Η πρόταση Τραμπ για τέλος στα Στενά Ορμούζ προβληματίζει τη ναυτιλία
Η πρόταση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για επιβολή τέλους 20% σε όλα τα φορτία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ προκαλεί προβληματισμό στη διεθνή ναυτιλιακή βιομηχανία. Σύμφωνα με τον κ. Τραμπ, ο στόχος του μέτρου είναι η κάλυψη του κόστους της στρατιωτικής προστασίας που παρέχουν οι Ηνωμένες Πολιτείες στα εμπορικά πλοία.

Αναλυτές και στελέχη της αγοράς εκτιμούν ότι η ενδεχόμενη εφαρμογή του μέτρου θα επιφέρει σημαντική αύξηση στο κόστος μεταφοράς πετρελαίου και άλλων εμπορευμάτων, με τις επιβαρύνσεις να μετακυλίονται τελικά στους καταναλωτές.
Ειδικότερα, ο Ρίκο Λούμαν, ανώτερος οικονομολόγος της ING Research, εκτιμά ότι εάν το τέλος επιβληθεί επί της αξίας του φορτίου, το κόστος μεταφοράς πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να υπερδιπλασιαστεί. Σήμερα, η μεταφορά ενός βαρελιού πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο προς την Ευρώπη ανέρχεται περίπου στα 10 δολάρια. Με την τιμή του πετρελαίου στα 80 δολάρια ανά βαρέλι, ένα τέλος 20% θα προσέθετε 16 δολάρια ανά βαρέλι, ανεβάζοντας το συνολικό κόστος μεταφοράς στα 26 δολάρια ανά βαρέλι. Για ένα υπερδεξαμενόπλοιο που μεταφέρει δύο εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, η επιπλέον επιβάρυνση θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 30 εκατομμύρια δολάρια ανά ταξίδι. Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι οι εισαγωγείς πετρελαίου θα δυσκολευτούν να απορροφήσουν το αυξημένο κόστος, οδηγώντας σε πιθανή μετακύλισή του στις τιμές των καυσίμων και άλλων προϊόντων.
Η ανησυχία εντείνεται στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων αντιπαραθέσεων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν για τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας στην περιοχή, από όπου διερχόταν περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου πριν από τον πόλεμο.
Ο Νιλ Κρόσμπι, επικεφαλής ερευνών πετρελαίου της Sparta, εξέφρασε επιφυλάξεις ως προς την εφαρμογή του μέτρου, αλλά επισήμανε ότι, εάν τεθεί σε ισχύ, οι πλοιοκτήτες θα αντιμετωπίσουν το δίλημμα είτε να καταβάλουν το προτεινόμενο υψηλό τέλος των ΗΠΑ, αναλαμβάνοντας ταυτόχρονα τον κίνδυνο επίθεσης από το Ιράν, είτε να αγνοήσουν τις αμερικανικές απαιτήσεις και να συμμορφωθούν με τις οδηγίες της Τεχεράνης. Αυτή η πρόταση, σε συνδυασμό με τις πρόσφατες επιθέσεις στην περιοχή, καθιστά τους πλοιοκτήτες πιο επιφυλακτικούς ως προς τη δραστηριοποίησή τους στα Στενά του Ορμούζ. Δύο ναυτιλιακοί παράγοντες, υπό καθεστώς ανωνυμίας, χαρακτήρισαν το προτεινόμενο τέλος «υπερβολικό», καθώς υπερβαίνει ακόμη και το κόστος που χρεώνουν οι ίδιες οι εταιρείες για τη μεταφορά φορτίων.
Η Βίντια Μάνι, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια, χαρακτήρισε την επιβάρυνση του 20% «ιδιαίτερα σημαντική», υπενθυμίζοντας ότι στα Στενά της Μαλάκα εφαρμόζεται προαιρετική χρέωση μικρότερη από 0,5% της αξίας του φορτίου, ποσοστό πολύ χαμηλότερο.
Από την πλευρά του, το Ιράν έχει επίσης επιχειρήσει να επιβάλει τέλη διέλευσης στα πλοία που διασχίζουν τα Στενά του Ορμούζ, αν και δεν είναι γνωστό το ύψος των χρεώσεων ή ο αριθμός των πλοίων που έχουν καταβάλει αυτά τα τέλη. Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, σχολίασε την αμερικανική πρόταση αναφέροντας ότι «το 20% είναι φυσικά υπερβολικό. Εμείς θα είμαστε δίκαιοι». Οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν διαχρονικά εκφράσει την αντίθεσή τους στην επιβολή διοδίων στα Στενά του Ορμούζ, επικαλούμενες το διεθνές δίκαιο, σύμφωνα με το οποίο καμία χώρα δεν μπορεί να επιβάλει τέλη διέλευσης σε μια διεθνή θαλάσσια οδό. Τη θέση αυτή είχε επαναλάβει και ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, στα τέλη Ιουνίου. (Πηγή: Reuters, Euronews)

