Πολεμικά πλοία της ΕΕ στο Στενό του Ορμούζ; Η πρόταση της Γερμανίας και ο ελληνικός ρόλος
Ο Γερμανός ΥΠΕΞ Γιόχαν Βάντεφουλ προτείνει επέκταση της επιχείρησης Aspides — που διοικεί η Ελλάδα από τη Λάρισα. Όμως όλα κρέμονται από την εύθραυστη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν.
Πολεμικό πλοίο της ευρωπαϊκής επιχείρησης Aspides· η Γερμανία προτείνει επέκταση της αποστολής στο Στενό του Ορμούζ.
Η Γερμανία θέλει να επεκτείνει τη ναυτική παρουσία της ΕΕ ως το Στενό του Ορμούζ. Συγκεκριμένα, ο υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ πρότεινε την Τετάρτη επέκταση της αποστολής Aspides. Μάλιστα, μίλησε για πιθανές επιχειρήσεις εκκαθάρισης ναρκοπεδίων στο στενό. Δηλαδή, ζητά ένα νομικό πλαίσιο για την ανάπτυξη γερμανικών πλοίων. Όμως όλα κρέμονται από την εύθραυστη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν. Έτσι, η πρόταση φέρνει την Ευρώπη —και την Ελλάδα— στο επίκεντρο.
σχετικά άρθρα
Τι προτείνει το Βερολίνο
Ο Βάντεφουλ έδωσε ένα σαφές μήνυμα ευθύνης. Συγκεκριμένα, μίλησε σε κοινή συνέντευξη με τον Πολωνό ομόλογό του. Μάλιστα, χαρακτήρισε την εντολή της Aspides κατάλληλη βάση για δράση. Δηλαδή, πρότεινε να προσαρμόσει η ΕΕ την εντολή αυτή. Επιπλέον, τόνισε ότι οι Ευρωπαίοι είναι έτοιμοι να δράσουν όταν χρειαστεί. Όμως ξεκαθάρισε ότι κάθε ανάπτυξη απαιτεί ισχυρή διεθνή εντολή. Γι’ αυτό συνέδεσε την κίνηση με σαφές νομικό πλαίσιο.
Η αποστολή Aspides — και ο ρόλος της Ελλάδας
Εδώ μπαίνει δυναμικά η ελληνική διάσταση. Πρώτον, η ΕΕ ξεκίνησε την Aspides στην Ερυθρά Θάλασσα το 2024. Δηλαδή, για να συνοδεύει εμπορικά πλοία μετά τις επιθέσεις των Χούθι. Μάλιστα, το ίδιο το όνομα «Ασπίδες» είναι ελληνική λέξη. Επιπλέον, η Ελλάδα διοικεί την επιχείρηση από το αρχηγείο της στη Λάρισα. Γι’ αυτό κάθε επέκταση αφορά κατευθείαν και την Αθήνα. Όμως αφορά και την ελληνόκτητη ναυτιλία, τη μεγαλύτερη στον κόσμο.
Η προϋπόθεση: η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν
Όλα όμως κρέμονται από μια νέα συμφωνία. Πρώτον, οι ΗΠΑ και το Ιράν κατέληξαν σε συμφωνία-πλαίσιο 14 σημείων. Δηλαδή, μια συμφωνία που προβλέπει το άνοιγμα του Ορμούζ. Μάλιστα, ο Βάντεφουλ ζητά τις επίσημες λεπτομέρειες μέσα από θεσμικούς διαύλους. Επιπλέον, κάθε ανάπτυξη χρειάζεται και τη συναίνεση των παράκτιων κρατών. Όμως το Ιράν έχει ήδη εκφράσει κάποια απόρριψη. Γι’ αυτό ο Γερμανός υπουργός κρατά σαφείς επιφυλάξεις. Συνεπώς, η γερμανική Βουλή δεν αποφασίζει πριν ξεκαθαρίσει το τοπίο.
Από τον σκεπτικισμό στην πρόταση
Αξίζει να δούμε και τη στροφή του Βερολίνου. Πρώτον, τον Μάρτιο ο Βάντεφουλ έδειχνε έντονο σκεπτικισμό. Δηλαδή, έλεγε τότε ότι η Aspides δεν αποδίδει αρκετά. Μάλιστα, μαζί με το Λονδίνο απέρριψε και έναν ρόλο του ΝΑΤΟ στο στενό. Όμως η νέα συμφωνία άλλαξε τα δεδομένα. Γι’ αυτό η Γερμανία περνά τώρα από τον δισταγμό στην πρόταση. Επιπλέον, οι ΗΠΑ πιέζουν εδώ και μήνες τους Ευρωπαίους να συμβάλουν.
Η ευρωπαϊκή και ελληνική διάσταση
Η εξέλιξη δοκιμάζει τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης. Πρώτον, η ΕΕ καλείται να αναλάβει ευθύνη στη δική της γειτονιά ασφαλείας. Δηλαδή, να προστατεύσει μόνη της κρίσιμες θαλάσσιες οδούς. Μάλιστα, το Ορμούζ μεταφέρει περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου. Γι’ αυτό κάθε διαταραχή χτυπά τιμές, ενέργεια και τρόφιμα. Επιπλέον, η Ελλάδα ενώνει εδώ τη ναυτιλία της με τον ηγετικό της ρόλο στην Aspides. Όμως ο κίνδυνος κλιμάκωσης και η άρνηση του Ιράν παραμένουν ανοιχτά ζητήματα. Τελικά, την επόμενη κίνηση την ορίζουν η συμφωνία, οι παράκτιες χώρες και το Βερολίνο.
