται μια ιστορική αλλαγή. Πρώτον, η Ιαπωνία εγκαταλείπει σταδιακά τους αυστηρούς πασιφιστικούς της περιορισμούς. Δηλαδή, για δεκαετίες απαγόρευε σχεδόν κάθε εξαγωγή όπλων. Μάλιστα, τώρα ανεβάζει τις αμυντικές δαπάνες προς το 2% του ΑΕΠ. Επιπλέον, χτίζει συμμαχίες και κοινά οπλικά προγράμματα. Γι’ αυτό πολλοί μιλούν για «ενεργό πασιφισμό» ή και «κανονικοποίηση». Όμως η στροφή αυτή ξυπνά και παλιές ευαισθησίες στην περιοχή.
Η οπτική της Κίνας
Εδώ μπαίνει δυναμικά η οπτική του Πεκίνου. Πρώτον, η Κίνα βλέπει στις κινήσεις αυτές μια προσπάθεια «περικύκλωσης». Δηλαδή, κατηγορεί τη Δύση για «νοοτροπία ψυχρού πολέμου» και μπλοκ. Μάλιστα, θεωρεί τον «ελεύθερο Ινδοειρηνικό» πρόσχημα ανάσχεσής της. Επιπλέον, ανησυχεί ιδιαίτερα για την επανεξόπλιση της Ιαπωνίας. Συγκεκριμένα, επικαλείται και το βαρύ ιστορικό παρελθόν του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Όμως το Τόκιο και η Δύση απαντούν με τον όρο «αποτροπή». Γι’ αυτό κάθε πλευρά διαβάζει την ίδια συμφωνία με αντίθετο τρόπο.
Ο Ινδοειρηνικός και η Ευρώπη
Η συμφωνία δένει τον Ειρηνικό με την Ευρώπη. Πρώτον, το ΝΑΤΟ πλησιάζει ολοένα τους εταίρους του στον Ινδοειρηνικό. Συγκεκριμένα, Αυστραλία, Ιαπωνία, Νέα Ζηλανδία και Νότια Κορέα. Μάλιστα, το ίδιο το GCAP ενώνει Βρετανία και Ιταλία με την Ιαπωνία. Δηλαδή, Ευρώπη και Ειρηνικός δένουν τη δική τους αμυντική βιομηχανία. Επιπλέον, ο Καναδάς στρέφεται όλο και πιο αποφασιστικά στον Ειρηνικό. Γι’ αυτό οι παλιές γεωγραφικές γραμμές της άμυνας θολώνουν. Όμως αυτό φέρνει και αντίδραση, και κίνδυνο μιας κούρσας εξοπλισμών.
Γιατί αφορά την Ελλάδα — και η μεγάλη εικόνα
Η εξέλιξη αφορά έμμεσα και την Ελλάδα. Πρώτον, η Αθήνα ανήκει στο ΝΑΤΟ και επενδύει σταθερά στην άμυνα. Δηλαδή, ανανεώνει ήδη τον στόλο της με Rafale και F-35. Μάλιστα, η παγκόσμια κούρσα των μαχητικών διαμορφώνει τιμές και επιλογές. Επιπλέον, η ευρω-ειρηνική συνεργασία επηρεάζει όλη την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία. Γι’ αυτό η Ελλάδα παρακολουθεί τις ίδιες τάσεις από τη δική της γωνία. Τελικά, μια «μικρή» συμφωνία δείχνει έναν κόσμο που ξαναχωρίζεται σε μπλοκ.
