Η πρόκληση που δεν είχε ξαναδεί: ο Φέντοροφ ζητά εκλογές, ο Ζελένσκι χάνει σε κάθε δημοσκόπηση

Ο πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας Μιχάιλο Φέντοροφ απηύθυνε τη Δευτέρα εννιάλεπτο βιντεοσκοπημένο μήνυμα, ζητώντας δημόσια τη διεξαγωγή εκλογών εν μέσω πολέμου. «Η δημοκρατία δεν μπορεί να είναι όμηρος της Ρωσίας», δήλωσε ο τριανταπεντάχρονος πρώην υπουργός, προσθέτοντας ότι «πολεμάμε ακριβώς επειδή θέλουμε να παραμείνουμε ελεύθερο ευρωπαϊκό κράτος». Ειδικότερα, το βίντεο, με τίτλο «Μήνυμα του Μιχάιλο Φέντοροφ προς τον Λαό της Ουκρανίας», δεν ανέφερε ποτέ ονομαστικά τον πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Ωστόσο, ο συγχρονισμός της παρέμβασης δεν άφηνε περιθώρια παρερμηνείας: ήρθε μόλις ώρες μετά την επίσημη, μόνιμη ονομασία του Ευγένιου Χμάρα ως νέου υπουργού Άμυνας, την ίδια ακριβώς ημέρα που έληγε η προθεσμία που ο ίδιος ο Φέντοροφ είχε θέσει για την ενδεχόμενη επάνοδό του στη θέση.

σχετικά άρθρα

Ο Πούτιν έδιωξε τον επικεφαλής οικονομολόγο της VEB μετά από δηλώσεις ότι η Ρωσία χάνει τον οικονομικό πόλεμο

Ο Πούτιν θεσμοθετεί τον πόλεμο των drones: νέος στρατιωτικός κλάδος, 114.000 άνδρες, ένας πολέμαρχος με ένταλμα

Ο ουρανός ως στενό: πώς ο πόλεμος στο Ιράν κατακερμάτισε τον εναέριο χάρτη Ευρώπης-Ασίας

Η πρόκληση που δεν είχε ξαναδεί

Ας δούμε πρώτα το πλαίσιο αυτής της παρέμβασης, γιατί δεν προέκυψε ξαφνικά. Ο Φέντοροφ, γνωστός ως αρχιτέκτονας του ουκρανικού προγράμματος μη επανδρωμένων αεροχημάτων, απομακρύνθηκε αιφνιδιαστικά από το υπουργείο στα τέλη Ιουλίου, μόλις έξι μήνες μετά τον διορισμό του. Η απόλυση αυτή προκάλεσε άμεσα σπάνιο κύμα διαδηλώσεων, εν μέσω συνεχιζόμενου πολέμου. Χαρακτηριστικά, το CNN περιέγραψε την παρέμβαση Φέντοροφ ως πρόκληση που «χτυπά στην καρδιά των ευπαθειών του Ζελένσκι», συνδέοντάς την ρητά με τρεις παράλληλους παράγοντες πίεσης: τη φθίνουσα δημοτικότητα του προέδρου, τις αντιφατικές αποφάσεις σε προσωπικό, και την εμπλοκή του στενού του κύκλου σε σοβαρές καταγγελίες διαφθοράς, όπως έχουμε ήδη καταγράψει εκτενώς σε προηγούμενο άρθρο μας. Μάλιστα, το ίδιο μέσο σημείωσε ότι νέα έρευνα σε ανώτερα στελέχη του προεδρικού γραφείου ανακοινώθηκε μόλις την Τετάρτη, λίγες ημέρες πριν από την ομιλία Φέντοροφ.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο παραλληλισμός που επισήμαναν πηγές μέσα στο ίδιο το κυβερνών κόμμα «Υπηρέτης του Λαού». Σύμφωνα με δημοσίευμα των Times, βουλευτής του κόμματος παρατήρησε ότι «έκανε το ίδιο πράγμα και με τον Ζαλούζνι, και τώρα ο Ζαλούζνι θεωρείται το βασικό πρόσωπο που θα μπορούσε να νικήσει τον κύριο Ζελένσκι» σε εκλογές. Ειδικότερα, ο πρώην αρχιστράτηγος Βαλέρι Ζαλούζνι είχε απομακρυνθεί το 2024, μετά την αποτυχημένη ουκρανική αντεπίθεση, και σήμερα υπηρετεί ως πρέσβης στο Ηνωμένο Βασίλειο. Το ίδιο μοτίβο, δηλαδή, φαίνεται να επαναλαμβάνεται: δημοφιλή πρόσωπα απομακρύνονται από την κυβέρνηση, και στη συνέχεια αναδεικνύονται σε πιθανούς πολιτικούς αντιπάλους του ίδιου του προέδρου που τα απομάκρυνε.

Οι αριθμοί που τρομάζουν τον Ζελένσκι

Οι δημοσκοπήσεις που δημοσιεύθηκαν τις τελευταίες εβδομάδες σχηματίζουν εικόνα ιδιαίτερα δυσμενή για τον πρόεδρο, ακόμη κι αν διαφέρουν κάπως μεταξύ τους ανάλογα με τον οργανισμό και την ημερομηνία διεξαγωγής. Έρευνα του Ινστιτούτου Κοινωνιολογίας του Κιέβου, που δημοσιεύθηκε τον προηγούμενο μήνα, έδειξε τον Φέντοροφ δύο ποσοστιαίες μονάδες μπροστά από τον Ζελένσκι σε καθαρή αποδοχή, με το τριάντα τέσσερα τοις εκατό των ερωτηθέντων να δηλώνει ότι δεν εμπιστεύεται τον πρόεδρο. Παράλληλα, έρευνα του κέντρου SOCIS, που επικαλέστηκε το μέσο NV, κατέγραψε τον Ζελένσκι στο εικοσιδύο κόμμα τρία τοις εκατό σε υποθετικό πρώτο γύρο, τον Ζαλούζνι στο εικοσιένα κόμμα τέσσερα, και τον Φέντοροφ στο δεκατρία κόμμα ένα.

Ωστόσο, το πιο ανησυχητικό στοιχείο για τον ίδιο τον πρόεδρο αφορά τα σενάρια δεύτερου γύρου. Σύμφωνα με νεότερη έρευνα του ίδιου κέντρου, η οποία κατέγραψε ελαφρώς διαφορετικά ποσοστά πρώτου γύρου, ο Ζελένσκι φέρεται να χάνει σε κάθε πιθανό δεύτερο γύρο απέναντι στους τρεις βασικούς αντιπάλους του: από τον Ζαλούζνι με σαράντα επτά κόμμα τέσσερα προς είκοσι τέσσερα κόμμα δύο τοις εκατό, από τον Φέντοροφ με σαράντα τρία κόμμα τέσσερα προς είκοσι τέσσερα κόμμα επτά, και από τον Κίριλο Μπουντάνοφ, επικεφαλής του προεδρικού επιτελείου και πρώην αρχηγό στρατιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών, με τριάντα εννέα κόμμα πέντε προς είκοσι έξι τοις εκατό. Χαρακτηριστικά, οι ίδιοι οι αναλυτές τονίζουν ότι η ύπαρξη αυτών των δημοσκοπήσεων δεν σημαίνει άμεση επικείμενη εκλογική διαδικασία, αλλά αναδεικνύει γιατί η παρέμβαση Φέντοροφ αποκτά τόσο μεγάλη πολιτική βαρύτητα αυτή τη στιγμή.

Το αδύνατο δημοψήφισμα

Πέρα από την πολιτική διάσταση, οι πρακτικές δυσκολίες διεξαγωγής εκλογών παραμένουν τεράστιες. Δεν πρόκειται για απλό νομοθετικό ζήτημα. Σύμφωνα με το ουκρανικό Σύνταγμα, ο στρατιωτικός νόμος, σε ισχύ από τον Φεβρουάριο του 2022, απαγορεύει ρητά τη διεξαγωγή εκλογών. Παράλληλα, πολιτικός αναλυτής εκτίμησε ότι θα χρειαστούν περίπου έξι μήνες μόνο για τη θέσπιση νέου νομοθετικού πλαισίου, ακόμη και αν επιτευχθεί εκεχειρία. Επιπρόσθετα, η ίδια η εκλογική διαδικασία θα αντιμετώπιζε τεράστια λογιστικά εμπόδια: περισσότεροι από τέσσερα εκατομμύρια τετρακόσιες χιλιάδες Ουκρανοί βρίσκονται σήμερα υπό καθεστώς προσωρινής προστασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, περίπου τέσσερα εκατομμύρια είναι εσωτερικά εκτοπισμένοι, ένα εκατομμύριο υπηρετεί στις ένοπλες δυνάμεις, και τέσσερα εκατομμύρια πεντακόσιες χιλιάδες ενήλικοι ζουν σε εδάφη υπό ρωσική κατοχή, περίπου το δεκαεννέα τοις εκατό της συνολικής ουκρανικής επικράτειας. Χαρακτηριστικά, η ίδια η Ρωσία σχεδιάζει να διοργανώσει δικές της εκλογές στα κατεχόμενα εδάφη, τις οποίες το Κίεβο έχει ήδη καταγγείλει ως παράνομες.

Το συμπέρασμα

Στο τέλος της εξέτασης αυτής μένει μια εικόνα με σαφή, αλληλένδετα στοιχεία. Μια δημόσια πρόκληση, δημοσκοπήσεις δυσμενείς, τεράστια πρακτικά εμπόδια. Πρώτον, η παρέμβαση Φέντοροφ αντιπροσωπεύει την πιο άμεση, δημόσια αμφισβήτηση της εξουσίας του Ζελένσκι από την έναρξη της πλήρους ρωσικής εισβολής. Ωστόσο, η ίδια η πολυπλοκότητα διεξαγωγής αδιάβλητων εκλογών εν μέσω ενεργού πολέμου καθιστά εξαιρετικά αβέβαιο αν το αίτημα αυτό θα μεταφραστεί σύντομα σε πραγματική εκλογική διαδικασία. Το iaxia.gr θα συνεχίσει να παρακολουθεί την αντίδραση του ίδιου του Ζελένσκι, ο οποίος μέχρι στιγμής δεν έχει απαντήσει δημόσια στο μήνυμα του πρώην υπουργού του.