ΗΠΑ και Ιράν αλλάζουν το παιχνίδι του πετρελαίου – Στη «γκρίζα ζώνη» οι κινεζικές εταιρείες
Η προκαταρκτική συμφωνία Ουάσινγκτον – Τεχεράνης έριξε τις τιμές του πετρελαίου, όμως αφήνει ανοιχτό το μέλλον των κινεζικών εταιρειών που βρέθηκαν στο στόχαστρο των αμερικανικών κυρώσεων.
Η προκαταρκτική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν δεν επηρεάζει μόνο τη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, δημιουργεί νέα δεδομένα για την Κίνα, η οποία τα τελευταία χρόνια εξελίχθηκε στον μεγαλύτερο αγοραστή ιρανικού πετρελαίου μέσω ενός πολύπλοκου δικτύου εισαγωγών, μεταφορικών εταιρειών και διυλιστηρίων.
Οι αγορές αντέδρασαν άμεσα. Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν μετά τις πληροφορίες ότι η Ουάσινγκτον εξετάζει άρση μέρους των περιορισμών στο πλαίσιο μιας ευρύτερης συμφωνίας με την Τεχεράνη. Ωστόσο, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η εικόνα για τις κινεζικές εταιρείες παραμένει θολή.
Η Κίνα έγινε ο βασικός πελάτης του Ιράν
Κατά τη διάρκεια των δυτικών κυρώσεων, η Κίνα απορρόφησε μεγάλο μέρος των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου. Πολλά φορτία έφτασαν στην ασιατική χώρα μέσω σύνθετων δικτύων μεταφοράς, αλλαγών σημαίας πλοίων και ενδιάμεσων σταθμών.
Για αυτόν τον λόγο, οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις σε κινεζικές εταιρείες, δεξαμενόπλοια και εμπορικούς φορείς που κατηγορήθηκαν ότι διευκόλυναν τις συναλλαγές με το Ιράν.
Τώρα, όμως, η πιθανή αποκλιμάκωση δημιουργεί ένα παράδοξο. Οι νέες αγορές ιρανικού πετρελαίου ενδέχεται να επιτραπούν, ενώ οι εταιρείες που τιμωρήθηκαν στο παρελθόν ίσως παραμείνουν στις λίστες κυρώσεων.
Γιατί οι αναλυτές μιλούν για «γκρίζα ζώνη»
Η οικονομολόγος της ING Λιν Σονγκ εκτιμά ότι δεν αναμένεται άμεση άρση των υφιστάμενων κυρώσεων κατά κινεζικών επιχειρήσεων, ακόμη και αν προχωρήσει η συμφωνία.
Αυτό σημαίνει ότι πολλές εταιρείες μπορεί να βρεθούν σε μια ενδιάμεση κατάσταση. Από τη μία πλευρά, οι εμπορικές συναλλαγές με το Ιράν ενδέχεται να επανέλθουν σταδιακά. Από την άλλη πλευρά, οι παλαιές κυρώσεις ίσως παραμείνουν ενεργές για μήνες ή ακόμη και χρόνια.
Επομένως, η αγορά βλέπει μια «γκρίζα ζώνη» όπου οι κανόνες δεν είναι απολύτως ξεκάθαροι.
Το πραγματικό διακύβευμα ξεπερνά το πετρέλαιο
Η υπόθεση αφορά και τον ευρύτερο ανταγωνισμό ΗΠΑ – Κίνας.
Τα τελευταία χρόνια, το Πεκίνο αξιοποίησε το ιρανικό πετρέλαιο ως εργαλείο ενεργειακής ασφάλειας. Παράλληλα, η Τεχεράνη βρήκε στην Κίνα έναν κρίσιμο οικονομικό εταίρο όταν η πρόσβασή της στις δυτικές αγορές περιορίστηκε δραστικά.
Αν η συμφωνία οδηγήσει σε ευρύτερη άρση κυρώσεων, το Ιράν θα αποκτήσει περισσότερες επιλογές εξαγωγών. Τότε, η αποκλειστική θέση της Κίνας ως βασικού αγοραστή ενδέχεται να αποδυναμωθεί.
Η επόμενη μάχη θα δοθεί στις κυρώσεις
Η πτώση των τιμών του πετρελαίου δείχνει ότι οι αγορές ποντάρουν στην αποκλιμάκωση. Ωστόσο, η πραγματική δοκιμασία βρίσκεται αλλού.
Η Ουάσινγκτον καλείται να αποφασίσει αν θα διατηρήσει τις κυρώσεις που επέβαλε σε κινεζικές εταιρείες κατά την περίοδο της έντασης ή αν θα ανοίξει τον δρόμο για πλήρη επανένταξη του Ιράν στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές.
Μέχρι να υπάρξει σαφής απάντηση, οι κινεζικές επιχειρήσεις θα συνεχίσουν να κινούνται σε μια αβέβαιη περιοχή όπου η γεωπολιτική παραμένει εξίσου σημαντική με το ίδιο το πετρέλαιο.

